EBTEKAR NEWSPAPER
چهارشنبه, 01 آبان 1398   Wednesday 23 October 2019

سرمقاله

نسل جوان خاورمیانه

جلال خوش‌چهره

محمد صالحی
بهرام توکلی نام آشنایی برای سینمای ایران است. توکلی تا کنون فیلم‌های، «پابرهنه تا بهشت»، «پرسه در مه»، «اینجا بدون من»، «آسمان زرد کم عمق»، «بیگانه»، «من دیگو مارادونا هستم»، «نزدیکتر» و «برف سرخ» را در کارنامه دارد.
نکته‌ای که در مورد بهرام توکلی باید به آن توجه کرد این است که بیشتر فیلم‌های توکلی، بیش از اینکه در جشنواره مورد توجه قرار بگیرد، در جشن خانه سینما و جشنواره‌های بین المللی مورد توجه بوده است. توکلی برای اولین فیلمش یعنی «پابرهنه تا بهشت»، توانست تا از جشنواره بیست و پنجم فیلم فجر جایزه بگیرد. برای بهترین فیلم اول، بهترین تصویربرداری و همچنین بهترین تدوین سیمرغ را به خانه برد. دومین فیلم بهرام توکلی، «پرسه در مه» که در جشنواره بیست و نهم به نمایش درآمد. توانست سیمرغ بهترین فیلم دوم را برای او به ارمغان بیاورد.
بعد از پرسه در مه، دیگر شاهد حضوری از بهرام توکلی در جشنواره فیلم فجر نیستیم تا اینکه توکلی در جشنواره سی و سوم با فیلم من دیگو مارادونا هستم، در جشنواره حضور پیدا می کند. فیلم مورد توجه داوران قرار می گیرد و در 11 بخش کاندیدا می شود. اما تنها برای توکلی یک دیپلم افتخار برای کارگردانی و دو سیمرغ بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و بهترین صدابرداری را به همراه دارد.
اما بی شک بهترین فیلم توکلی به لحاظ کسب جوایز داخلی و بین المللی، فیلم تحسین شده اینجا بدون من است. اما باید من دیگو مارادونا هستم را نقطه عطفی در کارنامه توکلی دانست. فیلم پر بازیگر است و صحنه های فیلم بسیار اکتیو و پویاست. بنابراین این قبیل فیلم ها نیازمند کارگردانی تیزبین و هوشیار است تا بتواند این قبیل سکانس های پربازیگر، پر دیالوگ و شلوغ را به خوبی کارگردانی کند تا آن تصویری که مطلوبش است را بتواند بگیرد. در «دیگو مارادونا هستم» به کرات شاهد این قبیل سکانس‌ها هستیم و توکلی به خوبی توانسته از پس کارگردانی این سکانس ها بر بیاید.
بعد از «من دیگو مارادونا هستم»، توکلی دو فیلم، «نزدیکتر» و «برف سرخ» را ساخت. «نزدیکتر» شبیه «اینجا بدون من» است.(البته پر بازیگرتر) بیشتر صحنه ها داخلی است و دیالوگ محور است.
در این فیلم مانند «اینجا بدون من»، خبری از صحنه‌های شلوغ و اکتیو نیست. «برف سرخ» هم که هنوز اکران نشده است. بعد از این دو فیلم امسال بهرام توکلی به سراغ موضوعی رفته که برای اغلب کارگردان های ایرانی وسوسه انگیز است و آن موضوع روایت داستانی در بستر دفاع مقدس است. بی شک با نگاهی به سینمای ایران در بعد از انقلاب شاهد فیلم های شاخصی در این زمینه هستیم. بهرام توکلی در جشنواره امسال با تنگه ابوقریب در جشنواره حضور دارد. داستان فیلم در ارتباط با مقاومت نیروهای ایران برای حفظ تنگه ابوقریب است در فاصله 4 روز به مانده به قبول قطعنامه 598 از سوی ایران که منجر به پایان جنگ میان دو کشور ایران و عراق در مرداد ماه سال 67 شد.
بهرام توکلی با توجه به تجربه موفقی که در من «دیگو مارادونا هستم»، برای صحنه های اکتیو و پربازیگر به دست آورد، به سراغ ساخت فیلمی با موضوع دفاع مقدس رفت. «تنگه ابوقریب» بر خلاف «اینجا بدون من» یا «نزدیکتر» فیلمی است که شاهد تعداد صحنه های داخلی اش به تعداد انگشت یک دست هم نرسد. در سکانس های خارجی هم به قدری حرکت وجود دارد که تماشاگر احساس می کند خود در وسط میدان جنگ قرار دارد. با اینکه فیلم داستانی است، اما به قدری صحنه ها خوب از کار در آمده است که این احساس به تماشاگر منتقل می شود که به جای تماشای یک فیلم داستانی شاهد تماشای یک فیلم مستند است و گاهی تماشاگر یک قدم جلو می رود و احساس می کند که خود در میدان جنگ حضور دارد و اتفاق های فیلم را بی اوسطه لنز دوربین تماشا می‌کند. به طور مثال، در دو صحنه در اثر تیرخوردن بازیگران خون به لنز دوربین می پاشد و همین ترفند حساب شده باعث می‌شود تا تماشاگر بیش از پیش خود را در جریان فیلم رها کند و در طول فیلم احساس کند که به راستی در جنگ حضور دارد.
کارگردانی فیلم های جنگی بسیار مشکل است. چون در هر سکانس کارگردان علاوه بر کارگردانی بازیگران اصلی می‌بایست تا حواسش به سیاهی لشکران، طراحی صحیح صحنه و بسیار عوامل دیگر باشد. کاری که توکلی به خوبی از عهده آن بر آمده و نشان داده همان طور که می تواند از بازیگران در فیلمی آرام با صحنه های داخلی مانند اینجا بدون من خوب بازی بگیرد در فیلم مانند تنگه ابوقریب هم در آن صحنه های اکتیو و پر بازیگر، چطوری بازیگران و سایر عوامل فیلم را رهبری
کند.
البته این کارگردانی به دست نمی آمد، مگر اینکه سایر عوامل هم کار خود را به درستی انجام دهند. بی شک درکنار بازهای خوب در «تنگه ابوقریب»، طراحی صحنه و لباس، جلوه های ویژه، گریم و موسیقی هم قابل توجه است. هر چند جشنواره فیلم فجر در این سی و شش سالی که از عمرش می گذرد، نشان داده که جشنواره غافلگیر کننده‌ای است و در هنگام توزیع جوایز گاهی فیلم هایی سیمرغ‌ها را به خانه برده‌اند که منتقدان و تماشاگران فکر آن را نمی‌کردند اما اگر از این قبیل استثناها فاکتور بگیریم بی تردید آخرین ساخته بهرام توکلی می تواند فیلم یکی از فیلم های شاخص جشنواره امسال باشد. هر چند تا کنون چهار روز از جشنواره گذشته و راه طولانی تا پایان جشنواره وجود دارد و هنوز فیلم های بسیار اکران نشده اند اما با تمام این احوال «تنگه ابوقریب» فیلم خوش ساختی است و تمام فاکتورهای لازم برای ساخت یک فیلم موفق را در لیست خود دارد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام