EBTEKAR NEWSPAPER
چهارشنبه, 28 آذر 1397   Wednesday 19 December 2018

سرمقاله

تاوان جنگ اقتصادی

ژوبین صفاری

مغالطه منطقی به مفهوم عام آن به هرگونه خطایی گفته می‌شود که (به ‌عمد یا غیرعمد) در استدلال راه پیدا کرده است. دانستن نحوه تشخیص مغالطات منطقی مهارتی بی‌نهایت ارزشمند است. مغالطات صوری خطاهایی هستند که در نحوه بیان شما رخ می‌دهند، یعنی ایده‌ها و نظرات شما چینشی نادرست پیدا می‌کنند و در صورت‌بندی آنها خطا رخ می‌دهد. مغالطات غیرصوری به خودِ آنچه می‌گویید ربط پیدا می‌کنند (یعنی محتوای استدلال شما). در این صورت ایده‌ها و نظرات شما چه ‌بسا نظم و ترتیبی درست دارند، اما سخنی که گفته‌اید چندان درست نیست و به بیان دقیق‌تر محتوای سخن شما نادرست است. در این نوشتار فهرستی از پانزده مغالطه غیرصوری که در بحث‌ها و منازعات فکری فراوان با آنها مواجه می‌شوید، به اختصار می‌آید.
بسیاری از افراد وقتی درباره مباحثات نظری فکر می‌کنند، نخستین تصورشان اغلب رد و بدل کردن داد و فریادهایی همراه با حمله‌های شخصی است. حمله‌های شخصی به نحوی عجیب و طنزآمیز در مقابل استدلال‌های عقلانی قرار می‌گیرند. در منطق و خطابه، حمله‌های شخصی را Ad hominem می‌نامند. این عبارت در زبان لاتین به معنای مقابله با شخص یا حمله به شخصیت دیگری است.در این مغالطه، حمله شخصی با زبانی تند و نیش‌آلود و بی‌ربط به حقیقت موضوع مورد بحث، جای استدلال‌های درست و محکم را می‌گیرد.
حمله شخصی از نوع مغالطات ربط است که در آن یک طرف بحث دیدگاه طرف مقابل خود را بر مبنای ویژگی‌های شخصی (یا شخصیتی)، سوابق، ظاهر فیزیکی، یا اوصاف دیگری که به هیچ وجه ربطی به مدعا یا استدلال مورد بحث ندارند، مورد انتقاد و رد و انکار قرار می‌دهد. حمله شخصی در این بحث چیزی بیش از تنها توهین است. مغالطه به‌گونه‌ای به‌کار می‌رود که گویا یک استدلال یا دلیل در پشتیبانی از نتیجه (مدعا) است. حمله زبانی به دیگران، چیزی را درمورد صدق یا کذب مدعیاتشان اثبات نمی‌کند.
در عالم سیاست از ارتکاب این مغالطه با عنوان «لجن‌پراکنی» یاد می‌کنند. برای مثال به جای پرداختن به موضع رسمی نامزدهای انتخاباتی، یا پرداختن به کارنامه عملی و توانایی‌های خود صاحبان قدرت، روی موضوعات شخصی، لحن سخنان، طرز لباس پوشیدن، و چیزهای دیگری تاکید می‌شود که بر محبوبیت شخص تاثیر می‌گذارند، اما هیچ ربطی به موضوع مورد رقابت ندارند. بدین ترتیب مغالطه حمله شخصی می‌تواند غیراخلاقی باشد، چرا که مستلزم تلاش برای بهره‌برداری (و در واقع سوء استفاده) از رای‌دهندگان از طریق توسل به عیب‌ها و نقاط ضعف بی‌ربط رقیبان و بدنام کردن مخالفان به جای پرداختن به اصل موضوعات است. در انتخابات اخیر آمریکا، سیل حمله‌های شخصی به رقیب انتخاباتی و در قالب تهمت‌های ناروا از سوی هر دو جناح (دموکرات و جمهوری‌خواه) برعلیه یکدیگر روانه شد.
بارها اتفاق افتاده است که میان خواهر و برادر، زن و شوهر، دو دوست یا حتی عاشق و معشوق، یک اختلاف نظر کوچک باعث برپایی مسابقه‌ای از داد و فریادهای همراه با توهین به طرف مقابل شده و هدف آن چیزی نبوده جز بی‌اعتبار کردن طرف مقابل برای رد نظریات و دیدگاه‌های او. این توهین‌ها وقتی جای استدلال کردن و دلیل آوردن را می‌گیرند، به مغالطه حمله شخصی تبدیل می‌شوند. به طور مثال اگر گفته شود مکدوگال از یک تیم فوتبال انگلیسی حمایت می‌کند. نتیجه حاصل از این مغالطه این است که بنابراین، او مسلما صلاحیت آن را ندارد که رئیس پلیس ایرلند شود.
نویسنده: دیوید فرر


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام