EBTEKAR NEWSPAPER
یکشنبه, 03 شهریور 1398   Sunday 25 August 2019

سرمقاله

طرحی نو دراندازیم

جهانبخش محبی‏نیا

علی اکبر صالحی : طبق دستور رهبری برای آمادگی جهت رسیدن به 190 هزار سو غنی‌سازی، کارخانه روتور تکمیل و راه‌اندازی شده است
محمدرضا ستاری
در حالی که دو هفته مانده تا دور اول تحریم‌های ثانویه ایران توسط آمریکا اجرایی شود و سایر شرکای برجام نیز در تلاش هستند تا با اقدامات و راهبردهای خود ضمن تضمین و تداوم همکاری‌ها با تهران، ادامه برجام را نیز محقق سازند، علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان طی مصاحبه با صدا و سیما از تکمیل کارخانه روتور ایران برای غنی‌سازی 190 هزار سو خبر داد و اعلام کرد: طبق دستور رهبری برای آمادگی جهت رسیدن به 190 هزار سو غنی‌سازی، کارخانه روتور تکمیل و راه‌اندازی شده است. (روتور یا چرخانه بخش چرخنده موتور دستگاه‌ها بوده و به همین جهت جزء اصلی سانتریفیوژها محسوب می‌شود).
صالحی با بیان اینکه این کارخانه حین مذاکرات هسته‌ای ساخته شده و با وجود آماده بودن راه‌اندازی نشده بود، در خصوص ظرفیت این کارخانه اظهار داشت: در صورتی که بخواهیم سانتریفیوژهای IR6 را به تولید انبوه برسانیم، قادر خواهیم بود روزانه حدود 60 سانتریفیوژ تولید کنیم که دارای ظرفیت غنی‌سازی 10 سو در روز هستند. بنابراین با تولید 60 هزار سانتریفیوژ می‌توانیم طبق دستور رهبری به ظرفیت 190 هزار سو برسیم.
رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان همچنین در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد: با توجه به اینکه این کارخانه در حین مذاکرات هسته‌ای ساخته شده و در آن زمان و بنا بر به سرانجام نرسیدن برجام ما به پروتکل الحاقی پایبند نبودیم و پس از پایبندی به پروتکل بخش ساخته شده کارخانه را جمع‌آوری کرده و بازرسان آژانس نیز پس از برجام آن را مورد بازدید قرار داده‌اند، کلیه فرایندهای مذکور طبق مقررات بوده و هیچ عملی خلاف تعهدات پادمانی از سوی ایران صورت نگرفته است.
به اقداماتی فراتر از تعهد سیاسی نیاز است
با خروج آمریکا از توافق هسته‌ای و تاکید اروپایی‌ها مبنی بر ادامه برجام توسط سایر شرکای این توافق بین‌المللی، ایران در همان ابتدای کار تصریح کرد که همزمانی تحریم‌ها و برجام معنا نداره و اروپایی‌ها به شرط تضمین در محقق شدن منافع ایران می‌توانند به ادامه همکاری‌های برجامی امیدوار باشند. در همین رابطه و پس از مذاکرات فراوان که آخرین نمونه آن دو هفته قبل و در چارچوب نشست وزرای خارجه ایران و گروه 1+4 در وین صورت گرفت، اروپا بسته اقتصادی پیشنهادی خود را به ایران ارائه کرد. پس از این اتفاق حسن روحانی رئیس جمهوری ایران طی تماس تلفنی با آنگلا مرکل صدراعظم آلمان و امانوئل ماکرون رئیس جمهوری فرانسه ضمن تقدیر از تلاش‌های اروپایی برای حفظ برجام، بسته پیشنهادی را مایوس کننده خواند.
در همین راستا، اتحادیه اروپا پس از چند روز ابتدا قوانین مسدودکننده را مورد تصویب قرار داد و پس از آن بنا به گفته فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا سازوکار حمایت از شرکت‌های اروپایی برای معامله با ایران نیز طراحی شد. گفته می‌شود که اروپایی‌ها تصمیم گرفته‌اند در صورت تحریم شرکت‌های اروپایی خسارت جریمه شدن آنها توسط آمریکا را پرداخت کرده و از سوی دیگر با ایجاد یک خط اعتباری با بانک مرکزی ایران، ادامه همکاری‌های پولی- بانکی را تضمین کنند.
این اقدامات در حالی صورت می‌گیرد که محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان روز گذشته طی مصاحبه با یورو نیوز، تصریح کرد که اروپا نباید تنها به اظهار نظر و صدور بیانیه اکتفا کند؛ ما نیاز داریم که راهکارهایی عملی به خصوص در زمینه مراودات بانکی، سرمایه‌گذاری، انرژی، حمل و نقل و حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط از سوی آنها دریافت کنیم.
اقدام ایران برای مصون ماندن از فشار آمریکا
همزمان با اقدامات اروپا که کارشناسان از آن به عنوان سازوکار دور زدن تحریم‌های آمریکا یاد می‌کنند که در این میان از مخالفان و موافقان زیادی هم برخودار است، ایران طی هفته‌های گذشته چند اقدام عملی برای مصون ماندن از فشار آمریکا صورت داده است. طبق استراتژی تحریم‌های هوشمند آمریکا، هدف ایجاد درد و فشار بر کشور هدف به منظور تغییر رفتار آن بازیگر است. این درد و فشار اکنون در دولت ترامپ با بازگرداندن تحریم‌های ثانویه و در نهایت قطع صادرات نفت ایران توامان شده است.
در این میان طی روزهای گذشته علاوه بر آمد و شدهای دیپلماتیک ایران به کشورهای اروپایی و آسیایی که نمونه‌های آن را می‌توان در سفر رئیس جمهوری به اتریش و سوئیس، حضور وزیر خارجه در وین و نشست کمیسیون مشترک برجام، سفر عراقچی به هند و سفر علی‌اکبر ولایتی به مسکو مشاهده کرد، ایران دو گام عملیاتی را نیز برداشته است. نخستین گام از سوی محمدجواد ظریف مبنی بر شکایت ایران علیه آمریکا در دیوان بین‌المللی دادگستری برداشته شد.
در همین رابطه ایران شکایتی را علیه آمریکا در خصوص نقض پیمان مودت، حقوق کنسولی میان دو کشور و روابط اقتصادی که در ۱۵ آگوست سال ۱۹۵۵ میان دو طرف امضاء و در ۱۶ ژوئن ۱۹۵۷ وارد فاز اجرایی شد، در دیوان بین‌المللی دادگستری به ثبت رسانده است. بنا بر بیانیه این دیوان که روز سه شنبه منتشر شد، شکایت ایران در رابطه با بازگرداندن همه‌جانبه تحریم‌های آمریکا و نیز اقدامات محدودکننده که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم شرکت‌ها یا افراد ایرانی را هدف قرار می‌دهد و پیشتر با امضای توافق هسته‌ای برداشته شده بود، است.
این اقدام از سوی کارشناسان به دلیل آنچه آمریکا را ملزم به پاسخگویی کرده و بر پایه و مبنای قطعنامه 2231 شورای امنیت است، می‌تواند یک اهرم مناسب در صورت کشیده شدن ماجرا به شورای امنیت سازمان ملل متحد باشد.
از سوی دیگر همانطور که در بالا ذکر شد، به گفته رئیس سازمان انرژی اتمی، ایران کارخانه روتور به منظور رسیدن به 190 هزار سو را تکمیل کرده تا به واسطه این امر نشان دهد در صورت از بین رفتن برجام، بازگشت به برنامه هسته‌ای طبق آنچه در گذشته نیز از سوی مقامات مورد تاکید واقع شده بود، ممکن است.
ضرورت توجه به دو واقعیت مسلم در رابطه با اروپا
ناظران معتقدند این عمل از سوی ایران به واسطه داشتن برگ برنده در مذاکرات آتی صورت می‌گیرد. آنها خاطرنشان می‌کنند تاسیسات فردو در آن زمان به واسطه پوششی برای راکتور اراک بود که ایران در نهایت توانست طی مذاکرات هسته‌ای با داشتن این اهرم، بحث نوسازی اراک را به سرانجام برساند.
در چنین شرایطی اکنون علاوه بر چالش بر سر ادامه همکاری‌های برجامی میان ایران و سایر شرکای این توافق بین‌المللی، موضوعات مختلفی از جمله مسائل منطقه‌ای و موشکی ایران نیز مطرح است که به دلیل احتمال پیش کشیده شدن این مسائل در آینده، تصمیم‌سازان کشور سعی دارند علاوه بر تلاش‌های مبتنی بر تفکیک این مسائل، از ابزار لازم برای رایزنی نیز برخودار باشند.
به همین واسطه است که در راستای گام‌های اروپا که آخرین نمونه آن بنا بر گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال تلاش جدی انگلیس، آلمان و فرانسه برای فعال کردن حساب‌های بانک مرکزی ایران در بانک‌های ملی این سه کشور است، ایران نیز اقدامات خاص خود را طراحی کرده و به پیش می‌برد. این امر هر چند به واسطه تضمین اتصال ایران به جامعه جهانی اهمیت فراوانی دارد، اما به عقیده تحلیل‌گران در دو مورد باید مورد توجه سیاست‌گذاران ایرانی قرار بگیرد.
نخستین مورد اجتناب از فرصت‌سازی برای ایجاد یک اجماع مجدد جهانی علیه ایران است؛ امری که اکنون آمریکایی‌ها برای انداختن تمام هزینه‌های شکست برجام بر دوش ایران مترصد آن هستند. مورد دوم نیز درک این ماجراست که اروپا و آمریکا به واسطه پیوندهای عمیق سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در غایت ماجرا از چسبندگی‌ زیادی برخوردار بوده و حجم مراودات تجاری میان این دو قطب به گونه‌ای است که اگر اروپا در تحولات آتی ناچار به انتخاب میان ایران و آمریکا باشد، قطعاً ایالات متحده را به رغم تمامی واگرایی‌های موجود در روابط فراآتلانتیکی انتخاب خواهد کرد.
به همین دلیل است که ورنر هویر رئیس بانک سرمایه گذاری اروپا روز گذشته اعلام می کند : با وجود حمایت این بانک از تلاش های اتحادیه اروپا این نهاد سرمایه گذاری قادر نیست در ایران فعالیت کند ، زیرا نگران است سهامش در بازار های آمریکا کاهش یابد.‌


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام