EBTEKAR NEWSPAPER
سه شنبه, 20 آذر 1397   Tuesday 11 December 2018

سرمقاله

بهانه‌های فرار از توسعه

علیرضا صدقی

محمدرضا ستاری
در مورد آنچه با استعفای ناگهانی نیکی هیلی رخ داده است، اکنون دو گمانه‌زنی در خصوص حلقه اطرافیان دولت ترامپ مطرح است. نخستین دسته دموکرات‌ها و منتقدانی هستند که این جابجایی‌ها را نشانه‌ بارزی از آشفتگی در دولت کنونی آمریکا دانسته و آن را حتی به هرج و مرج تعبیر می‌کنند. از سوی دیگر موافقان راهبردهای ترامپ معتقدند که او با جابجایی قدرت در ساختار دولتش علاوه بر دست‌یابی به گزینه‌های مطلوب، مولفه‌های آن را نیز به نفع خود تغییر می‌دهد.
نیکی هیلی نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد، بیستمین مقام ارشد آمریکایی است که پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ کاخ سفید را ترک می‌کند. او که گفته می‌‌شود پیش از این طی نامه‌ای خواستار استعفا از مقامش بوده، سه‌شنبه شب با موافقت ترامپ، جای خود را احتمالاً به دینا پاول خواهد داد.
همان شب ترامپ طی نشستی خبری با هیلی این موضوع را رسماً اعلام کرده و گفت: هیلی از شش ماه قبل به من گفته بود که می‌خواهد کمی استراحت کند. او تا پایان سال ۲۰۱۸ پست خود را ترک خواهد کرد و امیدوارم در نقشی متفاوت به دولت برگردد. نیکی هیلی نیز در اظهارات خود ضمن تمجید از سیاست‌های ترامپ، از خانواده او گفت و اظهار داشت که ای کاش مردم آمریکا می‌دانستند که پشت چهره جرارد کوشنر و ایوانکا ترامپ (دختر و داماد رئیس جمهوری) چه چهره‌های نابغه و مهمی نهفته است.
پس از این ماجرا و در حالی که گفته می‌شود به احتمال زیاد ایوانکا ترامپ دختر دونالد ترامپ گزینه جانشینی هیلی خواهد بود، روز گذشته خبرگزاری رویترز به نقل از رئیس ‌جمهوری آمریکا اعلام که کاخ سفید مشغول بررسی جایگزینی دینا پاول معاون پیشین مشاور امنیت ملی کاخ سفید در امور راهبردی با نیکی هیلی است.
نکته مهم و قابل بررسی در جابجایی احتمالی میان هیلی و پاول در این است که هر دوی این نفرات از اعضای تندروی جمهوری‌خواه هستند. همچنین موافقت فوری ترامپ با استعفای نیکی هیلی نشان می‌دهد که این موضوع از قبل در کاخ سفید هماهنگ شده است.
سه فرضیه در مورد کناره‌گیری هیلی
با توجه به این مساله موضوع استعفای هیلی که از اعضای مهم تیم ترامپ در جهت پیشبرد سیاست خارجی دولت او محسوب می‌شود، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. اینکه اگر هیلی گزینه مناسب و هماهنگ با سیاست‌های تهاجمی آمریکا بود، چرا ترامپ با استعفای او مخالفت نکرد و اگر او نیز مانند سایر اعضای جدا شده از حلقه ترامپ ساز ناکوک می‌زد، چرا ماموریت‌های مهمی همچون مقابله با ایران، کره‌شمالی، روسیه و جدال‌های نفس‌گیر شورای امنیت را به هیلی واگذار کرده بود؟ همچنین دینا پاول چه خصوصیاتی دارد که به جای هیلی قرار است نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد باشد و دونالد ترامپ از گزینه دخترش به عنوان جانشینی هیلی صرف نظر کرده است؟ هر چند که لازم است خاطرنشان شود که پاول از دوستان صمیمی ایوانکا ترامپ به شمار می‌آید.
در همین راستا و در بین تحلیل‌های مطرح شده، برخی از کارشناسان دلیل استعفای هیلی را اختلاف او با مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا می‌دانند. هیلی به عنوان سیاست‌مداری راست‌گرا که با شعار «آمریکا مقدم است» وارد سازمان ملل شد، پس از برکناری رکس تیلرسون عملاً آن وجهه ایدئولوژیک خود را در وزارت خارجه تحت زعامت پمپئو از دست داد. به همین دلیل است که خبرگزاری یورو نیوز طی گزارشی از دلایل کناره‌گیری هیلی نوشت: پس از چرخش جدی سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه که با خروج این کشور از برجام و مقابله جدی با ایران کلید خورد، هیلی در میان چهره‌های جدی عملاً وزن آرمان‌گرایانه سابق خود را از دست داد و به دیپلماتی میانه‌رو تبدیل شد.
از سوی دیگر کم کم زمینه‌های اختلاف او با کاخ سفید نیز عیان‌تر می‌شد، به طوریکه وقتی او در سال گذشته میلادی از اعمال تحریم‌های روسیه صحبت می‌کرد، لری کادلو مشاور اقتصادی ترامپ گفته بود که هیلی در زمان سخنرانی‌ خود عملاً گیج شده بود.
برخی گمانه‌زنی‌های دیگر، انگیزه مالی نیکی هیلی را دلیل استعفای او می‌دانند. طبق شواهد موجود در اظهارنامه مالیاتی وی، ده‌ها هزار دلار از اعتبار بانکی نیکی هیلی خرج شده و همچنین بیش از یک میلیون دلار نیز بابت وام منزلش به بانک بدهکار است. به همین دلیل است که برخی ناظران با اشاره به سوابق خوب نیکی هیلی در عرصه مدیریت بخش خصوصی معتقدند که این مساله می‌تواند انگیزه‌ای مهم برای او جهت بازگشت به کسب و کار خصوصی باشد.
همچنین هر چند که نیکی هیلی صراحتاً اعلام کرده که هیچ برنامه‌ای برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری ندارد و با تمام توان ترامپ را در انتخابات 2020 حمایت خواهد کرد، اما از آنجا که فرماندار کارولینای جنوبی بوده و نسبت به ماجراجویی‌های پمپئو و بولتون خود را کنار کشیده است، به احتمال فراوان می‌تواند کاندید مطلوب جمهوری‌خواهان در انتخابات 2024 باشد. البته این فرضیه منتقدانی جدی نیز دارد. آنها معتقدند که سابقه نه چندان درخشان هیلی در تندروی علیه کشورهایی نظیر ایران، روسیه و کره‌شمالی و همچنین اتفاقاتی نظیر خروج از برجام، خروج از یونسکو، بی اعتنایی به سازمان ملل با توئیت‌های تند، خروج از پیمان آب و هوایی پاریس، خروج از شورای حقوق بشر که در زمان او در سازمان ملل رخ داد، مفروضاتی نیستند که بتوان برای آینده‌ای نه چندان دور روی او سرمایه‌گذاری کرد.
نقشه ترامپ
در مورد آنچه با استعفای ناگهانی نیکی هیلی رخ داده است، اکنون دو گمانه‌زنی در خصوص حلقه اطرافیان دولت ترامپ مطرح است. نخستین دسته دموکرات‌ها و منتقدانی هستند که این جابجایی‌ها را نشانه‌ بارزی از آشفتگی در دولت کنونی آمریکا دانسته و آن را حتی به هرج و مرج تعبیر می‌کنند. از سوی دیگر موافقان راهبردهای ترامپ معتقدند که او با جابجایی قدرت در ساختار دولتش علاوه بر دست‌یابی به گزینه‌های مطلوب، مولفه‌های آن را نیز به نفع خود تغییر می‌دهد. نشانه چنین حمایتی از ترامپ در قابلیت او از تبدیل تهدیدها به فرصت متبلور است که این کارشناسان آن را برآیند همین جابجایی‌ها در ساختار سیاسی کاخ سفید می‌دانند. البته این موضوع طبق نظریه‌های سیاسی و بنا بر فرضیه الوین تافلر آینده پژوه مشهور آمریکایی مورد تردید قرار می‌گیرد، چرا که در دو سوی عبور از آشفتگی و نیز تقویت جایگاه قدرت با توجه به تغییرات سریع جهانی این جابجایی نفرات در قدرت نیست که می‌تواند کارایی داشته باشد، بلکه جابجایی در قدرت مطرح است که مبنای آن را تغییر در مولفه‌های قدرت می‌توان تعریف کرد. به همین دلیل جابجایی تندروها در آمریکا با توجه به مشی سیاست خارجی این کشور که اکنون پمپئو و بولتون سکان‌داران آن هستند، نفرات ناهماهنگ با آنها را از میدان به در می‌کند و این خود شاید آغازی برای تغییرات طوفانی دیگر در دولت دونالد ترامپ برای ورود به سومین سال ریاست‌جمهوری‌اش باشد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام