EBTEKAR NEWSPAPER
چهارشنبه, 20 آذر 1398   Wednesday 11 December 2019

سرمقاله

تبادل زندانیان به مذاکره ختم نمی‌شود

محمدرضا ستاری

سید حسین رسولی*
فیلم «شبی که ماه کامل شد» به کارگردانی نرگس آبیار، تهیه‌کنندگی محمدحسین قاسمی و بازی الناز شاکردوست، هوتن شکیبا، فرشته صدرعرفایی، شبنم مقدمی، پدرام شریفی و... در پردیس سینمایی ملت در سی‌وهفتیمن جشنواره فیلم فجر اکران شد. فیلمی اکشن درباره گروه‌های تروریستی در سیستان و بلوچستان ایران.
شخصیت‌های زن بومی
اینگمار برگمان کارگردان تاثیرگذار سینمای سوئد درباره اورسن ولز می‌گوید: «ولز برای من قلابی است. ستایش‌های نثارشده به او بیش از حد اغراق‌آمیز است. او آدمی توخالی بود و کارهایش جذابیتی هم ندارد. او مرده است.» او در ادامه می‌گوید: «فلینی، کوروساوا و لوئیس بونوئل مثل تارکوفسکی در یک مسیر هستند، اما آنتونیونی راه خودش را رفت،‌ برای همین تاریخ انقضاء او زود تمام شد و با طبع خسته‌کننده‌اش خود را خفه کرد. فیلم‌های او عمدتا مرا خسته می‌کند. فکر می‌کنم آنتونیونی هرگز به درستی بر جنبه‌های فنی آثارش اشراف نیافت. اهل زیبایی‌شناسی بود اما برای مثال وقتی به نوع خاصی از یک جاده در «صحرای سرخ» نیاز داشت، خانه‌ها و آن جاده‌ لعنتی‌اش را رنگ می‌زد. یعنی تلقی‌اش زیبایی‌شناسانه بود. او به نماهای بلندش اهمیت بسیاری می‌داد‌ ولی درک نکرد فیلم جریان ریتمیک تصاویر است و همه چیز در این روند شکل می‌پذیرد و جان می‌گیرد‌ اما او یک شات می‌گرفت، سپس یک شات دیگر و سپس این شات‌های منفک از هم را پشت سر هم قرار می‌داد.» نرگس آبیار از داستان‌نویسی می‌آید، برای همین سینمای او تحت‌تاثیر ادبیات است. قصه‌های او کش‌دار، طولانی، پخته، ساده، روشن و در عین حال شخصیت‌هایی قدرتمند دارد. اما نباید فراموش کنیم که شخصیت‌ها جنبه‌های طبقاتی و اجتماعی دارند. آبیار تمرکز خود را از این زاویه برگفته و به سمت و سوی شخصیت‌های بومی می‌رود. در بیشتر فیلم‌های او به انسان ایرانی و زندگی در شرایط بومی توجه می‌شود. اختلافات طبقاتی به محاق می‌رود و شخصیت‌ها در دو دسته خیر و شر دسته‌بندی می‌شوند. این تکنیک آبیار است. او تلاش می‌کند پیشینه شخصیت‌هایش را تبدیل به خرده‌پیرنگ کند. همچنین روابط انسان‌ها را هم تبدیل به خرده‌پیرنگ می‌کند و آنها را به شکل تعلیق‌آمیزی به صورت خرد خرد به مخاطب ارائه می‌دهد. این قضیه باعث کشدار شدن و حتی کند شدن جریان داستان می‌شود. زنانگی فیلم‌های آبیار پاشنه‌آشیل دیگری است. او برای طراحی شخصیت زن اصلی قصه‌های مدام تلاش می‌کند شخصیت‌های مرد اطراف او را تحلیل کند. گذشته و پیشینه آنها را وارسی می‌کند که برای درام به مثابه اکنونیت تا این حد لازم نیست. یکی از تفاوت‌های ادبیات و سینما همین است. در امر دراماتیک شما با سرعت و ریتم و تمپو مواجه هستید. کارگردانی که این‌ها را فدای شخصیت‌پردازی و قهرمان قصه‌اش کند با واکنش منفی تماشاگر روبه‌رو می‌شود. یادمان نرود که برگمان می‌گوید: «فیلم جریان ریتمیک تصاویر است.» با این احوال آبیار در ارائه شخصیت‌ها بسیار موفق و در پرداخت سینمایی قصه متوسط عمل می‌کند.
اکشن تروریستی
فیلم‌های ژانر اکشن معمولا برای مخاطبان نوجوان و جوان تولید می‌شوند. این ژانر معمولا در ترکیب با دو ژانر ملودار (پیرنگ عاشقانه) و ژانر تریلر (تعقیب و گریز) ساخته می‌شود. ژانر تریلر را به اشتباه هیجان‌انگیز ترجمه کرده‌اند. این ژانر از تعقیب و گریز شخصیت‌های اصلی می‌گوید. نمونه بارز آن را در فیلم «ترمیناتور ۲» به کارگردانی جیمز کامرون می‌بینید. این فیلم ژانر علمی-تخیلی را هم با خود به همراه دارد که با دیالوگ‌های فلسفی چندین لایه دیگر به آن افزوده شده است. بنابراین باید برای عمق بخشیدن به فیلم و داستان از دیالوگ‌های طراحی‌شده و فلسفی مهم استفاده کرد بدون اینکه در ژانر اختلال ایجاد کرد. اختلال در ژانر کار اصلی برادران کوئن است. آنها ژانرهای اصلی سینما را به هم می‌ریزند. ولی نرگس آبیار تلاش می‌کند یک اکشن تروریستی باکیفیت را با چاشنی ژانر تریلر و رازآمیز بسازد. برای همین اسم فیلم «شبی که ماه کامل شد» است. در فیلم آبیار وقتی رازها بر ملا می‌شود دیگر راه فراری نیست! فیلم آبیار اگر کوتاه‌ شود و بخش‌های اضافه و غیر سینمایی‌اش حذف شود، می‌تواند یک اثر مهم در سینمای ایران باشد.
* روزنامه‌نگار


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام