EBTEKAR NEWSPAPER
چهارشنبه, 05 تیر 1398   Wednesday 26 June 2019

سرمقاله

بازی دوگانه ترامپ

جلال خوش‌چهره

خبرگزاری دویچه‌وله آلمان همزمان با سفر وزیر خارجه این کشور به ایران‌ نوشت: هایکو ماس در این سفر در پی یافتن «راه‌های سازنده‌ای» برای نجات توافق هسته‌ای سال 2015 بود. ماس تلاش کرد که برجام را که طی توافقی میان ایران و گروهی از قدرت‌های جهانی که منجر به محدود شدن برنامه هسته‌ای ایران در ازای برداشتن تحریم‌های بین‌المللی شد را نجات دهد. توافق هسته‌ای بعد از خروج آمریکا در سال گذشته و بازگشت تحریم‌های اقتصادی عیله ایران در آستانه فروپاشی قرار دارد.
پیش از سفر ماس، دولت ایران گفت که ماس در دیدار از تهران، باید چیزی بیشتر از کلمات صرف ارائه کند. هنگامی که ظریف گفت که می‌خواهد بداند که ‌برای نجات توافق، «شرکا دقیقاً چه دست‌آوردی داشته‌اند»، ماس گفت که او امیدوار است این دیدار کمک کند تا دو طرف «راه‌های سازنده‌ای» برای حفظ توافق پیدا کنند. او گفت که در نهایت ایران همچنین باید این خواست سیاسی را داشته باشد تا اطمینان دهد که‌ توافق در آینده پایدار خواند ماند.
چرا حالا؟
افزایش تنش‌ها در خلیج فارس همه را نگران کرده است. در ماه‌های اخیر دولت ترامپ در غالب سیاست «فشار حداکثری» تحریم‌ها علیه ایران را تشدید کرده است. واشنگتن مدعی است که ایران در حال تدارک حمله به اهداف آمریکایی در منطقه است و همچنین ایران را به دست داشتن در حمله به چهار نفت‌کش در سواحل امارات متهم می‌کند. آمریکا حضور نظامی‌اش در منطقه را تقویت کرده و بیشتر دیپلمات‌هایش را از عراق فرا خوانده است.
ضمناً صبر استراتژیک ایران کمتر می‌شود؛ همانگونه که بعد از 7 جولای ایران دیگر به همه الزامات توافق هسته‌ای 2015 پایبند نخواهد ماند، مگر اینکه کشورهای اروپایی، با وجود تحریم‌های آمریکا، بتوانند راه‌های موثری برای مشوق‌های اقتصادی برای ایران پیدا کنند.
آلمان چه می‌خواهد؟
در هماهنگی با انگلستان و فرانسه، دیگر امضا‌کنندگان توافق هسته‌ای، هایکو ماس تلاش می‌کند ایران را به ماندن در توافق متقاعد کند. آنچه رسماً برجام نامیده می‌شود، بعد از مذاکرات بسیار دشوار در سال 2015 وارد مرحله اجرایی شد. پیش از این یک سخنگوی وزارت خارجه آلمان گفت که ماس در تهران تلاش می‌کند تا بستر آرامش، منطق و کاهش تنش را ایجاد کند. ماس همچنین تلاش خواهد کرد ایران را از اولتیماتوم 7 جولای به کشورهای اروپایی منصرف کند.
ماس همچنین‌ به ویژه، برای خرید زمان بیشتر برای اجرایی شدن اینستکس- یک کانال پرداخت که در ابتدای سال جاری میلادی توسط انگلستان، فرانسه و آلمان به منظور دور زدن تحریم‌های آمریکا ایجاد شد- تلاش می‌کند. به هر حال، حتی اگر اینستکس اجرایی شود، ماس نمی‌تواند شرکت‌های آلمانی را به داد و ستد با ایران مجبور کند‌ چرا که آنها (شرکت‌های آلمانی) با این وجود هراس دارند به شکلی مشمول تحریم‌های آمریکا قرار بگیرند.
ماس با همتای آمریکایی‌اش، مایک پمپئو، طی دیدار هفته گذشته او از برلین گفت‌وگو کرد. پیش از این، آمریکا از سفر ینس پلوتنر (Jens Plotner) مدیر سیاسی وزارت خارجه آلمان به تهران آزرده بود و اینکه آمریکا منتقد این است که اروپا تلاش می‌کند توافق هسته‌ای را نجات دهد.
در تهران، ماس انتظار چه چیزی را می تواند داشته باشد؟
ایران به دنبال راه‌های عملی برای خروج از فشار تحریم‌های آمریکا است. ایران، سیاست فشار حداکثری آمریکا را به مثابه جنگ اقتصادی علیه خود که هم اکنون موجب آسیب‌های قابل توجه‌ای شده است، تلقی می‌کند. از زمان بازگشت تحریم‌ها در سال گذشته‌، صادرات نفت ایران سقوط کرد‌ و ارزش پول ایران، ریال، دو سوم کاهش پیدا کرده است. تورم به سرعت افزایش می‌یابد‌ در حالی که غذا و دارو از تحریم‌ها مستثنی شده، اما خروج ایران از سیستم‌های مالی جهانی موجب کمبود این اقلام شده است.
در این میان دیدار ماس از تهران در میان فشار بالا و انتظارات کم برای دست‌آوردهای واقعی رخ می‌دهد‌ اگر چه‌ سازمان بین‌المللی انرژی اتمی‌ اخیراً‌ یک بار دیگر تایید کرد که ایران به تعهداتش در توافق هسته‌ای پایند بوده است.
موضع آمریکا چیست؟
اخیراً‌ ترامپ لحن مسالمت‌‌جویانه‌تری اتخاذ کرده و مدعی شد که او نه به دنبال تغییر رژیم در ایران و نه به دنبال جنگ است و آماده گفت‌وگو است. او همچنین‌ بی‌سر‌‌و‌صدا، اهداف سیاست تحریم را کاهش داده و حالا می‌گوید که تنها می‌خواهد مانع از دست‌یابی ایران به بمب اتمی شود.
از این جهت، رئیس ایالات متحده آمریکا در تضاد با مشاور امنیت ملی، جان بولتون است که سال‌هاست حامی تغییر رژیم در تهران است. بولتون همچنین به طور قابل توجه‌ای باعث افزایش تنش در خلیج فارس است: در 5 ماه مه، بولتون از «خط قرمز» برای عملیات نظامی عبور کرد و گفت که هر حمله‌ای به منافع آمریکا یا هم‌پیمانان آمریکا، با پاسخ جدی آمریکا مواجه می‌شود، در حالی که از تعریف دقیق منافع آمریکا و اینکه آن هم‌پیمانان این کشو‌ر چه کسانی هستند، ناتوان بود. همچنین مایک پمپئو تندرو، دوازده شرط غیر‌قابل حصول برای توافق با ایران مطرح کرده که برای هر کشور مستقلی غیر‌قابل قبول است.
بعد از این چه اتفاقی می‌تواند پیش بیاید؟
بعد از اعزام ناو هواپیما‌بر و اسکادران بمب افکن، در حال حاضر تلاش‌های دیپلماتیک گوناگون در شرف وقوع است. وقتی ماس تهران را ترک کند، نخست وزیر ژاپن، شینزو آبه به تهران سفر خواهد کرد تا در یک تلاش دیپلماتیک به عنوان میانجی که ترامپ نیز از آن حمایت کرده است، عمل کند. عراق و عمان که هر دو ارتباطات نزدیک با ایران و آمریکا دارند، تلاش خواهند کرد به عنوان میانجی عمل کنند.
هدف اصلی آنها این است که ایران و آمریکا وارد گفت‌وگوی مستقیم شوند. اما این اتفاق نخواهد افتاد بی‌آنکه آمریکا برخی از تحریم‌ها عیله ایران را لغو کند. در بلند‌مدت، ثبات منطقه‌ای منوط به وجود توافقی پیرامون یک چارچوب امنیتی مشترک که تامین‌‌کننده منافع همه عوامل درگیر‌ از جمله ایران و عربستان سعودی که برای نفوذ منطقه‌ای با هم رقابت می‌کنند، خواهد بود. این در حالی است که چندی قبل، وزیر خارجه ایران محمدجواد ظریف اعلام کرد که ایران آماده گفت‌وگو با ریاض است.
ترجمه: کوروش الماسی


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام