EBTEKAR NEWSPAPER
شنبه, 30 شهریور 1398   Saturday 21 September 2019

سرمقاله

شفافیت؛ رویه سکه پاسخگویی

محمدعلی وکیلی

سپرده‌گذاری در بانک راحت‌ترین انتخاب ما ایرانی‌ها برای سرمایه‌گذاری است‌ در حالی که می‌توان به گزینه‌های دیگر سرمایه‌گذاری که البته نیاز به سواد مالی دارد نیز بیشتر توجه کرد.
به گزارش اقتصاد ۲۴، آیا سواد مالی ایرانی‌ها کم است؟ طبق آخرین آمار به دست آمده مردم ایران بیشتر‌ پس‌انداز خود را در بانک‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند، اما نکته قابل توجه در این داده‌های آماری این است که اساساً بیشتر مردم اصلاً پس‌اندازی ندارند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که حدود ۳۷ درصد مردم فاقد پس‌انداز، حدود ۲۵ درصد پس‌اندازشان در بانک، حدود ۱۵ درصد در املاک، حدود ۱۰ درصد در ایجاد شغل، حدود ۹ درصد در سکه و طلا، ۱.۵ درصد در بورس و ۱.۲ درصد در بخش دلار و ارز سرمایه‌گذاری کردند. آنچه در این آمار جلب توجه می‌کند درصد بالای افراد بدون پس‌انداز و البته درصد بالای سرمایه‌گذاری در بانک است. شاید فکر کنید شرایط بد اقتصادی سبب می‌شود تا بیشتر افراد نتوانند پس‌انداز کنند.
نداشتن سواد مالی معمولاً سبب بی‌انضباطی مالی در خانواده‌ها
چند این گزاره در نداشتن پس‌انداز برخی از مردم بی‌تاثیر نیست، اما آیا همه ماجرا به شرایط اقتصادی ربط دارد؟ کارشناسان معتقدند نداشتن سواد مالی معمولاً سبب بی انضباطی مالی در خانواده‌ها می‌شود. توانایی بهره‌برداری از دانش‌ها و مهارت‌ها برای مدیریت موثر منابع مالی در راستای ایجاد رفاه را سواد مالی می‌نامند، اما باید توجه داشت که بی‌سوادی مالی لزوماً به میزان درآمد ارتباط ندارد. گاهی افراد می‌توانند با درآمد محدود و البته با چند تغییر کوچک در سبک زندگی، روحیه پس‌انداز را در خود تقویت کنند، اما در عین حال این پس‌انداز توسط ما ایرانی‌ها به ساده‌ترین شکل سرمایه‌گذاری می‌شود. در واقع راحت‌ترین و البته امن ترین کار سپرده‌گذاری در بانک است.
یاسر فلاح مدیرعامل شرکت اطلاع‌رسانی و خدمات بورس گفته بود سواد مالی ایرانی‌ها از عراق و ازبکستان هم کمتر است. ۲۰ درصد از بزرگ‌سالان ما سواد مالی دارند.
وی همچنین گفته بود: ذائقه مالی مردم ایران بانک محور است. جایی جز بانک را برای سرمایه‌گذاری نمی‌شناسند و خیلی که پا را فراتر بگذارند پول خود را در ارز و سکه سرمایه‌گذاری می‌کنند.
ایرانی‌ها چقدر پس‌انداز می‌کنند؟
مرکز آمار ایران تازه‌ترین گزارش درباره بودجه خانوار را منتشر کرده که براساس آن، در سال گذشته متوسط هزینه‌ و درآمد سالانه‌ یک خانوار شهری به ترتیب ٣٩ و ۴٣ میلیون تومان بوده است. این نشان می‌دهد که یک خانوار شهری در سال گذشته توانست ۴ میلیون تومان پس‌انداز کند، اما آیا این عدد کمی برای پس‌انداز است؟ متوسط پس انداز در کشورهای اروپایی حدود ۱۱ درصد است که در مقایسه با کشور ما حتی میزان کمتری است. طبق آخرین تخمین‌ها ما ایرانی‌ها به‌طور متوسط ۱۵ درصد درآمدمان را پس‌انداز می‌کنیم و این عدد کمی برای پس‌انداز نیست، اما آیا از این پس‌‌انداز به درستی استفاده می‌کنیم؟
سواد مالی‌مان کم است؟
داشتن دانش و اطلاعات کافی جهت کسب درآمد و مصرف و پس‌انداز آن با بیشترین بهره‌وری ممکن را می‌توان تعریفی از سواد مالی دانست. در بسیاری از کشورها سواد مالی یکی از مهم‌ترین فاکتورهای توسعه یافتگی است. در نمونه‌های موفق کشورهای توسعه یافته با همکاری بانک مرکزی، سازمان بورس، وزارت علوم و وزارت آموزش و پرورش به ارتقای سطح سواد مالی مردم اقدام می‌شود. ضعف نظام آموزشی در کشور ما البته دلیل اصلی ضعف سواد مالی است. با این همه اگر مردم بدانند که حفظ و مدیریت پول مهم‌تر از مقدار پولی است که به دست می‌آورند، تحول بزرگی در زندگی آن‌ها اتفاق می‌افتد، تحولی که به ثروتمند شدن آن‌ها منتهی می‌شود. البته منظور این نیست که تنها عامل ثروتمند شدن، حفظ پول است. مسئله اینجاست که تا زمانی که در حفظ پول، دانش و مهارت نداشته باشیم، افزایش پول هم امکانپذیر نیست. بیشتر افرادی که ثروتمند می‌شوند دانش و مهارت سواد مالی را دارند و اکثر افرادی که یک‌شبه پولدار می‌شوند، به همان سرعت پول خود را از دست می‌دهند، زیرا سواد مالی ندارند. بنابراین در نبود نظام آموزشی بهتر است حتما و به صورت شخصی در تقویت سواد مالی اقدام کنیم.
سرمایه‌گذاری در بانک بهترین انتخاب است؟
چند روز قبل نتایج یک نظرسنجی منتشر شده که نشان می‌داد حدود ۳۴ درصد مردم پس‌اندازی ندارند، اما آنهایی که پس‌انداز دارند و در جایی غیر از کسب و کار سرمایه‌گذاری می‌کنند، عمدتا بانک را ترجیح می‌دهند. کمتر از ۳ درصد مردم در بورس سرمایه‌گذاری می‌کنند. آنچه از این مقایسه پیداست، سهم اندک بورس در ایران و سهم بالای بانک است. چرا این گونه است؟ البته، اینکه سرمایه‌گذاری در بورس اینقدر کم و در بانک آن قدر زیاد است، اصلا عجیب نیست! اقتصاد ایران در حوزه‌های مختلف بسیار پرتلاطم است و در شرایط نااطمینانی، قطعا یک جای مطمئن و کم ریسک بر بازارهای متلاطم ارجحیت دارد. ضمنا بورس و بازار سهام در کشور ما بسیار کمتر از سایر کشورهای جهان، توسعه پیدا کرده است.
اما این همه ماجرا نیست چرا که هرچه نوسانات بیشتر باشد، در کنار ریسک بیشتر، انتظار سود هم بیشتر است اما باید دانست که در برخی برهه‌ها (مثل دوره جهش تورمی سال گذشته) سپرده‌گذاری بانکی عملا ضرر است چرا که نرخ تورم بسیار بالاتر از نرخ سود بوده و سپرده‌گذاری عملا به معنی کاهش ارزش دارایی (سود منفی) است. در این شرایط باید علت نبود تنوع در سرمایه‌گذاری و تسلط بانک زدگی را در سطح سواد مالی خودمان و به خصوص نبود نهادها و موسسات مشاور سرمایه‌‌گذاری مطمئن جستجو کرد. با این حال بازار سرمایه توانسته رکوردهای عجیبی را بزند و البته شاید یکی از گزینه‌های مناسب برای سرمایه‌گذاری البته با مشاوره افراد آگاه باشد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام