EBTEKAR NEWSPAPER
سه شنبه, 19 آذر 1398   Tuesday 10 December 2019

سرمقاله

فاصله ایران و آمریکا تا گفت‌وگو

جلال خوش‌چهره

الهام برخوردار
حسن روحانی این روزها سخنرانی‌های جنجالی می‌کند، گله می‌کند، مطالبه دارد و به منتقدان پاسخ می‌دهد. وی هفته گذشته درباره روند انتخابات مجلس، بدون نظارت شورای نگهبان سخن گفت که واکنش‌های زیادی را به دنبال داشت. روز دوشنبه همین هفته در پاسخ به انتقادات درباره رویکرد دولت تدبیر و امید و مذاکراتی که طی این‌سال‌ها داشته است به دفاع برآمد و گفت که حاضر است برای منافع کشور خود را قربانی کند. حالا روز گذشته روحانی از همه‌پرسی درمورد مسائل استراتژیک کشور سخن گفت. البته دوشنبه همین هفته نیز رئیس‌جمهوری به تفسیر اصل 113 قانون اساسی پرداخت و درواقع جنجال دیگری را با شورای نگهبان به راه انداخت. درواقع از تندی سخنان حسن روحانی کاملا مشخص بود که می‌خواهد شورای نگهبان واکنش نشان دهد. روحانی معتقد است در اصل 113 قانون اساسی رئیس‌جمهوری مسئول اجرای قانون اساسی است و مردم به رئیس‌جمهوری رای نمی‌دهند که رئیس دستگاه اجرایی باشد اما شورای نگهبان این اصل را به‌گونه‌ای تفسیر کرده که گویی چنین اصلی نداریم. حالا هم روز گذشته با بیان اینکه ما نمی‌توانیم با هم دعوا کنیم، چهل سال است داریم بحث می‌کنیم، گفت: اگر در مسائل استراتژیک سال‌ها بحث کردیم و به نتیجه نرسیدیم باید برویم به سمت همه‌پرسی و از مردم بپرسیم،‌ راهش این است.
به نظر می‌رسد حسن روحانی در سال‌های پایانی ریاست‌جمهوری خود به فکر پاسخ دادن به انتقادات و همچنین رفع اشکالاتی که در روند برخی قوانین وجود دارد، افتاده است. به صداوسیما طعنه می‌زند، می‌گوید انتقادات به دولت و دعواها به خطر برجام نیست بلکه بیشتر دعوای سیاسی است. اما کاش رئیس‌جمهوری از همان روز اول اینگونه سخن می‌گفت، کاش از همان ابتدای مدیریت اجرایی خود به فکر پاسخگویی بود. چرا روسای دولت در ایران در آخرین سال‌های مدیریت اجرایی تلاش دارند از صحنه سیاسی کشور حذف نشوند؟ چه اتفاقی در فضای سیاسی کشور رخ داده است که تلاش‌ها به سال‌های آخر منتهی می‌شود؟ پاسخ این سوالات را بارها نخبگان و فعالان سیاسی داده‌اند اما تغییری در روند سیاستمداری و سیاستگذاری رخ نداده است. این سوال‌ها بارها در این گزارش‌ها مرور شده است.
اصل ۱۱۳ قانون اساسی چه می‌گوید؟
اصل 113 قانون اساسی که روز ۲۳ مهر ۱۳۵۸ یعنی دقیقا ۴۰ سال قبل به تصویب مجلس خبرگان قانون اساسی رسید، بیان می‌کند: «پس از مقام رهبری، رئیس جمهوری عالی‌ترین مقام رسمی کشور است و مسئولیت اجرای قانون اساسی و تنظیم روابط قوای سه‌گانه و ریاست قوه مجریه را جز در اموری که مستقیما به رهبری مربوط می‌شود، برعهده دارد.» حالا حسن روحانی معتقد است شورای نگهبان این اصل را نادیده گرفته است. البته این اولین باری نیست که یک رئیس‌جمهوری در ایران‌ از «اختیار نداشتن» خود سخن می‌گوید و ختلاف نظر بین شورای نگهبان و روسای دولت درباره اصل 113 قانون اساسی فقط به دوره ریاست‌جمهوری حسن روحانی ختم نمی‌شود. از سال ۵۹ تا همین دیروز، مدام این صحبت‌ها از سوی روسای جمهوری ایران - به جز مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی - مطرح شده است. درواقع اگر به تاریخ بعد از انقلاب نگاهی بیندازیم، به این نکته خواهیم رسید که اصل 113 قانون اساسی و توقعات و تفسیرهایی که دولت‌های 40 سال اخیر درباره آن داشته‌اند، همیشه چالش‌برانگیز بوده و البته چند جایی حق را به رئیس دولت داده است.
پیشرفت و آینده کشور در سایه تقابل با دنیا است یا تعامل؟
حسن روحانی که این روزها گله‌مند است، روز گذشته در آیین آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها، بین دانشجویان دانشگاه تهران باز لب به گله و شکایت گشود و گفت که اگر اختلافی بر سر مسائل استراتژیک کشور وجود دارد، نمی‌توانیم با هم دعوا کنیم، چهل سال است داریم بحث می‌کنیم بنابراین باید برویم به سمت همه‌پرسی و از مردم بپرسیم،‌ راهش این است.
رئیس‌جمهوری اشاره‌ای به فضای انتخاباتی کشور در آستانه انتخابات اسفندماه 98 کرد و باز هم خواستار ایجاد فضای باز برای انتخاب بهتر به وسیله مردم شد. وی با بیان اینکه به انتخابات مجلس شورای اسلامی نزدیک می‌شویم، افزود: فضای دانشگاه هست که انتخابات را گرم می‌کند. عمدتا در زمان انقلاب هم دانشگاه و حوزه فضا را گرم می‌کردند. سرنوشت آینده کشور ما را انتخابات‌ها روشن می‌کند. با همه نقص و اشکال بهترین کار صندوق است. برای اصلاح، شایسته‌سالاری و حاکم شدن افکار بحق مردم به صندوق نیاز داریم. ما راه دیگری جز فضای پرشکوه انتخابات نداریم ولو اینکه بگویید اشکال و ایرادی هست. علی‌‌رغم همه آن‌ها تنها راه آینده کشور انتخابات است. هر کسی عاقل‌تر و فهیم‌تر است و برای کشور آماده فداکاری است، مرد یا زن، برگزینیم. هر کسی که خودش را شایسته می‌داند، خودش را کاندیدا کند، چه انتخاب شود و چه نشود، چه بگویند تو صالحی و چه بگویند صالح نیستی.
وی تصریح کرد: اگر یک انتخابات باشکوه و پر رونق با حضور اکثریت مردم را شاهد باشیم قدرت سیاسی ما بالا می‌رود. دشمنان می‌فهمند مردم به کشور و نظام و آینده امید دارند. همه چیز ما با امید درست می‌شود.
رئیس‌جمهوری در بخش دیگری از این سخنرانی گفت: در کشور مسائلی داریم که خیلی حل و فصلش طول نمی‌کشد. مشکل آب، محیط زیست، راه و امثال آن‌ها با چند سال تلاش برطرف می‌شود، اما یکسری مسائل داریم که بلند‌مدت است و اساتید و دانشگاه‌ها در آن نقش بیشتری دارند و آن استراتژی پیشرفت کشور است.
وی افزود: پیشرفت و آینده کشور در سایه تقابل با دنیا است یا تعامل؟ این مسئله راهبردی اساسی است. ۴۱ سال است به جواب این سوال نرسیدیم. یک عده می‌گویند تعامل سازنده یک عده می‌گویند تقابل. یک عده می‌گویند دشمن ما خبیث است و اینجا دوئل است و باید آن را بشکنیم. عده‌ای هم می‌گویند اکثر مشکلات را با تعامل می‌شود حل کرد.
روحانی گفت: این موضوع با دعوا و ایجاد دو صف برای تقابل حل نمی‌شود. اگر رسانه ملی به طور مساوی برای همه قرار بگیرد کار بزرگی انجام می‌شود. دانشگاه‌ها و رسانه‌ها باید جواب سوال طرح شده به افکار عمومی را بدهند. الان همه دعواها سر این موضوع است. یکی می‌گوید برجام خیلی خوب بود، یکی می‌گوید خیلی بد بود. دعوا بر سر برجام نیست. عده‌ای می‌گویند عمر را با تعامل هدر می‌کنید، باید ایستادگی کنیم مقابل غرب و غرب خودش بعدا متوجه می‌شود.
رئیس‌جمهوری افزود: عده‌ای به ما می‌گفتند با آژانس بین‌المللی اتمی وقت تلف می‌کنید، آژانس دست آمریکا است. خیلی وقت گرفت، ما به نقطه‌ای رسیدیم که پی‌ام‌دی را با همین آژانس حل کردیم و اعلام کردند تمام شد. خیلی ناراحت شدند. عده‌ای هم خوشحال شدند و گفتند ما که از اول گفتیم. با 1+5 مذاکره می‌کنیم، می‌گفتند چرا این کار را می‌کنید. برای خیلی‌ها گران تمام شد. حقوقدان و سیاستمدار می‌فهمد؛ یعنی چه که شش قطعنامه به اتفاق آرا علیه ما صادر شد را پس گرفتند. بعد هم گفتند شما در فعالیت هسته‌ای حق دارید. تنها کشوری که در قطعنامه آمده حق دارد فعالیت صلح‌آمیز هسته‌ای کند ایران بوده است.
وی ادامه داد: بعد از برجام در سال ۹۱ رشد ما در دنیا اول شد. وقتی تورم را تک رقمی کردیم و رشدمان شد ۱۲.۵ درصد دنیا را به تعجب وا داشتیم. می‌گویند مدیریت ضعیف است؟ این هم مدیریت است. تورم ما سه سال تک رقمی بود. در بنزین و گندم خودکفا شدیم.
روحانی گفت: از آن توافق با فشار اسرائیل، عربستان و تندروهای آمریکا خارج شدند. برجام که بد بود. بیایید مقایسه کنید قبل و بعد برجام را.
وی ادامه داد: به ما می‌گفتند مگر عقل‌تان را از دست دادید که به دادگاه لاهه رفتید. ما رفتیم و سه نوبت هم پیروز شدیم. کسی فکر نمی‌کرد لاهه قبول کند در موضوع برجام صلاحیت رسیدگی دارد. پیروزی دیگر رای موقت عدم اجرای تحریم آمریکا بود.
رئیس‌جمهوری گفت: می‌گویند در اقتصاد روی پای خود بایستیم، درست است. اما می‌شود بدون تعامل با دنیا اقتصاد را پیش برد؟ رشد و توسعه بدون تعامل با دنیا با قفل بودن بانک‌ها و واردات و صادرات قفل می‌شود. همین الان هم که داریم اداره کنیم باید از برخی کشورهای همسایه و دوستان‌مان در دنیا تشکر کنیم که به تحریم آمریکا بی‌توجه بودند. در همین شرایط داریم با اوراسیا مشارکت می‌کنیم.
دانشگاه باید به مسائل استراتژیک وارد شود
وی ادامه داد: دانشگاه باید به مسائل استراتژیک وارد شود، حتی اگر در مسائل استراتژیک سال‌ها بحث کردیم و به نتیجه نرسیدیم باید برویم همه‌پرسی و از مردم بپرسیم،‌ راهش این است. ما که نمی‌توانیم با هم دعوا کنیم، چهل سال است داریم بحث می‌کنیم. باید راه را انتخاب کنیم بنابراین از دانشگاه‌ها تقاضا می‌کنم ما را در بخش‌های علمی اقتصادی و استراتژیک کمک کنند.
به گزارش خبرگزاری‌ها حسن روحانی در بخش دیگری از سخنان خود در مراسم آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی و فناوری کشور، اظهار کرد: من خودم را فرزند حوزه و دانشگاه می‌دانم. خوشحالم درس‌های حوزوی‌ام در حوزه علمیه قم که بالاترین مرکز دینی حال حاضر است و درس علمی‌ام در دانشگاه تهران که همواره یک مرکز علمی با اعتبار است را در کنار اساتید دانشگاهی ممتاز خوانده‌ام.
روحانی گفت: بی‌تردید دانشگاه‌های ما امروز مسئولیت بسیار سنگینی را بر دوش دارند و متقابلا دولت و جامعه هم در برابر دانشگاه مسئول است. اینکه خدمات دولت کافی هست یا نیست، اینکه از لحاظ علمی و ورزشی و رفاهی به اندازه کافی امکانات را فراهم کردیم یا نه باید اعتراف کنم نقص هایی هست و باید برای رفع آن تلاش کنیم.
وی ادامه داد: زمین ورزشی فوتبالی که ما می‌آمدیم ورزش می‌کردیم، الان به محل نماز تبدیل شده است؛ الحمدالله برای نماز یک مصلی خوب درست شده است. البته تاکید می‌کنم به وزرای مربوطه به همان اندازه که برای علم جوان‌ها وقت می‌گذاریم برای ورزش‌ آنها هم باید وقت بگذاریم. باید همه این موارد برای دانشجو در کنار هم قرار بگیرد تا ما هم بتوانیم بگوییم به وظیفه خود به خوبی عمل کردیم.
رئیس‌جمهوری گفت: گسترش فضای دانشگاه بدون کیفیت، مطلوب ما نیست. فضای کمی و کیفی باید در کنار هم قرار بگیرد. دانشگاه در رشته‌های مختلف به وظایف و رسالت خودش به خوبی عمل کرده است. نسبت به دنیا خیلی عقب نیستیم و حرکت‌های خوبی داشتیم.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام