سرمقاله

دو روی سکه اعتراض

ژوبین صفاری

پرونده «بوی بد» روی میز قوه قضائیه
زهرا داستانی
پای بوی نامطبوع فرودگاه امام پس از گذشت نزدیک به یک سال از دستور رهبری به قوه قضاییه باز شده، بویی که گرچه هیچ‌گاه علل مشخصی برای آن از سوی مسئولان اعلام نشده اما نام چهار شرکت و دامداری بزرگ و مرکز دفن زباله آرادکوه به عنوان متهمان اصلی در این پرونده دیده می‌شود. متهمانی که پرونده بازی هم در ماجرای بوی نامطبوع تهران دارند که هر از گاهی سر و کله‌اش در این شهر پیدا می‌شود. اگرچه رسیدگی به پرونده بوی نامطبوع فرودگاه امام حالا وارد فاز جدیدی شده اما به نظر نمی‌رسد اتفاق خاصی برای حل بوی نامطبوع مسیر این فرودگاه و بوی نامطبوع تهران رخ دهد.
بوی نامطبوع در تهران در ابتدا تنها مختص به مسیری بود که تنها مسافران پروازهای ورودی و خروجی فرودگاه امام آن را استشمام می‌کردند، بویی که مسئولان پس از سال‌ها بی‌توجهی و گذر از کنار آن چند عامل را البته بدون اعلام سهم آنها از این بوی نامطبوع به عنوان دلیل انتشار این بو مطرح کردند. بهمن‌ماه سال 96 کیومرث کلانتری، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان تهران، از شناسایی ۲۸ کانون بوی نامطبوع در مسیر فرودگاه امام(ره) خبر داد.
او مهم‌ترین کانون‌ شناسایی‌شده را فاضلاب شهرستان‌های اسلامشهر و بهارستان اعلام کرد و از اقدامات انجام شده در خصوص کنترل بو در محدوده جنوب تهران که شامل برخورد با ضایعات‌سوزی و پسماندسوزی‌های اطراف فرودگاه می‌شد خبر داد. فعالیت برخی از صنایع مانند کشتارگاه‌های دامی و دامداری‌ها و کودهای دامی تولیدشده در این مراکز از دیگر عواملی بودند که همیشه نام آنها در گزارش‌های مسئولان دیده می‌شد. با این حال اما همچنان بوی نامطبوع مسیر فرودگاه امام علی‌رغم تصویب بودجه ۱۷۰ میلیارد تومانی که هدایت‌الله جمالی‌پور فرماندار وقت ویژه شهرستان ری از آن در راستای رفع آلودگی بوی نامطبوع محدوده فرودگاه امام خبر داده بود، به قوت خود پا برجا ماند. هرچند کمی بعد فرماندار وقت ویژه شهرستان ری از تخصیص تنها 70 میلیارد از این بودجه که 34 میلیارد تومان آن برای تجهیز تصفیه‌خانه واوان اسلامشهر و مابقی نیز در دیگر کانون‌های آلاینده جنوب پایتخت هزینه شده، خبر داد و گفت که فرمانداری در انتظار تخصیص بقیه بودجه تا پایان سال 98 است. با این حال اما نه تنها بوی نامطبوع مسیر فرودگاه امام ادامه داشت بلکه بوی نامطبوع به سایر مناطق تهران تسری پیدا کرد. حدود اوایل دی‌ماه سال 97 اولین طغیان بوی بد در تهران، مردم را آزرد. بویی که همانند بوی نامطبوع مسیر فرودگاه امام منشا مشخصی نداشت و مسئولانی که حتی گفتند منشا آن را یافته‌اند، نتوانستند مسئولان دیگر را برای حرف خود قانع کنند. پس از این ماجرا بود که رهبری به ماجرای بوی نامطبوع مسیر فرودگاه امام ورود کرد. 31 اسفند 97 بود که عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام کرد که «مقام معظم رهبری و رئیس‌جمهوری به‌شدت از بوی نامطبوع مسیر فرودگاه امام گله‌مند هستند و رهبر انقلاب نیز دستور داده‌اند تا پایان دولت دوازدهم این مسئله رفع شود.» کلانتری گفت: «دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت نیرو و شرکت آب منطقه‌ای موظف هستند که بوی نامطبوع را رفع کنند. شهرداری تهران حق ندارد که در ارزان‌ترین جای ممکن زباله‌های شهری را دپو کنند.» معاون رئیس‌جمهوری با اشاره به این که بوی نامطبوع مسیر فرودگاه امام، ظلمی است که به مردم کرده‌ایم و باید حق آنان را به آنان برگردانیم، اظهار کرد: «تمام واحدهای آلوده‌کننده آب موظف هستند که هر آبی را که آلوده می‌کنند هزینه‌اش را پرداخت کنند. رها کردن فاضلاب آسایش مردم را به هم می‌زند و جرم بزرگی است.» همان زمان حسن روحانی، رئیس‌جمهوری به شهرداری تهران دستور داد تا مرکز دپوی زباله تهران آرادکوه را به مکانی دیگر - حدود ۱۰۰ کیلومتر پایین‌تر از محل فعلی- منتقل کند. اتفاقی که منجر به کاهش بوی نامطبوع مسیر فرودگاه در عرض 2 سال شود.
با این حال چیزی از عمر دولت دوازدهم باقی نمانده است که همچنان گزارش‌ها از عدم جانمایی مناسب برای آرادکوه خبر می‌دهند. نعمت‌الله ترکی رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران روز گذشته خبر داده است که «‌در جلسه ویژه بررسی و رفع بوی بد اطراف فرودگاه امام که روز چهارشنبه برگزار شد، در مورد مرکز زباله‌های تهران (آرادکوه) بحث و تبادل نظر و اعلام شد که طرح مطالعاتی برای انتقال این مرکز انجام شده، اما حدود 20 سال است که هیچ تصمیمی برای انتقال آرادکوه اتخاذ نشده و بهترین راهکار بهبود وضعیت کنونی است.» این موضوع که هدایت‌الله جمالی‌پور فرماندار سابق شهرری آن را پیش‌بینی کرده بود و معتقد بود: «جابه‌جایی این مرکز دفن زباله به دلیل بالا بودن هزینه‌های انتقال و پیش‌بینی نشدن موقعیت مکانی دیگر این کار تا حدود زیادی نشدنی است و باید چاره دیگری اندیشیده شود.»
با این حال پرونده بوی نامطبوع مسیر فرودگاه امام به گفته رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران وارد فاز جدیدی شده است. او از ارسال پرونده بوی بد اطراف فرودگاه امام به قوه قضاییه خبر داد و گفت: در جلسه ویژه بررسی و رفع بوی بد فرودگاه از چهار شرکت و دامداری بزرگ نام برده شد که سهم زیادی در تولید کود و فضولات حیوانی (بوی بد) در چند ده کیلومتری فرودگاه بین‌المللی دارند. برخی از این شرکت‌ها و دامداری‌ها با احداث تصفیه‌خانه مجهز به سپراتور و سیستم کلرزنی و برخی هم بدون توجه به هشدار‌ها و اخطار‌ها به فعالیت خود ادامه می‌دهند که در این جلسه بحث شد. نعمت‌الله ترکی گفته: «دامداری‌ها و شرکت‌هایی که قانون را در مورد رفع بوی بد ناشی از فعالیت‌های خود رعایت نمی‌کنند پس از هشدار و بررسی وضعیت از سوی محیط‌زیست استان تهران به مراجع قضایی معرفی شوند.» ترکی همچنین گفته که «یک شرکت دانش‌بنیان معرفی شده و موظف است در کوتاه‌ترین زمان نحوه تبدیل کمپوست از زباله‌های آرادکوه را طی طرحی جامعی ارائه دهد و در صورت تصویب در مرحله اجرا قرار گیرد.» به گفته او، در ادامه این جلسه موضوع ساماندهی آب‌های سطحی در اطراف فرودگاه مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به اینکه با اعتبار 500 میلیون تومان طرح مطالعاتی آن انجام شد تصمیم بر این شد که با اعتبار 170 میلیارد تومان این طرح (تصفیه خانه فاضلاب) پس از انجام مراحل مناقصه به مرحله اجرا قرارگیرد. با اجرای این طرح شهرستان‌های بهارستان و اسلامشهر پوشش داده می‌شوند.
با این حال، اگرچه پرونده بوی نامطبوع فرودگاه امام به قوه قضاییه ارسال شده، اما بعید به نظر می‌رسد که این بو به همین زودی‌ها از تهران رخت ببندد. بویی که اشتراکاتی از نظر کانون بو با بوی نامطبوع تهران دارد که هر از گاهی نفس تهرانی‌ها را بند می‌آورد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام