سرمقاله

بازی با کارت فلسطین !

محمدعلی وکیلی

گروه ایران و جهان: محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران برای چهارمین بار روز یکشنبه در راس هیئت سیاسی به بغداد سفر کرد، سفری راهبردی که افق روابط تاریخی و مناسبات گسترده دو کشور را در دولت جدید «مصطفی الکاظمی» ترسیم خواهد کرد.
این سفر البته همزمان با تور سفرهای الکاظمی به کشورهای منطقه است که این همزمانی می تواند خود حاوی نکات قابل تاملی باشد. به هر روی دستگاه دیپلماسی کشورمان با توجه به شرایط بین‫المللی سعی در تقویت روابط با کشورهای منطقه و به خصوص همسایه است. موضوعی که حتی درخصوص مذاکره با عربستان و انعطاف مسئولان سیاست خارجی ایران نیز به چشم می خورد. حالا اما سفر ظریف می‫تواند دستاورهای سیاسی و البته اقتصادی فراوانی برای کشور داشته باشد.
روایت رسمی به ما می‫گوید پیگیری توافق های بغداد – تهران در سفر اسفند ۹۷ حسن روحانی به عراق، به ویژه در زمینه تقویت و گسترش مناسبات، توسعه روابط اقتصادی و تقویت پیوندهای سیاسی از جمله اهداف این سفر است.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه دراین‫باره گفت که این سفر در راستای تقویت روابط ایران و عراق انجام می شود. سید عباس موسوی اظهار کرد که در سفر وزیر امور خارجه کشورمان چالش‫های مشترک و امکان استفاده از فرصت‫های پیش رو و ممکن در راستای منافع مشترک مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
ظریف در این سفر همچنین مسائل مورد اهتمام از جمله اوضاع و تحولات منطقه و جهان و نقشی که عراق می‫تواند در صلح و ثبات منطقه‫ای ایفا کند را با مقام‫های عراقی بحث و بررسی می‫کند.
سفر وزیر امور خارجه ایران با توجه به اینکه همزمان با آغاز نخستین سفر خارجی نخست وزیر عراق به عربستان سعودی، جمهوری اسلامی ایران و متعاقب آن آمریکا انجام می شود، بیش از پیش مورد توجه رسانه‫ها و کارشناسان سیاسی قرار گرفته است.
برخی صاحب‫نظران معتقدند احتمالاً ظریف در بغداد، مجموعه‌ای از ایده‌ها را مطرح خواهد کرد که می‌توانند سنگ بنای تفاهم با عربستان باشند. یک روز بعد از سفر ظریف، کاظمی به عربستان سفر خواهد کرد و این ایده‌ها را با خود به آنجا خواهد برد. سپس، روز سه شنبه، کاظمی به همراه پاسخ‌های احتمالی عربستان، عازم تهران خواهد شد.
روزنامه الاخبار لبنان پیش از این پیش‫بینی کرده است که تحرکات ظریف به احیای وساطت عراق میان ایران و عربستان منجر شود. پیش‌تر در دوره نخست وزیری عادل عبدالمهدی، عراق تکاپو‌هایی برای وساطت میان تهران و ریاض انجام داده بود، اما بعد از ترور سردار قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین سپاه قدس در فرودگاه بغداد، این تکاپو‌ها متوقف شد. سردار سلیمانی زمانی که ترور شد پیامی از جانب ایران به عربستان با خود به عراق حمل کرده بود.
حالا با روی کار آمدن کاظمی که روابط نزدیکی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان دارد، احتمال از سرگیری وساطت عراق قوت بیشتری گرفته است. خصوصا که رفت و آمد علنی و غیرعلنی مقامات ایرانی به بغداد این اواخر بیشتر شده است. به ادعای الاخبار، اوایل هفته گذشته، هئیتی از وزارت اطلاعات ایران به عراق سفر کرده بود. منابع بلندپایه در دولت عراق گفته اند که هدف این رفت و آمدها، زمینه سازی برای سفر روز سه شنبه مصطفی کاظمی به ایران است.
اولین گفت‫و‫گوی خصوصی ظریف با همتای عراقی
دور اول گفت‌وگوهای وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و عراق به صورت خصوصی برگزار شد.
محمد جواد ظریف و فواد حسین وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و عراق در دور دوم گفت‌وگوهای خود درخصوص ابعاد مختلف روابط دو جانبه از جمله سیاسی، اقتصادی، امنیتی و ... گفت‌وگو و تبادل نظر کردند.
سفر پیش روی نخست وزیر عراق به ایران، پیگیری توافقات سفر روحانی به عراق، تقویت و تشدید همکاری ها برای پیگیری حقوقی شهادت سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس، تقویت روابط اقتصادی و تجاری دو جانبه به ویژه برگزاری (مجازی) کمیسیون مشترک اقتصادی، مقابله مشترک با تروریسم، تقویت همکاری و انتقال تجربیات برای مقابله با کرونا از جمله محورهای گفت‌وگوی دو مقام بود.
ظریف: سفر الکاظمی به تهران فرصت خوبی برای توسعه روابط ایران و عراق است
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه در دیدار با فائق الزیدان، رئیس شورای عالی قضایی عراق گفت که سفر آینده نخست وزیر این کشور به تهران بهترین فرصت برای توسعه روابط دو کشور است.
ظریف اظهار کرد که این سفر فرصتی مغتنم است که توافقات سفر سال 97 روحانی به عراق را پیگیری کنیم.
وی ابراز امیدواری کرد که سفر سه شنبه هفته جاری نخست وزیر عراق به جمهوری اسلامی ایران توام با موفقیت و دستاورد برای دو ملت دوست و برادر باشد.
رئیس شورای عالی قضایی عراق نیز در این دیدار با قدردانی از موضع جمهوری اسلامی ایران در حمایت از ملت و کشور عراق گفت که روابط با ایران از اهمیت بالایی برخوردار است.
الزیدان افزود که ایران و عراق مشترکات زیادی دارند و باید روابط دو کشور در حوزه‫های مختلف روز به روز گسترده‫تر شود.
همکاری و هم افزایی دو کشور در پیگیری حقوقی ترور سرداران مقاومت حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس محور اصلی گفت‫وگو در این دیدار بود.
پیام ظریف به عربستان در سفر به بغداد
یکی از رهبران ائتلاف فتح عراق گفت که ظریف در سفرش به بغداد می‫خواهد پیامی به کشورهای حاشیه خلیج فارس و خصوصا عربستان برساند.
به گزارش ایسنا، غضنفر البطیخ، یکی از رهبران ائتلاف فتح عراق که ریاست آن را هادی العامری برعهده دارد در گفت‫وگو با شفق نیوز گفت: هدف ظریف از سفر به عراق و دیدار با مسئولان این کشور تاکید بر روابط ایران و عراق و تقویت این روابط و همچنین برطرف کردن برخی شک و شبهه ها مبنی بر دور شدن عراق از محور ایران بعد از رسیدن مصطفی الکاظمی به نخست وزیری است.
وی تاکید کرد: هدف دیگر این سفر رساندن پیام به کشورهای حاشیه خلیج (فارس) و خصوصا عربستان است، مبنی بر اینکه تهران آماده ایجاد برخی تفاهم‫ها به واسطه عراق است. سفر ظریف خالی از این مسئله نیست عراق به خوبی امکان این را دارد که این نقش را ایفا کند و به نفع عراق نیست که در یک محور علیه موحور دیگری قرار بگیرد.
البطیخ خاطرنشان کرد که سفر وزیر خارجه ایران به عراق در راستای پیگیری مسئله ترور سردار سلیمانی نیز هست.
اهداف رفت آمدها بین دو کشور چیست؟
ایرنا در گزارشی آورده است زیر امور خارجه ایران آخرین بار، چهارم خرداد ۹۸ در راس هیئت بلندپایه سیاسی برای انجام سفر رسمی دو روزه به بغداد سفر کرده بود.
به اعتقاد کارشناسان عراقی، ‌گرچه دشمنان دو ملت همسایه، دوست و برادر ایران و عراق همواره کوشیده اند از اهمیت سفرهای ظریف به بغداد بکاهند یا در آن کارشکنی کنند اما روابط و پیوندهای عمیق دو ملت و اراده مستحکم مقام های دو کشور، همواره منجر به موفقیت این سفرها و درنتیجه گسترش و رشد روز افزون مناسبات دو جانبه شده است.
سفرهای ظریف به عراق و رایزنی با مقام‫های این کشور بر اساس اصل منافع مشترک در این مدت منجر به دستاوردهای راهبردی و توافق‫های مبتنی بر مصالح دو کشور شده و این سفر نیز در همین چارچوب و با هدف هم افزایی در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به ویژه در دولت جدید این کشور انجام شده است.
پیشینه تاریخی مناسبات جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق مملو از فراز و نشیب‫های متعدد است اما دو کشور در طول ۱۷ سال گذشته از زمان سقوط رژیم صدام، توانسته اند، همه این مراحل را پشت سرگذاشته و یکی از پایدارترین و راهبردی ترین مناسبات را در منطقه ترسیم کنند.
شکل و ماهیت روابط دو کشور در این مدت بیانگر آن بوده است که مناسبات دو جانبه و چند جانبه منطقه ای می تواند نه تنها در شکوفایی اقتصادی کشورها و رونق معیشت مردم اثر گذار باشد، بلکه می تواند تضمینی بر امنیت، ثبات و صلح دو جانبه، منطقه ای و بین‫المللی نیز باشد.
بر همین اساس، با وجود همه چالش هایی که دو کشور جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق در این سال‫ها در نتیجه فشارهای کشورهای بیگانه و دخالت‫های خارجی با آن مواجه بوده اند، اما مناسبات دو طرف همواره راهبردی و رو به جلو بوده است.
تاثیر نپذیرفتن مناسبات دو طرف از متغیرهای منطقه‫ای و بین‫المللی، نشان دهنده بالندگی و درک مقامات عالی و تصمیم‫گیران کلان دو کشور بر ضرورت حفظ این مناسبات تحت هر شرایطی است.
روی همین اصل می‫توان ادعا کرد که ایران و عراق پایه‫های روابط راهبردی را با هم بنیان نهاده‫اند به نحوی که امنیت دو کشور به هم پیوند خورده و سطح مناسبات دو جانبه به طور مثبتی بر صلح، ثبات و امنیت منطقه ای نیز اثرگذار شده است.
با وجود تلاش بیگانگان برای تاثیرگذاری بر مناسبات دو کشور اما این مناسبات همچنان قوی و مستحکم باقی مانده در عین حال هرکدام از این دو کشور روابط خود را با کشورهای دیگر توسعه داده‫اند و همواره کوشیده‫اند که این روابط ثانوی مکمل روابط دو جانبه باشد.
مرزهای دو کشور که سال‫ها عرصه جنگ و درگیری بود اینک به گرانیگاه پیوند دو ملت و بستری برای جذب سرمایه ها و طرح های مشترک تبدیل شده است.
جمهوری اسلامی ایران در این سال های اخیر در نتیجه چالش‫های مختلفی که عراق با آن درگیر بوده، مطمئن‫ترین و صادقانه‫ترین دوست و همراه بغداد بوده و در عین حال، احترام به حاکمیت ملی و دخالت نکردن در امور داخلی از جنبه های مثبت مناسبات دو کشور است.
استفاده از تمامی ظرفیت‫های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و امنیتی برای روابط پایدار دو جانبه از دیگر مولفه های مثبت مناسبات ایران و عراق است.
مجموعه این باورها و عوامل سبب شده است که مناسبات دو کشور جنبه راهبردی پیدا کرده و دولت جدید عراق به نخست وزیری «مصطفی الکاظمی» نیز به شدت بر اهمیت آن تاکید کند.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام