سرمقاله

ایران ـ آمریکا؛ تغییر در سطح منازعه

جلال خوش چهره

گروه فرهنگ و هنر – حدودا دو سال پیش درهای موزه هنرهای معاصر پس از 40 سال بسته شد تا در طی یک پروسه چند ماهه ساختمان این موزه مرمت شود. اما این چند ماه تبدیل به دو سال شد و حالا بنابر گفته مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد در یک قدمی بازگشایی مجدد این موزه هستیم.
موزه هنرهای معاصر تهران یکی از سرشناس‌ترین موزه‌های ایران است. این موزه در سال ۱۳۵۶ در گوشه غربی پارک لاله در امیرآباد تهران در سبک معماری مدرن و با الهام از بادگیرهای کویری ایران ساخته شد. این موزه شامل جامع‌ترین و مهم‌ترین گنجینه‌های هنر مدرن در خارج از اروپا و آمریکای شمالی و مالک یکی از ۵ تا ۱۰ مجموعه مهم هنر نوگرا در دنیاست. این موزه دارای کارهای مهمی از جنبش‌های هیجان‌نمایی انتزاعی، پاپ آرت، مینی‌مالیسم، مفهومی و فوتورئالیسم است. در گنجینه دائمی موزه بیش از ۳۰۰۰ اثر ارزشمند از نخبگان هنرهای تجسمی نگهداری می‌شود که نزدیک به ۴۰۰ عدد از آن‌ها، دارای ارزش استثنایی هستند. از جمله آثار مهم موزه، می‌توان به کارهای شاخصی از گوگَن، رُنوار، پیکاسو، ماگریت، ارنست، پولاک، وارهول، لُویت و جاکومتی اشاره کرد.
بعد از 40 سال فعالیت به نظر می‌رسید که ساختمان و بخش گنجینه این موزه نیاز به مرمت و تعمیرات گسترده داشته باشد. به همین دلیل هفتم اردیبهشت ماه سال 1397، اعلام شد که در این مکان فرهنگی پس از چهل سال تعمیرات گسترده‌ای انجام خواهد شد. آن زمان گفته شد کارهای مطالعاتی برای تعمیر موزه آغاز شده، ناظر اصلی و مجری دفتر طرح‌های عمرانی وزارت‌خانه ارشاد است و پیمانکار این طرح نیز انتخاب شده است. بنابر اطلاعاتی که آن زمان منتشر شد همه بخش‌های موزه، اعم از گنجینه و دیگر بخش‌ها در این تعمیرات که زمان‌بندی آن ۴ تا ۵ ماه پیش‌بینی شده تعطیل می‌بود. پیش از این هم دوبار به صورت محدود بخش‌هایی از این موزه تعمیر شده بود. اولین‏بار در دهه ۷۰ کفپوش‌ها مورد تعمیر قرار گرفت و در دهه ۸۰ نیز سقف‌های موزه مرمت شد.
اما این چند ماه تبدیل به زمانی در حدود 2 سال رسید. حالا اما هادی مظفری، مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی وزارت ارشاد می‌گوید در گام نهایی مرمت هستیم و به زودی شاهد بازگشایی مجدد موزه هنرهای معاصر خواهیم بود.
مظفری روز گذشته در جریان بازدید خبرنگاران از فرآیند باسازی موزه و تکمیل فضای گنجینه درباره دلایل طولانی شدن فرآیند مرمت و بازسازی با بیان اینکه «هم‌اکنون در مرحله پیشرفت ۹۱ درصدی هستیم»، گفت: آخرین وعده تکمیل پروژه تا پایان تابستان بود که تلاش شبانه‌روزی همکاران باعث شد تا به این مهم نزدیک شویم. حدود دو سال پیش کار مرمت موزه شروع شد که به مرور جزئیات و اهمیت پروژه بیشتر مشخص شد. طولانی شدن این فرآیند به دلیل خلف وعده نبود، بلکه به دلیل اهمیت کار و انجام کار کیفی بود.
او توضیح داد که فرآیند بازسازی و مرمت موزه هنرهای معاصر تهران در ۱۲ جبهه اصلی و در دو فاز آغاز شد که در فاز دوم پیشرفت ۹۸ درصدی و در مجموع پیشرفت ۹۱ درصدی حاصل شده است.
مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی انتقال آثار گنجینه و انجام تست‌های لازم را از جمله مراحل پایانی پروژه بازسازی موزه عنوان و اظهار کرد: سخت‌ترین بخش این پروژه بازسازی گنجینه بود که تازگی به پایان رسیده است. هر سه بخش گنجینه مرمت شده و علاوه بر آن فضای امنیتی این بخش نیز ارتقا پیدا کرده است. همچنین تعداد ریل‌های بخش اول گنجینه از ۸۶ به ۱۰۶ ریل افزایش پیدا کرده است.
او همچنین حفظ اصالت موزه را از مهم‫ترین اولویت‌های فرآیند بازسازی برشمرد و یادآور شد: شاید در ظاهر به نظر برسد که کاری انجام نشده، اما در زیرساخت‌ها کارهای بسیار مهمی صورت گرفته است که در ماه‌های آینده فیلم‌های آن منتشر می‌شود. در واقع یکی از مهمترین اهداف ما این بود که اگر کسی قبلا موزه را دیده و بعد از بازسازی، دوباره از موزه بازدید می‌کند، احساس نکند که کلا موزه تغییر پیدا کرده است.
در ادامه صحبت‌های مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی، مجید حبیبی‌نژاد، مدیر کنترل پروژه‫ نیز در سخنانی از اقدامات صورت گرفته در پروژه بازسازی و مرمت گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران سخن گفت. او خاطرنشان کرد که گنجینه موزه به سه بخش اصلی، آثار کاغذی و مجسمه تقسیم می‌شود که در بخش اصلی که تابلوها در آن نگهداری می‌شدند، ظرفیت برای ورود آثار جدید و تعداد قفسه‌های ریلی افزایش پیدا کرد. هم‌اکنون ۱۰۶ قفسه ریلی وجود دارد که ۱۳ قفسه ریلی متحرک دارد و باقی قفسه‌ها ثابت هستند.
حبیبی‌نژاد بهسازی کف، نورپردازی و هوادهی را از دیگر اقدامات صورت‌گرفته در جریان بازسازی موزه عنوان کرد و گفت: برای ما بسیار مهم بود که اصالت موزه حفظ شود و در همین راستا کاملا موزه را به اصالت اولیه خودش بازگردانده‌ایم. ریل‌های قبلی کاملا فرسوده شده بود که الان تمامی آنها جایگزین شده است. ریل‌هایی نیز برای آثار بزرگ در نظر گرفته شده است که قبلا نمونه‌های آن را در گنجینه نداشتیم. در این میان این نکته را نیز باید در نظر داشت که کلیه ریل‌ها و ماشینری این پروژه توسط مهندسان ایرانی انجام شده و تمام قطعات در کشور خودمان ساخته شده است.
او همچنین اعلام کرد که گنجینه موزه هنرهای معاصر به حفاظت آتش‌نشانی مجهز شده و ۱۵ تشخیص‌دهنده آتش در محیط گنجینه استفاده شده است. همچنین برای هر سه بخش گنجینه درهای ضد سرقت نصب شده است تا میزان امنیت موزه و آثار گنجینه افزایش پیدا کند.
حبیبی‌نژاد درباره گنجینه آثار مجسمه نیز توضیح داد: با توجه به وجود مجسمه‌های خاص در گنجینه، بخش مجزایی برای آنها در نظر گرفته شد که این بخش نیز به تمام امکانات همانند سیستم هوادهی مجهز شده است. برای مجسمه‌ها پایه در نظر گرفته شده است، که همه آنها روی پایه در قفسه‌ها قرار بگیرند.
همچنین مظفری در حاشیه این بازدید در پاسخ به «ابتکار» درباره شرایط تارنمای این موزه و همچنین بانک اطلاعاتی تدوین‌شده گفت: ما برای سایت و بانک اطلاعاتی موزه تدابیر جذابی اندیشیده‌ایم. حتما یک ماه قبل از آغاز فعالیت رسمی موزه با اخبار بسیار متفاوتی مواجه خواهید شد و خبرهای خوشی را در عرصه هنر کشور خواهید شنید.
او همچنین درباره چگونگی برگزاری جشنواره تجسمی فجر امسال با توجه به کرونا گفت: ما تابع دستورالعمل‌های وزارت بهداشت و ستاد ملی مقابله با کرونا هستیم. تمامی رویدادها برای برگزاری حقیقی چنین هستند. به همین دلیل همه برنامه‌ریزی‌ها در حال انجام است. ما برای برگزاری جشنواره مراحل شورای سیاست‌گذاری، انتخاب دبیر و... را طی خواهیم کرد. بعد از آنکه آثار دریافت شد، باید ببینیم بهمن‌ماه شرایط کشور برای برگزاری نمایشگاه به چه شکل است. اگر امکان برگزاری حقیقی میسر باشد حتما این انتخاب ما خواهد بود اما اگر شرایط مهیا نباشد، شیوه‌های آنلاین نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند.
مظفری در پایان درباره سند ملی هنرهای تجسمی نیز توضیح داد: فعلا معاون اول رئیس‌جمهوری این دستور را صادر کرده است و وزارت ارشاد و دفتر معاونت هنرهای تجسمی را برای این کار مامور کرده‌ است. جلسات از این به بعد تشکیل می‌شود و از تمامی هنرمندان، انجمن‌ها، صاحب‌نظران و خبرگان این عرصه برای تدوین این سند دعوت خواهد شد. اما تا این لحظه هیچ جلسه‌ای برگزار نشده است.
او درباره نگرانی‌های مطرح‌شده در خصوص احتمال دولتی شدن هنر گفت: هرگز چنین اتفاقی نخواهد افتاد چون درصورت تدوین این سند، خود هنرمندان آن را تدوین می‌کنند. قطعا سندی فرمایشی تدوین نخواهد شد و از نقطه نظرات خود هنرمندان برای اینکه چشم‌انداز آینده این هنر چه خواهد بود، استفاده می‌شود.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام