سرمقاله

رفتار خوارج‫گونه برخی مدعیان!

محمدعلی وکیلی

کارشناسان خانواده معتقدند کودک‌همسری جزو نابهنجاری‫ها و آسیب‫های اجتماعی محسوب می‌شود، چرا که طی آن کودک به دلیل ناآگاهی والدین بدلیل فقر فرهنگی و یا مالی از یک سو و عدم درک درست و هدف غایی تشکیل نهاد خانواده از طرفی دیگر مورد سوءاستفاده قرار می گیرد؛ در این بین قانونگذار هرچند سعی کرده با استناد بر ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی شروطی اعم از کسب اجازه از دادگاه و تعیین مصلحت کودک برای ازدواج در سنین زیر ۱۳ سال را وضع کند؛ اما به نظر می‌ر‌سد خلاءهای قانونی همچنان راه فرار را پیش روی برخی والدین باز گذاشته است.
در قانون حمایت از خانواده آورده شده است که اگر فردی مقررات ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی را رعایت نکند و دختر زیر ۱۳ سال را به عقد کسی دربیاورد، قابل مجازات است اما مشکل اینجاست که شخصی برای شکایت کردن وجود ندارد، زیرا طرف اصلی این نکاح خانواده دختر هستند، دختری که از خود اراده و صلاحیت طرح دعوا را ندارد، بنابراین می‌توان گفت عملا این قانون رعایت نمی‌شود. این در حالی است که اساسا مصلحت امری نسبی است و کسی نمی‌تواند مدعی شود که ازدواج کودک ۸ یا ۹ ساله به مصلحت اوست و ابعاد این مصلحت در قانون مشخص نشده است.
به گزارش ایسنا، مرضیه محبی فعال حقوق زنان با بیان اینکه مطابق با ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به ۱۳ سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به ۱۵ سال شمسی، منوط است به اذن ولی به شرط رعایت مصلحت و بنابر تشخیص دادگاه صالح، اظهار کرد: بر اساس این ماده ولی قهری کودک تا قبل از سن ۱۳ سالگی می‌تواند با مراجعه به دادگاه، کسب اجازه از دادگاه و به شرط رعایت مصلحت کودک، او را عقد پسری در بیاورد هرچند این کودک کمتر از ۱۳ سال داشته باشد.
به گفته‌ این فعال حقوق زنان، با توجه به اینکه تمامی قوانین کشور متکی بر شرع است و در شرع امکان ازدواج کودک ۹ سال و حتی زیر ۹ سال وجود دارد، آثار حقوقی بر این ازدواج مترتب می‌شود و قانون نمی‌تواند ازدواج کودک زیر ۹ سال را نپذیرد. بسیاری از خانواده‌های فرودست جامعه با اتکا بر این مساله دختران خود را به عقد مردانی در می‌آورند و گاها دیده شده دختران خود را مورد معامله قرار می‌دهند.
ابعاد مصلحت کودکان مشخص نیست
به گفته‌ محبی یکی دیگر از مشکلات موجود این است که اساسا مصلحت امری نسبی است و کسی نمی‌تواند مدعی شود که ازدواج کودک ۸ یا ۹ ساله به مصلحت اوست و ابعاد این مصلحت در قانون مشخص نشده است.
کنوانسیون حقوق کودکان مخالف ازدواج آنهاست
این فعال حقوق زنان گفت: کشور ما به لحاظ قانونی به کنوانسیون حقوق کودک ملحق شده است و الحاق به آن به منزله این است که مفاد این کنوانسیون در حکم قانون است، از طرفی این کنوانسیون به روشنی با ازدواج کودکان مخالف است.‌ به نظر می‌رسد وقتش رسیده است با ازدواج کودکان به عنوان یک مساله اجتماعی مقابله شود چراکه سال-هاست از طرف اقشار و عقاید مختلف به آن اشاره می‌شود و کودکان مختلف قربانی این داستان می‌شوند. بهتر است فقها، مسئولان و نمایندگان مجلس بیشتر به مساله ورود پیدا کنند و به این مساله اجتماعی بهاء دهند.
دختربچه ۹ ساله و بازی‌های کودکانه
همچنین مینا جعفری، یکی دیگر از فعالان حقوق زنان گفت: نبود قانون شفاف در اینباره منجر به ایجاد مشکلات عدیده‌ای در زمینه کودک همسری شده است، حتی افراد برای رای دادن و مشارکت در چهار سال آینده کشور خود باید به سن ۱۸ سال برسند اما در امر ازدواج که تمام آینده یک دختر را تحت تاثیر قرار می‌دهد رسیدن به ۹ سال کافیست. سنی که هنوز بسیاری از دختر بچه‌ها در آن سن مشغول بازی‌های بچه‌گانه هستند و درکی از ازدواج ندارند.
نیازمند مجازات انگاری کودک‌همسری در قوانین هستیم
این فعال حقوق زنان ادامه داد: تا زمانی که کودک همسری در قانون منع نشود و برای آن مجازات انگاری انجام نشود، شاهد مشکلات و مسائلی نظیر مورد معامله قراردادن کودکان و... خواهیم بود.
وی معتقد است که با وجود تعیین حداقل سن لازم جهت گرفتن گواهینامه، شرکت در انتخابات و... چرا نباید حداقلی برای ازدواج در نظر گرفت؟ مگر غیر از این است که افراد باید به بلوغ فکری، روانی و جنسی برای ازدواج برسند و سپس اقدام به ازدواج کنند؟
آسیب‌های کودک‫همسری
به گفته‌ جعفری اکثر افرادی که دارای تمکن مالی هستند این کودکان را به عقد خود در می‌آورند، عملا می‌توان گفت کودکان را خریداری می‌کنند بنابراین اکثرا سنین بالایی دارند، همچنین بدرفتاری آن‌ها با کودکان نیز منجر به ایجاد مشکلاتی در طلاق کودکان می‌شود.
این وکیل دادگستری، آسیب‌های بد روانی، جسمی، جنسی و ایجاد اختلال افسردگی در کودکان را از جمله مشکلات کودک همسری دانست و افزود: این کودکان از حمایتی برخوردار نیستند و تا زمانی که برای ولی کودک، پدر، مادر، آن مردی که کودک را به عقد خودش در می‌آورد و حتی محضر داری که عقد را ثبت می‌کند مجازات انگاری نشود این مشکلات ادامه خواهند داشت چراکه این یک تبعیض ناروا در حق دختربچه‌ها است.
محدودیت سن ۱۸ برای ازدواج در غالب کشورها
وی معتقد است که در اکثر کشورها سن ۱۸ سال را به عنوان محدودیت ازدواج در‫نظر گرفته‌اند و البته در برخی دیگر سن ۲۱ سال و برخی ۲۵ سال و... در‫نظر گفته‌اند. محدودیت‌های متفاوتی برای سن ازدواج در کشورهای مختلف لحاظ شده است اما سن ۱۸ سال عرفی است که در اکثر کشورها وجود دارد. باید این حمایت قانونی از دخترهایی که مورد سوء‌استفاده قانونی توسط پدرمادرها و مردانی که با عقد آن‌ها را مورد سوء‌استفاده جنسی قرار می‌دهند، انجام و تنظیم شود چراکه تا زمانی که منع قانونی و جرم انگاری وجود نداشته باشد هیچ چیزی تغییر نخواهد کرد.
کودک‫همسری و فاصله‌گیری از دوران کودکی
فرشته سادات شجاعی، مدیرکل آموزش سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور نیز با بیان اینکه کودک‌همسری یکی از نابه‌هنجاری‌ها و آسیب‌های اجتماعی محسوب می‌شود، اظهار کرد: کودک‌همسری به دلیل ناآگاهی والدین،‌ سونگری و همچنین خودخواهی آن‌ها رخ می‌دهد چراکه با چنین ازدواجی، کودک به نوعی از دوران کودکی خود فاصله گرفته و ارتباطش با خانواده و دوستانش قطع می‌شود.
نائب رئیس انجمن خانواده ایران ادامه داد: از دیگر سو مسئولیت زندگی نیز مزید بر علت می‌شود و فعالیت کودک محدود به امور خانه و بچه داری خواهد شد، لیکن این امر منجر به پیدایش افسردگی و اضطراب در کودک می‌شود. همچنین کودکان به دلیل عدم تحمل شرایط نابرابر و ناتوانی در قدرت حل مشکلات، معمولاً فرار از خانه، خودکشی و یا کشتن همسر را در چنین مواقعی انتخاب می‌کنند، البته بیشتر چنین اعمالی در زنانی مشهود است که با فقر مالی و مهارت گفت‌وگو رو‌به‌رو هستند.
رابطه پدرانه یا همسرانه؟
این متخصص روانشناس بالینی افزود: از طرفی عموما ازدواج دختر کم سن و سال با فرد بالغ صورت می‌گیرد که به همین علت نمی‌توانند با یکدیگر گفت‌وگو کرده و زندگی خود را با تفاهم پیش ببرند چرا که دیدگاه‌ها متفاوت است و رابطه زن و شوهری شبیه رابطه پدر و فرزندی می‌شود.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام