EBTEKAR NEWSPAPER
جمعه, 22 آذر 1398   Friday 13 December 2019

سرمقاله

یک فاجعه با طرح «ما» و «آن‌ها»

علیرضا صدقی

گروه جامعه و شهروند – پویان خوشحال: حتما برای شما هم پیش آمده است که پاسخ سوالی را نمی دانید و یا آن را فراموش کرده اید. علم نوین انسان به صورت طبقه‌بندی شده در اینترنت موجود است تا حدی که کوچکترین دسترسی به شبکه های مجازی می تواند شما را به جواب مطلوب برساند. سایت های جست‌وجوگر زیادی در اینترنت یافت می شود که می توان با مراجعه به آن هر نوع سوال و اطلاعاتی از آن استخراج کرد. هرچند اطلاعات نادرست زیادی در اینترنت موجود است اما اینترنت و اطلاعات موجود در آن شهری از دانایی محسوب می شود. هر جامعه و کشوری در گوشه کنار دنیا دغدغه های خاص خود را دارد و اینترنت معیار خوبی برای آگاهی از افکار مردم یک جامعه مشخص است. هر ساله سایت های جست‌‌وجوگر آماری از جست‌وجوهای کشور های مختلف را منتشر می کنند و بر روی این آمار مطالعات زیادی صورت می گیرد. این آمار که همیشه در روزهای پایانی سال میلادی و اواخر آذر ماه شمسی منتشر می شود حاوی اطلاعات فراوانی است.
سال 2014 میلادی و جست‌وجوهای جهانی
سه اتفاق مهمی که در سال 2014 مورد استقبال جهانی قرار گرفت و بیشترین سرچ ها را از آن خود کرد مربوط به خودکشی بازیگر محبوب آمریکایی به نام «رابین ویلیامز»، جام جهانی 2014 و شیوع بیماری ابولا بوده است. رابین مک‌لورین ویلیامز بازیگر و کمدین آمریکایی برنده جوایز اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شده بود. ویلیامز در شیکاگو به دنیا آمد و در میشیگان بزرگ شد؛ جسد ویلیامز در خانه‌اش در کالیفرنیا پیدا و مرگ او به علت خودکشی در سن ۶۳ سالگی تایید شد. یکی از مهمترین اتفاقات ورزشی جهان، جام جهانی فوتبال است. جام جهانی فوتبال برزیل که تیم ملی ایران نیز در آن حضور داشت و با قهرمانی تیم ملی آلمان به پایان رسید، دومین رتبه بیشترین جست‌وجو را در سایت جهانی گوگل کسب کرد. سومین جست‌وجوی پرطرفدار سال 2014 کاربران جهانی گوگل به بیماری «ابولا» اختصاص داشت. ابولا نوعی ویروس است که نام آن از رودخانه ای در کشور کنگو برداشته شده است. از سرچ های محبوب سال 2014 می توان به گم شدن هواپیما بوئینگ ۷۷۷ مالزیایی که در راه پکن به دلایل نامعلوم از مسیر خارج شد و جست‌وجوی بعدی چالش سطل آب یخ که در رابطه با کمک به جامعه سرطان در نیوزلند و موسسه خیریه کمک به بیماران اسکلروز جانبی آمیوتروفیک ایجاد شده بود، اشاره کرد. یک بازی تلفن همراه به نام «فلپی برد»، یک خواننده اهل اتریش و گروه تکفیری داعش در رتبه های بعدی پرطرفدارترین جست‌وجو های سال 2014 قرار داشتند.
بیشترین جست‌وجوی ایرانیان در سال 2014
ایران نیز به عنوان کشوری که سایت گوگل بیشترین بازدید را در آن به خود اختصاص داده است، در سال 2014 کاربران آن کلماتی را جست‌وجو کردند که به آن اشاره می کنیم. بیشترین کلماتی که ایرانیان در سایت گوگل جست‌وجو کردند، “دانلود، عکس، آهنگ، دانلود آهنگ،بازی، فیلم، Google، اندروید، دانلود اهنگ و چت” بوده است. اما کلماتی که در سال 2014 به طور ناگهانی دارای بیشترین جست‌وجو در ایران قرار گرفت؛ پدیده گروه «داعش» که در عراق و سوریه دست به کشتار زدند و پس از آن «مرتضی پاشایی» خواننده جوان ایرانی که پس از مرگش به علت سرطان حواشی زیادی را به دنبال داشت و در رتبه سوم کلمه «آپارات» (آپارات یک سایت اشتراک گذاری ویدئو در ایران است.) و «سجاد» که مربوط به سامانه سجاد(سامانه جامع آموزشی دانشگاه) و سایت ورزشی «ورزش3» و همچنین کلمات «اندروید» و روابط جنسی و «آهنگ» از جست‌و جوهای محبوب کاربران ایرانی سایت گوگل بود.
سال 2014 میلادی و جست‌وجوهای جهانی
به گزارش خبرنگار اجتماعی روزنامه «ابتکار» بر اساس گزارش گوگل، بیشترین سرچ ها در سال 2015 درسطح جهانی مربوط به ستاره سابق بسکتبال (NBA) آمریکا، لامار اودوم (Lamar Odom ) می شود که با کارداشیان ازدواج می کند. در رتبه دوم مجله “چارلی ابدو” قرار دارد که در تاریخ 7 ژانویه 2015 به این مجله حمله تروریستی صورت گرفت. همچنین در رتبه سوم بازی اکشن اگار یو (Agar.io) قرار دارد. از جمله فیلم هایی که در سال 2015 در سطح جهانی اکران شد، سری جدید «جنگ ستارگان» بود که این فیلم نیز در جایگاه چهارم و همچنین سری هفتم فیلم «سریع و خشن» و فیلم سینمایی « America- Sniper» به ترتیب رتبه شش و دهم بیشترین سرچ های سایت گوگل بوده اند. کلمه «پاریس» به زبان لاتین و بدون هیچ پسوند و پیشوندی، نیز پنجمین سرچ پرطرفدار در میان کاربران این سایت بوده است. از دیگر سرچ های محبوب گوگل در سال 2015 می توان به «روندا راسی» ورزشکار آمریکایی اشاره کرد، همچنین « کیتلین جنر» که ورزشکار شناخته شده آمریکایی بود و به دنبال تغییر جنسیت نامش در رسانه ها مطرح شد. حملات انجام شده به فرانسه ماه های آخر سال 2015 ، توسط گروه داعش و سوالاتی در این ارتباط مانند «Pray for Paris چیست؟»، «ISIS چیست؟» و «کدام گروه موسیقی در پاریس در حال اجرا بوده است؟» از جمله مهمترین سرچ های مربوط به این مبحث بوده است. از موارد دیگر سرچ شده که سوژه های ناگهانی سرچ های 2015 محسوب می شود، شصت و دومین سالگرد سلطنت الیزابت دوم در انگلستان بود که کاربران علاقه زیادی داشتند بدانند ، وظایف الیزابت دوم در بریتانیا چیست؟ و چرا او دو تاریخ تولد دارد.
اولین های 2015
در دنیای تکنولوژی آخرین سری تلفن های همراه ارائه شده توسط شرکت اَپِل با نام « iPhone 6S» رتبه اول را داشته است. در میان خوانندگان در سطح جهانی «Adele» و همچنین «Sia»در رتبه اول و دوم جای داشتند. در میان اخبار جهانی اتفاقات “چارلی ابدو” و حملات تروریستی به “پاریس” در رتبه های اول و دوم و همچنین طوفان پاترسیا در جایگاه بعدی قرار داشت.
بیشترین جست‌وجوی ایرانیان در سال 2014
اما ایرانیان نیز در سال 2015 بیشترین سرچ های کلماتشان مربوط به عناوین زیر بود. مانند سال 2014 کلمه دانلود، عکس، اهنگ، فیلم، «ایران»، دانلود آهنگ، دانلود اهنگ، بازی، Google و دختر از کلمات ی بود که بیشترین جست‌وجو را از طرف کاربران ایرانی سایت گوگل داشت. اما با آمدن اپلیکیشن تلگرام فیلتر نبودن این اپ در ایران این اپلیکشین 3 رتبه اول جست و جو ها را به خود اختصاص داد. کلمات «تلگرام»، «دانلود تلگرام» و «telegram» بیشترین سرچ را در کلمات خاص از آن خود کرد و همچنین برنامه تلوزیون پرطرفدار شبکه نسیم با نام «خندوانه» باایده اجرای استندآپ کمدی چهارمین سرچ ناگهانی ایرانیان در سال 2015 بود. همچنین کلمه «دیوار» که به سایتی با همین نام مربوط می شود در جایگاه پنجم قرار داشت. همچنین کلمه اینستاگرام که شبکه ای مجازی برای اشتراک گذاری عکس و فیلم های کوتاه است به نوشتار فارسی در رتبه 6 و با نوشتار لاتین در رتبه 8 ام قرار گرفت. عبارت های مانند «عکس سک30» و «آپارات» و «دیجی کالا» در رتبه های بعدی بوده اند.
2016 متفاوت خواهد بود؟
بیش از یک ماه از سال 2016 گذشته است و در همین ابتدای سال نگاه به آماری در ارتباط با جست‌وجوهای کاربران ایرانی در گوگل قابل توجه است. بر اساس سالهای گذشته کلماتی مانند دانلود، عکس، اهنگ، فیلم و .. جز سرچ های محبوب ایران است. با توجه به اینکه در فصل امتحانات دانشگاهی بوده ایم و دانشجویان هم برای دیدن کارنامه و انتخاب واحد و سایر موارد به گوگل مراجعه می کنند و مستقیم به سراغ سایت دانشگاه خود نمی روند. کلمه «دانشگاه» در ماه اول سال 2016 دارای رتبه سوم است.
بیشترین عکسهای سرچ شده در گوگل توسط کاربران ایرانی
در یک ماه اخیر، بیشترین عکس هایی که در سایت گوگل سرچ شده، به ترتیب عکس، دختر، لباس و چند کلمه در ارتباط با مسائل جنسی است و در ارتباط با اشخاص نیز بیشترین جست‌وجو در میان عکس ها متعلق به رابعه اسکویی که به تازگی از ایران خارج شده است و سوشا مکانی که حواشی زیادی به همراه داشته است. نادر صادقیان، جامعه شناس در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی روزنامه «ابتکار» با اشاره به اینکه نادیده گرفتن چنین آمارو تحقیقاتی هیچ کمکی به حل آن نمی کند می گوید: به تعبیر بسیار ساده این نوع جست‌وجو ریشه در نیاز انسان دارد. ما در جامعه شناسی هم نیاز عاقلانه و سالم داریم و هم نیازهای کاذب. باید توجه شود که به هر میزان عرضه کم باشد، تقاضا افزایش می باید. صادقیان سرچ های انجام شده در گوگل را نوعی بازار فرهنگی می نامد و آن را با بازار اقتصادی مقایسه کرده و می افزاید: این نوع جست‌وجو ها کمتر بررسی می شود، در نتیجه نوعی بازار زیرزمینی فرهنگی محسوب می شود، همانگونه که در اقتصاد نیز بازارهای اینچنینی وجود دارد و باید در نظر گرفت که چنین تقاضاها و نیازهایی در جامعه وجود دارد. این پژوهش گر فرهنگی می گوید: اینکه چرا چنین جست‌وجوهای از طرف کاربران ایرانی صورت می گیرد ریشه در ساختار جامعه داد. مسائل اقتصادی، اجتماعی، اعتقادی و تربیتی در آن دخیل است و فقط پرتاب توپ در زمین ارگان های دولتی و نظارتی صحیح نیست. خانواده نیز نقش بسیار مهمی را در این بازی ایفا می کنند. صادقیان می افزاید: همانگونه که اشاره کردم نظارت تاثیر زیادی نخواهد داشت بلکه باید نیازهای سالم جوانان در جامعه برآورده شود. باید در نظر داشت حوزه، حوزه کنترل پذیری نیست. هرچند جست‌وجوهای اینچنینی در کشور های در حال توسعه بیشتر دیده می شود و این دقیقا از عدم فرهنگسازی صحیح است. این جامعه شناس می گوید:فرهنگ استفاده از یک ابزار جدید در کشور های جهان سوم متفاوت است و این موضوع فقط معطوف به «وب» نمی شود بلکه در آپارتمان نشینی، رانندگی و ... نیز به مراتب دیده می شود. صادقیان با اشاره به اینکه مولفه های پیچیده ای امر فرهنگ سازی وجود دارد می گوید: کارشناسان، روانشناسان و محققان با مطالعه های اصولی در کنار واحد های نظارتی، برنامه‌ریز و مسئول مجموعه ای از راهکارهای فرهنگی ارائه دهند تا در اولویت های سیاست های کلان قرار گیرد.
شنا در خلاف جریان!
خبر دستگیری بازیکن فوتبال پرسپولیس، و عبارت «سوشا مکانی» در رتبه اول بیشترین جست‌وجو های یک ماه اخیر قرار دارد. استان های مازندران، قم، یزد و همدان بیشترین توجه را به این موضوع داشتند. سریال پرطرفدار «شهرزاد» که در چند ماه اخیر بسیار مورد بحث قرار گرفته است نیز با پیشوند “سریال” در جایگاه دوم و با نام “شهرزاد” در جایگاه سوم قرار دارد و مردم استان های کرمان، گیلان، مازندران و خوزستان به ترتیب بیشترین بازدید ها را در گوگل از این مطلب به ثبت رسانده اند. سریال «کیمیا» که حاشیه های زیادی را در شبکه های مجازی به همراه داشته در جایگاه چهارم و واژه هایی مانند تلگرام به زمان فارسی و لاتین در رتبه های بندی قرار دارد.
جامعه غیرسیاسی شده است
نادر صادقیان، جامعه شناس و پژوهشگر فرهنگی در ارتباط با اسامی ای که به طور ناگهانی در رسانه ها مطرح می شود و مورد استقبال عمومی نیز قرار می گیرد به خبرنگار اجتماعی روزنامه «ابتکار» می گوید: وقتی اسامی در رسانه ها زیاد می شوند، این خود موجب فراگیری آن موضوع مشخص می شود. فردی که خلاف جریان آب شنا می کند و حاشیه ای به همراه دارد، بسیار زودگذر خواهد بود و جامعه در بازه ای درگیر آن َشده و سریعا به دست فراموشی داده می شود. جامعه باید به رابطه اقتصاد، اشتغال، سبک زندگی و مواردی از این دست این هیجانات و نیازها را مدیریت کند تا افراد به جاده انحرافی وارد نشوند.صادقیان در پاسخ به پرسشی در ارتباط با اینکه چرا در یک ماه اخیر نگاه ها به سمت مسائل روز ایران از جمله انتخابات نرفته است می گوید: جامعه کنونی غیرسیاسی شده است. جذابیت برای افکار عمومی پایین آمده و هیجانات ناگهانی مانند نمونه های عنوان شده جایگزین آن شده است. جامعه غیر سیاسی به سمت مباحث روز خواهد رفت، این مبحث قابل بررسی است و مطالعات کارشناسان و محققان را می طلبد. هنوز 11 ماه تا پایان سال 2016 میلادی باقی است و باید دید در انتهای سال چه کلماتی در کارنامه ایرانیانی که در گوگل سرچ می کنند دیده خواهد شد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام