EBTEKAR NEWSPAPER
جمعه, 24 آذر 1396   Friday 15 December 2017

سرمقاله

آزمون دشوار صداقت

علیرضا صدقی

طی چند وقت اخیر اوراق تامین مالی تحت عنوان «سخاب» در بازار ثانویه ای که دولت و بانک مرکزی در شکل گیری آن نقش داشتند، منتشر شد که به دلیل غیرعلمی و منطقی نبودن آن، بازار سرمایه از ورود این ابزار ممانعت به عمل آورد که تا به امروز اتفاقات نه چندان خوشایندی در بازار پولی ایران رخ داده است. البته دولت هم اکنون با 700 هزار میلیارد تومان بدهی روبه‌رو است که ناچار است از گذرگاهی این بدهی را تسویه کند. اما بهتر بود قبل از آنکه به نابودی بازار بورس اوراق بهادار تهران دست بزند، از بازاری‌ها و پیشکسوتان این حوزه نظرخواهی کند. این اقدام بانک مرکزی، باعث به راه انداختن بازار سیاه نیز درهمین رابطه شده؛ به طوری‌که بزرگان این بازار یکی یکی سهم‌های خود را در صف‌های فروش قرار دادند که این موضوع نیز باعث افت مدت اخیر بورس اوراق شده است. ازطرف دیگر دولت بنا دارد تا مبلغ 40 هزار میلیارد تومان اوراق جدید را طی سال‌جاری منتشر کند که باتوجه به نرخ بازدهی بالای 35 درصدی، می‌تواند تاثیر عمیقی بر بازار سرمایه بگذارد.
حسن محدثی کارشناس بازار سرمایه درهمین رابطه به «ابتکار» گفت: اسناد خزانه اسلامی بانکی با نماد «سخاب» ۱ تا ۷ برای تسویه بدهی پیمانکاران (پیمانکارانی که برای سازمان‌های دولتی کار کرده اند) منتشر شده بوده و سررسید آن در همان سال مالی انتشار اوراق است. با توجه به حجم بالای اوراق بدهی و اعتقاد بعضی فعالان بازار به تاثیر منفی انتشار اوراق بدهی بر ارزش معاملات، سازمان بورس از پذیرش این اوراق در بازار ممانعت کرده و معاملات ثانویه، به بانک ملی ارجاع شده است. اوراق سخاب از روز بیست و چهارم تیرماه در شعب منتخب بانک ملی قابل معامله شد. اما مشکل اصلی اینجاست که درحال حاضر رقم تنزیل این اوراق در حدود ۳۵ تا 49 درصد است؛ رقمی که به تنهایی می‌تواند سهامداران عمده که در شکل گیری بازار بورس سهم دارند را از این دور خارج می‌کند و عملا بازار سهام با افت بزرگی مواجه خواهد شد.
وی اضافه کرد: از مهر 1394 برای نخستین‌بار در بازار سرمایه اوراق اسناد خزانه اسلامی به مبلغ 300 میلیارد تومان در فرابورس با نرخ سود موثر حدود 28 درصدی منتشر کرد. هرچند این اوراق از سوی دولت و از طریق وزارت راه و شهرسازی در سال 93 هم به مبلغ 550 میلیارد تومان منتشر شده بود اما در مهر 94 به‌طور رسمی در بورس عرضه شد که سررسید آن نیز در اسفند همان سال بود. از آن زمان تا پایان سال 95 حدود 13 دوره این اوراق منتشر شد تا جایی که در سال 95 به دلیل تاثیر منفی این اوراق بر بازار سرمایه و جلوگیری از حرکت نقدینگی به سمت واحدهای تولیدی، انتشار اوراق جدید در بورس متوقف شد. در آن تاریخ مسئولان بازار سرمایه خبر دادند که درحال حاضر امکان پذیره‌نویسی اوراق بدهی دولتی از طریق این بازار وجود نداشته و تا پایان سال انتشار اوراق جدید در فرابورس متوقف می‌شود. این موضوع سبب شد تا برخی مسئولان اعلام کنند که نقل و انتقال بازار بدهی از بازار سرمایه به بازار پول محول خواهد شد.
محدثی تاکید کرد: طبق گفته امیر هامونی مدیر‌عامل فرابورس ایران، در راستای این هدف و برنامه‌ریزی صورت ‌گرفته، انتشار اوراق جدید بدهی دولتی در فرابورس ایران تا پایان امسال متوقف و هرگونه پذیره‌نویسی از سال آینده به‌طور محدود و براساس برنامه‌ریزی‌های قبلی صورت خواهد گرفت. اما نکته ای که در این رابطه مطرح است اینکه عقب کشیدن بازار سرمایه نسبت به انتشار سخاب، منجر به این شد که درنهایت بانک مرکزی این اوراق را در خارج از بورس منتشر کند و به این ترتیب بازار ثانویه آن را در برخی بانک‌های دولتی راه‌اندازی کرد.
حقیقی‌ها میدان‌دار معاملات بورس
در چهارماه نخست امسال حقیقی‌ها ۵۳ درصد و حقوقی‌ها ۴۷ درصد از خریدهای بورس را به خود اختصاص دادند و سهم حقیقی‌ها از فروش‌ها ۵۵ درصد و حقوقی‌ها ۴۵ درصد کل معاملات بود. بازار سرمایه از ابتدای امسال تا پایان تیرماه، 78 روز معاملاتی را به خود دیده و در این مدت تعداد 77 میلیارد و 986 میلیون اوراق بهادار به ارزش 197 هزار و 689 میلیارد ریال در بیش از 4 میلیون و 426 هزار و 758 دفعه مورد مبادله قرار گرفته است.
همچنین در چهارماه گذشته تعداد 332 نماد معاملاتی در بورس بازگشایی و 386 نماد متوقف شده که این آمار در مدت مشابه سال 95 به ترتیب 365 و 415 نماد بوده است.
طبق این گزارش، شاخص بورس نیز که معاملات امسال را از ارتفاع 77 هزار و 230 واحد آغاز کرده تا پایان تیرماه رشد 3441 واحد و افزایش 4.5 درصدی را به ثبت رسانده و در ارتفاع 80 هزار و 670 واحد قرار گرفته است. شاخص بازار اول هم در این مدت با 1646 واحد افزایش به رقم 56106 واحد و شاخص بازار دوم با 11.753 واحد رشد به عدد 178.124 واحد رسیدند. همچنین در چهارماه گذشته بازار سرمایه 78روز معاملاتی را پشت سر گذاشته که از این تعداد شاخص بورس 54 روز را مثبت بوده که این آمار در 84روز معاملاتی مدت مشابه سال گذشته 41 روز مثبت برای شاخص بورس بوده است.
همچنین در این مدت تعداد 25 میلیون برگه اوراق بدهی به ارزش 25 هزار و 80 میلیارد ریال معامله شده و این درحالی است که در این مدت تعداد 233 میلیون واحد از صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله نیز در بورس تهران به ارزش کل بیش از 2 هزار و 493 میلیارد ریال در 12 هزار و 236 نوبت مورد معامله قرار گرفته است.
از سوی دیگر در چهارماه گذشته بالغ بر 26هزار و 588 میلیارد و 661 میلیون ریال افزایش سرمایه در بورس اوراق بهادار انجام شده که از این میزان 2هزار و 657میلیارد ریال از طریق جایزه و 23هزار و 931 میلیارد و 661 میلیون ریال از طریق حق تقدم بوده است.
برپایه این گزارش، در چهارماه نخست امسال حقیقی‌ها 73 هزار و 478 میلیارد ریال (53 درصد) و حقوقی‌ها 64 هزار و 307 میلیارد ریال (47 درصد) سهم و حق تقدم در بورس خریداری کرده‌اند و در مقابل حقیقی‌ها 75 هزار و 391میلیارد ریال (55 درصد) و حقوقی‌ها 62 هزار و 394 میلیارد ریال (45 درصد) سهم و حق تقدم در بورس فروخته اند.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام