EBTEKAR NEWSPAPER
شنبه, 27 مهر 1398   Saturday 19 October 2019

سرمقاله

سرنوشت محتوم ارتش ترکیه

جلال خوش‌چهره

محمدرضا ستاری
خشونت‌ها علیه مسلمانان روهینگایی میانمار پس از گذشت هفته‌ها درگیری همچنان ادامه دارد. در همین راستا طبق آخرین اخبار اعلام شده در حدود 150 هزار نفر از مسلمانان منطقه راخین به بنگلادش گریخته‌اند و سازمان ملل متحد در خصوص پاکسازی قومی و خطر بی‌ثباتی داخلی در میانمار هشدار جدی داده است.
روهینگایی‌های میانمار که در ایالت راخین و در غرب این کشور ساکن هستند، سالیان درازی است که با بودائیان این کشور درگیر بوده و طبق گزارش‌های متعدد سازمان‌های حقوق بشری جزء تحت ستم‌ترین اقلیت‌های دینی در سراسر جهان شناخته می‌شوند. این اقلیت که 4درصد از جمعیت 60 میلیونی میانمار (برمه) را تشکیل می‌دهند از حقوق شهروندی محروم بوده و طی خشونت‌هایی که سال‌ها بر علیه آنها جریان داشته، مجبور به مهاجرت به کشورهایی از جمله بنگلادش، عربستان، مالزی و اندونزی بوده اند.
به اعتقاد دولت و بسیاری از بودائیان میانمار، این طایفه، که اکثریت مطلق آنان را مسلمانان تشکیل می‌دهند، مهاجرین غیرقانونی بنگال هستند. به همین دلیل طبق قانون حقوق شهروندی مصوب سال ۱۹۸۲ تابعیت میانماری و حقوق بسیاری از جمله، حق سکونت در خانه‌هایی که خودشان ساخته باشند، ساخت و حتی تعمیر مساجد، به راه انداختن کسب و کار مستقل از بودایی‌ها و … از آنها تضییع شده است.
146 هزار آواره طی 12 روز
در همین رابطه طبق تازه‌ترین برآوردهای به عمل آمده تنها در 12 روز گذشته حدود 146 هزار روهینگایی وارد منطقه کوکس بازار بنگلادش شده‌اند که طبق این شرایط تعداد مهاجران به بنگلادش از مهرماه سال گذشته تاکنون به حدود 230 هزار نفر رسیده است. از سوی دیگر دو منبع مطلع دولتی بنگلادش روز گذشته اعلام کردند که دولت میانمار از سه روز پیش برای ممانعت از بازگشت آوارگان به راخین در مرز میان دو کشور اقدام به مین گذاری کرده است. البته این دو منبع هنوز مشخص نکرده‌اند که این اقدام توسط نظامیان دولتی انجام شده یا خیر، اما بر پایه تصاویر و اطلاعات بدست آمده موضوع مین‌گذاری را مورد تائید قرار داده‌اند.
از زمان تشدید درگیری‌ها میان بودائیان و مسلمانان روهینگا در سال 2012 که همزمان با روی کار آمدن حکومت اصلاح‌طلب در میانمار و به بهانه کشته شدن یک روحانی بودائی و تجاوز به یک زن توسط مسلمانان صورت گرفته است، دولت بنگلادش میزبان شمار زیادی از آوارگان روهینگایی بوده است. این امر به واسطه چالش‌‌های داخلی بنگلادش و همچنین معضلات پیش آمده ناشی از این مهاجرت گسترده سبب شد تا از 200 هزار پناهنده عده‌ای به کشورشان بازگردانده و حدود 70 هزار نفر نیز تحت تکفل سازمان ملل قرار بگیرند. در همین راستا و با تشدید درگیری‌ها طی هفته‌های اخیر، روز گذشته مشاور نخست وزیر بنگلادش اعلام کرد که دولت کشورش تا حد ممکن مانع از ورود مسلمانان روهینگایی خواهد شد، اما از سازمان ملل خواهد خواست که برای اسکان موقت آوارگان در جزیره ثینگارچار دولت این کشور را یاری کند.
وضعیت روهینگایی‌ها در دولت جدید
حکومت در میانمار که تقریباً 144 طایفه گوناگون در آن زندگی می‌کنند تا سال 2011 تحت تسلط کامل یک رژیم نظامی با رویکردی سوسیالیستی قرار داشت. این روند از سال 2011 جای خود را به یک حکومت نیمه نظامی داد و پس از آن در پی انتخابات سال 2015 و با پیروزی آنگ سان سوچی رهبر حزب «لیگ ملی برای دموکراسی» در انتخابات مجلس به یک حکومت اصلاح‌طلب تغییر وضعیت داد. در همین راستا از آنجا که خانم سوچی فرزندانی با تابعیت انگلیسی دارد، هتین چاو از یاران قدیمی وی عهده‌دار ریاست جمهوری میانمار شده است. در همین رابطه برخی از کارشناسان معتقدند که برنامه‌های تبعیض آمیز علیه مسلمانان روهینگایی که دهه‌ها توسط رژیم نظامی این کشور دنبال شده است، پس از به روی کار آمدن دولت جدید و به واسطه اجرای آزادی‌های سیاسی و اجتماعی دست بوداییان را برای اعمال رفتار خشونت آمیز علیه مسلمانان بازتر گذاشته است. به گزارش اندیشکده راهبردی تبیین دولت میانمار از یک سو این درگیری‌ها را یک مساله داخلی نامیده و برنامه‌ مذاکره‌ای را که آسه‌آن پیشنهاد کرده، نپذیرفته است و از سوی دیگر نه تنها اقدامات لازم را برای رفع خشونت‌ها انجام نمی‌دهد بلکه رئیس جمهوری این کشور اعلام کرده است که باید ۸۰۰هزار نفر از قوم روهینگیا را از میانمار اخراج کرد تا تنش‌ها پایان یابد.
میانمار عرصه رقابت چین و آمریکا
میانمار هر چند از لحاظ سیاسی و اقتصادی جزء کشورهای توسعه نیافته قرار می‌گیرد، اما به واسطه موقعیت استراتژیک خود و کنترل بر تنگه مالاکا از اهمیتی راهبردی در منطقه برخوردار است. این تنگه علاوه بر متصل کردن اقیانوس هند به اقیانوس آرام، کوتاهترین مسیر دریایی میان خلیج فارس و چین بوده و بیش از 80 درصد از واردات نفتی چین از این تنگه حمل‌ونقل می‌شود و تقریباً تمام کالاهای صادراتی چین به منطقه خاورمیانه از این تنگه عبور می‌کند. به همین دلیل است که گفته می‌شود کسی که بر این آبراه کنترل داشته باشد در حقیقت گلوگاه عبور انرژی به چین را در دست خواهد داشت و چین و آمریکا نیز بر سر تسلط بر این منطقه استراتژیک با یکدیگر رقابت دارند.
تازه‌ترین اظهارنظر آنگ سان سوچی
هر چند کشتار و آتش کشیدن خانه‌های مسلمانان از سوی کشورهای اسلامی مورد انتقاد و واکنش شدید قرار گرفته و در این راستا، طی روزهای گذشته رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه، برمه را به نسل کشی بر علیه مسلمانان متهم کرد و در دیگر کشورهای مسلمان از جمله ایران ،مالزی و اندونزی مواضع سیاسی در حمایت از مسلمانان برمه با انزجار افکار عمومی از خشونت سازمان یافته حکومتی بر علیه مسلمانان در این کشور همراه بوده است، آنگ سان سوچی رهبر دموکراسی ‌خواه میانمار که سال‌ها توسط حکومت نظامی این کشور در حبس خانگی قرار داشت، روز گذشته در نخستین اظهار نظرش حملات شبه نظامیان روهینگایی به مراکز نظامی استان راخین را اخباری جعلی و ساختگی عنوان کرد. گفتنی است برخی از منابع، مسلمانان و سازمان‌های تحت کنترل آنها را مسئول حملات به پاسگاه‌های پلیس در استان راخین دانسته و معتقدند که خشونت در این استان به صورت دوطرفه اعمال می‌شود. خانم سوچی نیز در پیامی توئیتری اشاعه اخبار جعلی توسط معاون نخست وزیر ترکیه را به نفع تروریست‌ها اعلام کرده و گفته است که تروریسم در میانمار یک مساله جدید است اما دولت بهترین تلاش را برای تضمین این مساله به کار می گیرد تا نگذارد تروریسم گسترش یابد و به تمام راخین سرایت کند.
گفت و گوهای ظریف با وزرای خارجه کشورهای اسلامی
از سوی دیگر در تازه‌ترین واکنش‌ها از طرف مقامات کشورمان، بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه در گفت و گویی با خبرگزاری ایرنا از توجه ویژه دستگاه دیپلماسی ایران برای حل مشکلات مسلمانان میانمار خبر داد و اظهار کرد: محمدجواد ظریف دی ماه ۱۳۹۵ با ارسال نامه ای به دبیرکل سازمان ملل متحد نسبت به وخامت فزآینده اوضاع مسلمانان روهینگیا در میانمار ابراز نگرانی کرد و از آنتونیو گوترش خواست فعالانه و در تعامل با دولت میانمار گام های اساسی برای پایان دادن به نگرانی های جدی جامعه بین المللی درباره وضعیت مسلمانان روهینگیا بردارد. دستگاه دیپلماسی ایران تلاش کرده مساله مسلمانان میانمار در مجامع بین المللی و به ویژه سازمان ملل مطرح شود و حساسیت در خصوص شرایط آنها از سطح مسلمانان فراتر رفته و حساسیت تمام مردم جهان و سایر دولت ها را نسبت به آن جلب کند. وی در ادامه به رایزنی های ظریف با وزیران امورخارجه ترکیه، مالزی و اندونزی در خصوص اقدامات لازم برای متوقف کردن خشونت ها علیه مسلمانان اشاره و اظهار کرد: قرار است این گفت و گوها با وزیران خارجه دیگر کشورهای اسلامی ادامه یابد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام