EBTEKAR NEWSPAPER
جمعه, 31 فروردین 1397   Friday 20 April 2018

سرمقاله

بی‌نظمی نوین جهانی

رضا دهکی

فاطمه رنج‌اندیش
نشست دبیر و مدیران سی و ششمین دوره از جشنواره تئاتر فجر با اهالی رسانه بر اساس اعلام قبلی روز گذشته در سالن کنفرانس تئاتر شهر برگزار شد. در این نشست که ساعت 11 آغاز شد. فرهاد مهندسی‌پور، دبیر جشنواره، آروند دشت‌آرای، مدیر بخش بین‌الملل، اصغر دشتی، قائم مقام دبیر و مسعود نجفی، مدیر روابط عمومی حضور داشتند. در همین راستا مهم‌ترین مباحثی که درباره آن پرسش و پاسخ‌ صورت گرفت شامل طراحی پوستر، نحوه امتیاز دهی گروه انتخاب 70 نفره به آثار جشنواره و عدول از فراخوان جشنواره بود که مختصری از آن گزارش می‌شود.
 استفاده از ایموجی‌ها در پوستر مبتذل نیست
طراحی پوستر این دوره از جشنواره را سیامک فیلی‌زاده به عهده داشته است که به ادعای خودش برای 30 سال در این زمینه تجربه دارد و تاکنون در 5 دوره از جشنواره فیلم فجر نیز پوسترهایی را طراحی کرده است. از آنجایی که پوستر نخستین خروجی ستاد هر دوره از جشنواره است، همواره با نقطه نظرات متفاوتی همراه بوده است. نکته قابل توجه در طراحی پوستر این دوره این بود که اهالی رسانه، مخاطبان حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای تئاتر بر ضعف طراحی، متفق‌القول هستند. بر همین اساس خبرنگاران در همین نشست از مدیران و طراح پوستر توضیح خواستند. 
سیامک فیلی‌زاده درباره ایده اولیه طراحی پوسترها بر اساس ایموجی‌ها توضیح می‌دهد: «مدیران مربوطه در جریان جلساتی که تشکیل شد، خواسته‌های شان را مطرح کردند. در نهایت به ایده‌ بسیار ساده رسیدیم. اصلا دنبال پیچیدگی نبودیم. با توجه به تجربه 30ساله در این حوزه شرط کردم که ساده به کارها نگاه ‌کنم. چراکه ایده اصلی این دوره از جشن گفت‌و‌گوی تئاتر می‌آمد، با نگاهی به حال امروز جامعه که گفت‌و‌گوها موبایل محور شده است، از تصاویر ایموجی الگوبرداری کردیم. معتقدم که تمام مفاهیم تئاتر در این پوسترها وجود دارند. ضمن اینکه، پوستر مربوط به جشنواره تئاتر است و به تئاتر خاصی مربوط نیست، دستمان باز بود. نظر به اینکه ایموجی‌ها به صورت خلاصه با مخاطب ارتباط برقرار می‌کنند، بازنگری انجام دادم که به ماسک‌هایی تبدیل شوند. 2 ماسکی که از قدیم در تئاتر معروف هستند را  به 6 حس و بیان تصویری بسط دادیم. در واقع این دوره یک پوستر ندارد، ایده مرکزی دارد که به 6 پوستر تبدیل شده است و هر کدام از آنها کنار بقیه معنا می‌گیرد. این مجموعه می‌تواند نگاه یک هنرمند به مسائل مختلف باشد. هنرمند می‌تواند در مواجه به اتفاقات جامعه شوخی کند، بخندد، غمگین شود و همین احساسات را روی صحنه اجرا کند. در اجرای این طرح‌ها به گریم‌های ایرانی نگاه کردم که بافت‌ها را آنقدر ساده می‌کردند تا به تعدادی مربع کنار هم تبدیل شوند. همچنین دوست داشتم از رنگ شادی استفاده کنم تا به فضای جامعه روحیه بدهد همچنین نمی‌خواستم پوستر جشنواره به سمت تایپوگرافی برود. روشی که در سال‌های اخیر بارها مورد استفاده همکارانم قرار گرفته است.»
لازم به ذکر است که توضیحات طراح درباره پوستر به همین‌جا ختم نشد و انتقاد از پوستر و اجرای ساده‌لوحانه آن ادامه پیدا کرد. در نهایت دبیر جشنواره در دفاع از طراحی پوستر اینگونه می‌گوید: «موضوع فقط سادگی نیست. به یکی از مواردی که فکر کردیم این بود که پوسترهای تئاتر خیلی جدی هستند. پوسترهای سال‌های پیش را بررسی کردیم که به لحاظ فنی بسیار خوب بودند. به عنوان نمونه پوستر دو سال پیش پشت بام تئاتر شهر بود. تئاتری‌ها با این طرح ارتباط برقرار می‌کنند اما چندان مورد استقبال عموم مخاطبان قرار نمی‌گیرد. سعی کردیم به سمت عمومی‌ترین علائمی برویم که در ارتباطات روزمره کاربرد دارد. ابتدا قرار بود از ایموجی‌ها به همراه استیکرها استفاده کنیم اما به دلیل اتفاقات تهران امکان پخش نداشتیم. در نتیجه بخشی از این برنامه حذف شد. ضمن اینکه در مسیر کنار گذاشتن پوسترهای جدی باید به ما امکان خطا بدهید. آنچه شما به آن واکنش نشان می‌دهید این است که پوسترها مبتذل است. اگر هم مبتذل باشد، چیزی است که عموم مردم از آن استفاده می‌کنند. قرار نیست مبتذل باشیم اما تئاتر  باید به سمت نوعی از کمدی برود.»
ناچاریم با افکار عمومی حرکت کنیم
فرهاد مهندس‌پور درباره لزوم بخش‌های مختلف، در سی و ششمین دوره تئاتر فجر توضیح می‌دهد: «پیش‌تر گفته بودم که تئاتر فجر بزرگترین جشنواره در کل منطقه است. آن زمان تصورم این بود که در یک پروسه 3 ساله جشنواره به دو قسمت تقسیم شود. چراکه هماهنگ کردن گروه‌های تئاتری در این فصل بسیار طاقت‌فرسا است. بنابراین پیشنهاد دادم که بخش‌های جنبی نظیر عکس و پوستر را به تابستان موکول کنیم. این پیشنهاد در حال حاضر به دو دلیل این اتفاق نیفتاد. نخست اینکه حفظ کردن جشنواره تئاتر به همین شکل کمک می‌کند تا به قطب فرهنگی تئاتر در منطقه تبدیل شویم. کاری که در ابوظبی با راه‌اندازی لوور انجام شده است. البته اشراف دارم که با هزینه‌ها و بودجه‌های اندک تئاتر، امکان پذیر نیست ولی تلاشم را می‌کنم. در درجه بعدی گروه‌های تئاتری و فشارهایی که برای حضور در جشنواره حضور داشت ناچارمان کرد که با افکار عمومی حرکت کنیم. عقلانیت روزانه به ما حکم می‌کند در گفت‌و‌گویی واقع‌بینانه با اهالی تئاتر همکاری کنیم. این در حالی است که به اعتقاد شخصی من تئاتر فجر جشنواره آماتوری نیست و بنابراین نباید با مسابقه و جایزه کم‌ارزش شود. باید بگویم امسال بسیار شگفت‌زده شدم، با خودم فکر کردم بزرگ و کوچک ما در تئاتر به اندازه کافی اعتبار اجتماعی ندارند و فکر می‌کنند با گرفتن جایزه و تندیس اعتبار پیدا می‌کنند. این زمینه‌ها باعث شد که بخش‌های مختلفی را در این دوره داشته باشیم.»
دبیر جشنواره در ادامه توضیح می‌دهد: «این دوره به دو قسمت اصلی مرور و تازه‌ها تقسیم شده است. از آنجایی که تا اوایل دهه 80 فقط آثار تازه حضور داشتند و پس از آن آثار گذشته سهم عمده‌ای در جشنواره داشتند، در این دوره تلاش کردیم نسبت معقول‌تری را داشته باشیم.»
 فراخوان به دلیل فشارها دستخوش تغییر شد
دبیر تئاتر فجر در توجیه عدول از فراخوان اولیه جشنواره می‌گوید: «قبول دارم که به دلیل فشارهایی موجود فراخوان اولیه دستخوش تغییر شد. من برای سال‌ها از بدنه تئاتر دور بودم و خیلی زود متوجه شدم که نباید وارد این بازی می‌شدم. تصور من از این کار ساده‌لوحانه بود. این‌ها را در توجیه اشتباهات مان نمی‌گویم. تمام تلاشمان را کردیم که در چارچوب مشخصی کار کنیم. بر همین اساس تئاتر ایران را به دو بخش کارگردان‌های کمتر از 3 کار و بیشتر از 3 کار تقسیم کردیم تا معیار ساده‌ای برای انتخاب آثار وجود داشته باشد.
در بخش بین‌الملل و مهمان اعمال نظر شد
مهندسی‌پور در راستای شفاف‌سازی انتخاب گروه 70 نفره به عنوان هیات انتخاب عنوان کرد: «گروه 70 نفره در دفترچه‎‌‌‌هایی که ارسال شد، نظراتشان را اعلام کردند. درواقع ستاد برگزاری خودش را محق ندانست که درباره کیفیت آثار نظر بدهد و فقط درباره کمیت آثار اظهار نظر کردیم. اگرچه درباره کیفیت بخش‌های بین الملل و مهمان به عنوان دبیر جشنواره اعمال نظر کردم. در مورد سایر بخش‌ها گروه 70 نفره نظر دادند که ما از این نظرات حمایت می‌کنیم. همچنین در صورت لزوم امتیازات را اعلام می‌کنیم.»
اصغر دشتی در مورد تقسیم‌بندی آثار برای حضور در بخش مسابقه توضیح می‌دهد: «در چند حوزه تلاش کردیم آیین‌نامه‌ها و قوانینی را تنظیم کنیم. در این آیین‌نامه به جزئیات چگونگی، شمارش و خروج آرا نیز اشاره شده است. به عنوان مثال در بخش بین الملل 6 سهم به دبیر جشنواره و 6 سهم به برگزیدگان داده می‌شود. در این بخش 4 اثر که بالاترین امتیاز را می‌گیرند وارد بخش بین الملل شوند و دیگر آثار بر اساس امتیاز و سابقه در یکی از بخش‌های مسابقه جای می‌گیرند.» 
مهندسی‌پور درباره انتخاب آثار بین‌الملل بیان می‌کند: «آروند دشت آرای به عنوان مدیر بخش بین‌الملل تعدادی از کارها را در اختیارم گذاشت و از بین آن‌ها مواردی را انتخاب کردم. درباره بخش بین‌الملل تاکیدی وجود دارد که دبیر جشنواره باید مسئولیت انتخاب آثار را برعهده گیرد. در این راستا دعوت‌نامه‌هایی را برای حضور در تئاتر فجر از ماه‌ها پیش ارسال کردیم. گروه‌هایی متقاضی را بررسی کردیم. از آنجایی که آثار به حد نصاب نرسیدند از طریق مدیر بخش بین‌الملل ارتباطات جدیدی گرفتیم و به کمک کانال‌هایی که داشتیم با گروه‌های خارجی ارتباط گرفتیم. در نهایت آقای دشت‌آرای تمام آثار را دید و بعضی از کارهایی که به لحاظ فرم و اجرا مورد پسند نبود، کنار گذاشتند.»
آروند دشت آرای در ادامه اضافه می‌کند :«یکی از مهم‌ترین شرط‌هایم این بود که تصمیم نهایی را آقای مهندسی‌پور بگیرند. چرا که معتقدم در این مورد باید سلیقه یک نفر وجود داشته باشد. در ادامه گفتم اگر شورای انتخابی وجود ندارد، بخش بعدی را بر عهده می‌گیرم.»


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام