EBTEKAR NEWSPAPER
سه شنبه, 26 دی 1396   Tuesday 16 January 2018

سرمقاله

آن‌چه بر تهران گذشت

علیرضا صدقی

نشست کارشناسی سیزدهمین کنفرانس مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی با حضور نمایندگانی از مجالس 44 کشور از روز گذشته در تهران آغاز بکار کرد. در این اجلاس از 54 کشور عضو سازمان همکاری های اسلامی دعوت شده بود که 44 کشور برای حضور در اجلاس ایران اعلام آمادگی کرده اند. قرار است 16 رئیس مجلس و 14 نایب رئیس در این اجلاس حضور یابند و بقیه افرادی که در این اجلاس حاضر هستند در سطح رئیسان گروه دوستی پارلمانی و نمایندگان پارلمان های کشورهای اسلامی خواهند بود.
در همین راستا، محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان روز گذشته طی سخنرانی خود در نخستین روز این اجلاس، گفت وگوی فرهنگی را یک ضرورت امنیتی و حیاتی خواند و گفت: متاسفانه امروز می بینیم فردی قدرت در ایالات متحده در دست گرفته و آنقدر فهم و ادراک ندارد که کل ملت ها را با الفاظ رکیک و غیرقابل پذیرش و حتی غیرقابل باور خطاب می کند. چنین الفاظی از دهان فردی که خود را مسئول یک کشور می داند خارج می‌شود و این فرهنگ و تعلق و نگرش مانع رسیدن به یک پارادایم گفت وگوی فراگیر است.
راهی به جزو گفت و گو وجود ندارد
ظریف در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: همه ما که به دنبال ساخت جهانی بهتر هستیم نیاز داریم با چنین نگرشی از مبانی فکری و فرهنگی آن که مبتنی بر خودبرتر‌بینی است مقابله کنیم. راهی جز شروع گفت وگو بر مبنای احترام متقابل و تلاش برای فهم مشترک وجود ندارد.
آسیا مهد فرهنگ ها و تفکرات گوناگون و مهدن تمدن در جامعه جهانی است. قاره کهن همانطور که آسیا را در جامعه بین الملل به این نام می شناسند خاستگاه تفکر، فلسفه، گفت وگو و درک مشترک بوده است. اما جای تاسف فراوان است که همین آسیا امروز محل بحران، درگیری و کشتارهای فراوانی است که فاصله بسیار مهم و طولانی با مبانی فرهنگی و اعتقادی و دیدگاه ها و بینش های مختلف آسیایی دارد.
هر چند آسیا دارای نگرش های گوناگون و متنوع است اما آنچه که امروز در منطقه ما
به ویژه در غرب آسیا می گذرد با مبانی فرهنگی که به آن اعتقاد داریم مغایرت و تضاد اساسی دارد. با این دو برداشت مشترک به نظر بنده گفت وگوی فرهنگی یک حرکت دانشگاهی و آکادمیک نیست، گرچه دانشگاه‌ها و محیط دانشگاهی و فرهنگی میزبان این حرکت و بهترین حاملین این گفت وگو هستند اما گفت وگوی فرهنگی امروز یک ضرورت امنیتی و حیاتی برای همه ما است و ما نیازمند گفت وگوی فرهنگی هستیم.
پارادایم غالب بر روابط بین الملل مبتنی بر دشمن انگاری است
ظریف در تبیین مفهوم گفت وگو و نیاز به تفاهم فرهنگی اظهار داشت: دنیا در قرن های گذشته بر اساس یک پارادایم مبتنی بر قدرت حرکت کرده و این پارادایم که نتیجه آن بازی حاصل جمع صفر بوده جز ضرر و خشونت و درگیری و کشتار برای مردم جهان نتیجه ای به همراه نداشته است.
پارادایم غالب بر روابط بین الملل مبتنی بر دشمن انگاری، حذف و ائتلاف سازی برای درهم کوبیدن دشمنان فرضی و اعتقاد به بازی حاصل جمع صفر است، بر اساس تمام تجربیات بشری بازی حاصل جمع صفر به نتیجه بازی حاصل جمع منفی می انجامد. اگر بخواهیم به قیمت ناامنی دیگران برای خود امنیت بخریم ناگزیر به ناامنی خود کمک
کرده ایم و اگر بخواهیم به قیمت به وحشت انداختن دیگران برای خود آرامش ایجاد کنیم ناگزیر همگان در وحشت خواهند زیست.
ظریف ادامه داد : آنچه امروز امنیت بین الملل را به اصطلاح حفظ کرده است پس از کشته شدن همگانی است. اصطلاح بازدارندگی هسته ای، اصطلاحی است که به آن دیوانگی
می گویند یعنی نابودی تضمینی مشترک. ما بر این اساس امروز خیال می کنیم در امنیت زندگی می کنیم، تفکر مبتنی بر ائتلاف سازی، حذف دیگران و دشمن انگاری تفکری است که از سوی قدرت های سلطه گر بر جهان تحمیل شده و این تفکر ناگزیر جهان را به سمت خصومت، دشمنی، افراط و کشمکش کشانده است.
پارادایم گفت و گو
محمدجواد ظریف در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت: برای خروج از این پارادایم که در قرن های گذشته حاصلی جز ناامنی و کشتار نداشته است ناگزیریم پارادایم دیگری را جایگزین پارادایم حذف و ائتلاف سازی مبتنی بر حذف کنیم و آن پارادایمی است که شاید گفت وگو به معنای اعم آن بهترین عنوان برای معرفی باشد. این پارادایم مبتنی بر فراگیری، شاملیت و حضور همگان در یک روند یادگیری و گفت وگو است.
به گفته وزیر امور خارجه، در گفت وگو بر مبنای آنچه که فرهنگ های آسیایی و فرهنگ اسلامی حکم می کند ما بیشتر به دنبال فهم و درک و شنیدن و یادگیری هستیم. ما قبل از آن که در گفت وگو به دنبال تحمیل عقاید و یا حتی اقناع طرف مقابل باشیم به دنبال درک خاستگاه فکری و نگرانی های طرف مقابل هستیم. در چنین گفت گویی است که ما قبل از هر چیز دریافت می کنیم که طرف مقابل جز خود ما نیست و او هم نگرانی ها، آرزوها، خواست ها و امیدهای مشابهی با ما دارد.
ظریف افزود: در گفت وگو اولین چیزی که به آن دست می یابیم انسانیت مشترک همه ما است و اولین چیزی که به آن دست می یابیم خطرات و فرصت های مشترک است که همه ما با آن روبرو هستیم.. وی ادامه داد لذا حرکت از پارادایم حذف به سمت پارادایم فراگیری و گفت وگو مهمترین اقدام ضروری در این حرکت جمعی است.
نقش فرهنگ بعنوان یک عامل امنیت زا
ظریف در ادامه گفت: نکته دوم که در گفت وگوی فرهنگی باید مورد توجه قرار بگیرد نقش فرهنگ بعنوان یک عامل امنیت زا است. ما امروز در منطقه خود مواجه با یک حرکت خطرناک مبتنی بر نفرت، تکفیر و حذف هستیم.
وی افزود: درست است که افراط امروزی که تمامی آسیا و بویژه غرب آسیا را تهدید می کند، نیاز به مقابله نظامی ندارد اما مهمتر از مقابله نظامی و پایدارتر و اصیلتر از چنین رویکردی، مقابله با فرهنگی است که بر مبنای نفرت و ایجاد وحشت از دیگران تلاش
می کند به باطل خود ر ا حفظ کند. ناکارآمدی برخی دولت ها در برآوردن نخستین
خواست های مردم که مهمترین آن در غرب آسیا موضوع فلسطین است و ناکارآمدی بسیاری از دولت ها از این که بتوانند حقوق مردم فلسطین را بازپس گیرند و یا لااقل در مقابل کسانی که به این حقوق تعدی کرده اند، مقاومت کنند، این ناکارآمدی باعث ایجاد نگرانی ها و گسل های اجتماعی شده است.
رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: اما این حکومت‌های ناکارآمد به جای آنکه با ریشه گسل های اجتماعی مقابله کنند، تلاش کرده اند با فرافکنی، ایجاد نفرت از دیگری، ایران هراسی ویا ایجاد هراس های گوناگون این وحشت و نفرت را جایگزین کنند. نیاز امروز ما به مقابله فرهنگی با تفکر افراط است لذا در بعد سلبی گفت وگوی فرهنگی می تواند مبانی تفکر افراطی را به چالش بکشد و جهان ما را از این بلیه که از استرالیا تا لس آنجلس و از جهان اسلام تا جهان مسیحیت در کام گرفته است، نجات دهد.
ضرورت ایجاد امنیت شبکه‌ای
وی گفت: دربعد ایجابی برای اینکه بتوانیم از پارادایم حذف و رقابت ناسالم و ائتلاف سازی خطرناک به پارادایم گفت وگو حرکت کنیم نیاز به اقدامات اطمینان ساز برای ایجاد امنیت شبکه ای داریم. برای اینکه بتوانیم به این سمت حرکت کنیم و از امنیت به قیمت ناامنی دیگران به سمت امنیت برای امنیت همگان حرکت کنیم نیاز به اقدامات اطمینان ساز داریم.
در اقدامات اطمینان ساز گفت وگوی فرهنگی، تعاملات فرهنگی ، رفت و آمدهای مردم و نخبگان و تماس های اهل علم و فکر و گفت وگوی مشترک و تلاش برای پیدا کردن راه های مشترک برای رفع مشکلات مشترک یک حرکت ضروری است.
به گزارش ایرنا، ظریف یادآور شد: امروز دوستانی که برای اولین اجلاس گفت وگوهای فرهنگی آسیا در این مکان گرد هم آمده اند باید به این مسئولیت خطیر که همه ما برای عبور از بحران ها که تمام منطقه و جهان را در برگرفته است نیاز حیاتی به چنین گفت وگویی داریم. با این تصور و نگرش احساس می کنم که اجلاس گفت وگوهای آسیایی بجا، ضروری و غیرقابل اجتناب است و ما نیاز داریم که چنین گفت وگوهایی را تکرار کنیم تا بتوانیم همچنان که آسیا همواره سردمدار فرهنگ و تمدن بوده است این بار هم بتواند جامعه جهانی را از گرداب کنونی رهایی بخشد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام