EBTEKAR NEWSPAPER
سه شنبه, 03 مهر 1397   Tuesday 25 September 2018

سرمقاله

تحلیل‌های سردرگم

رضا دهکی

گروه ایران و جهان _ روزهای پیش‌رو، روزهای حساسی در تعیین روندهای بین‌المللی به شمار می‌رود، روندهایی که دو سر مهم آن مرتبط با ایران است. از یک سو در حاشیه اجلاس سران کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی ( ناتو) مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا به بروکسل می‌رود تا سران اروپایی را برای افزایش فشارها بر روی ایران متقاعد کند و از سوی دیگر و چند روز قبل از دیدار مهم دونالد ترامپ و ولادمیر پوتین در فنلاند، علی‌اکبر ولایتی مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی به مسکو می‌روند تا با رئیس فدراسیون روسیه دیدار و رایزنی کنند.
در همین رابطه گفته می‌شود که پمپئو پیش از آغاز اجلاس ناتو در بروکسل سران اروپایی را برای افزایش فشار بر روی ایران ترغیب و تلاش کرده است که به متحدان خود برای راه‌های جایگزین در صورت تحریم نفت ایران اطمینان خاطر بدهد. وزیر خارجه آمریکا در حالی یکروز قبل از آغاز رسمی اجلاس ناتو به بلژیک رفته که پیش از آن در ابوظبی و با مقامات اماراتی درباره ایران گفت و گو و رایزنی کرده است.
از سوی دیگر علی اکبر ولایتی در حالی وارد مسکو شده و قرار است امروز با ولادمیر پوتین دیدار کند که رسانه‌ها اعلام کرده‌اند او حامل پیام رهبری و رئیس جمهوری به پوتین است و بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه کشورمان نیز ضمن با اهمیت دانستن این سفر خاطرنشان کرده است موضوع برجام و خروج آمریکا از این معاهده بین‌المللی عمده‌ترین محور گفت‏وگوهای آقای ولایتی و هیات همراه در مسکو خواهد بود.
این در حالی است که بنا به گزارش رسانه‌های خارجی، بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی قرار است یک روز پس از دیدار ولایتی با رئیس جمهوری روسیه با پوتین دیدار کند. نتانیاهو پیش از سفرش به مسکو گفته بود که صحبت‌های بسیار مهمی با پوتین خواهم داشت و طی چند روز اخیر نیز مقامات اسرائیلی مدعی شده بودند که حضور نیروهای ایرانی را در هیچکدام از نقاط سوریه تحمل نخواهند کرد.
در همین راستا، ولایتی در بدو ورود به مسکو و پیش از آغاز دیدارهای رسمی خود با مقامات روسیه تصریح کرده بود: بنده افتخار دارم که حامل پیام مقام معظم رهبری و رئیس جمهوری در شرایط حساس و کنونی جهان باشم و اگر گفت‌وگوها با رئیس جمهوری روسیه و سایر مقامات این کشور آن گونه که انتظار می‌رود پیش برود باید گفت که این سفر نقطه عطفی در روابط استراتژیک دو کشور خواهد بود.
اوکراین در برابر سوریه
پیش از آغاز سفر ولایتی به مسکو و نیز برنامه اسرائیلی‌ها برای دیدار با پوتین که همزمان شده است با پیشروی‌های کم سابقه ارتش سوریه در مناطق جنوب غربی گزارشی از سوی رسانه‌ها منتشر شد مبنی بر اینکه آمریکایی‌ها قصد دارند در دیدار ترامپ و پوتین با وجه‌المصالحه قرار دادن اوکراین، دست ایران را از تحولات آتی سوریه کوتاه کنند.
در همین رابطه نشریه آمریکایی نیویورکر در گزارشی مدعی شد که مقامات امارات، عربستان و اسرائیل ترامپ را برای عقد یک قرارداد با روسیه تحت عنوان اوکراین در برابر سوریه ترغیب کرده‌اند. در این گزارش آمده است که نخستین بار ولیعهد امارات پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به مقامات این کشور گفته بود که پوتین تمایل دارد در قبال رفع تحریم‌های کشورش در جهت حل و فصل بحران سوریه تلاش کند.
حالا با شرایط موجود و تحولات میدانی سوریه که به نظر می‌رسد به سمت کاهش تنش‌ها و زمان بهره‌برداری از امتیازات رسیده است، امارات، عربستان و اسرائیل این موضوع را بار دیگر پیش کشیده و قصد دارند با متقاعد کردن پوتین در قبال امتیازاتی از قبیل رفع تحریم‌ها، نیروهای ایرانی را از سوریه دور کنند. هر چند برخی از ناظران معتقدند که کد ارائه شده توسط ترامپ در نشست سران گروه 7 مبنی بر لزوم بازگشت مجدد روسیه به جمع کشورهای صنعتی، پیامی در جهت همکاری‌های مشترک آتی میان مسکو و واشنگتن بوده و ممکن است این دو رئیس جمهوری در نشست آتی خود در فنلاند به توافق‌های مهمی در مورد سوریه دست پیدا کنند؛ اما نشریه نیویورکر این توافق را قابل اجرا نمی‌داند و معتقد است پوتین توان اعمال فشار بر ایران برای خروج از سوریه را ندارد.
مسکو با حق انتخاب‌های فراوان
برخی از ناظران معتقدند با توجه به سیاست موازنه‌سازی روس‌ها در میدان سوریه که همزمان مشغول همکاری با تمامی طرف‌های درگیر در بحران این کشور هستند، به نظر می‌رسد مسکو با در اختیار داشتن پایگاه دریایی طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم بخش قابل توجهی از امتیازات را در سرزمین شام از آن خود کرده و حالا می‌تواند با خیالی آسوده‌تر در مورد آینده سیاسی سوریه پای میز مذاکره با آمریکا بنشیند. اما اینکه آیا روس‌ها حاضر خواهند شد که در قبال برداشته شدن تحریم‌هایی که به واسطه اوکراین دامنگیر آنها شده است وارد معامله با آمریکا و متحدان منطقه‌ای این کشور شوند، مساله‌ای که همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
ولادیمیر پوتین در طول مدت رهبری خود در روسیه نشان داده که بر مبنای یک سیاست خارجی غیر ایدئولوژیک از هر امکانی برای تامین منافع کشورش بهره‌برداری می‌کند. در این راستا هر چند به واسطه موقعیت روسیه، تحریم‌ها بر روی این کشور تاثیر کشنده نداشته اما به میزان قابل توجهی اقتصاد این کشور را تحت فشار قرار داده است.
با این حال اگر آمریکا و متحدان منطقه‌ای واشنگتن بخواهند در قبال کارت اوکراین و برداشته شدن تحریم‌ها بر سر سوریه معامله کنند، این امر نه تنها در قبال راهبردهای اروپا قرار می‌گیرد، بلکه به نوعی اشغال و الحاق شبه جزیره کریمه به روسیه را به رسمیت می‌شناسد. در نتیجه کارشناسان معتقدند که دست آمریکا، اسرائیل، امارات و عربستان برای چنین مانوری با توجه به تقابل آن با منافع اروپا به میزان قابل توجهی بسته است.
از سوی دیگر عنوان می‌شود که الحاق کریمه به روسیه هر چند تمامی معادلات و مبانی نظم بین‌المللی را بر هم زده و باعث شده است که از سال 2014 تاکنون شدیدترین تحریم‌ها علیه روسیه اعمال شود، اما خود قدرت‌های غربی نیز می‌دانند که با توجه به شرایط شبه جزیره کریمه و نیز دو دستگی‌های موجود میان شرق و غرب اوکراین، عملاً باید این شبه جزیره استراتژیک را متعلق به مسکو دانست و از باز پس گیری آن صرف نظر کرد.
ریچارد نفیو یکی از مقامات ارشد وزارت خارجه آمریکا که از او به عنوان معمار تحریم‌های نوین این کشور نام می‌برند در کتابش تحت عنوان هنر تحریم‌ها آورده است: تقریباً تمامی کشورها قبول کرده‌اند که دیگر کریمه قابل بازگشت به اوکراین نیست و ما در ماهیت تحریمی خود همواره این مساله را مدنظر قرار می‌دهیم که کشور تحریم شده باید راهی برای خروج از هزارتوی تحریم‌ها داشته باشد که این امر با مذاکره و نیز گرفتن امتیازات قابل توجیه است. بنابراین برخی از تحلیل‌گران بر این باورند، با توجه به موقعیتی که روس‌ها در سوریه دارند، سازش بر سر مناطق شرقی اوکراین و نیز آینده مذاکرات صلح در سوریه ارزش رفع تحریم‌های سنگین آمریکا را خواهد داشت.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام