EBTEKAR NEWSPAPER
جمعه, 02 فروردین 1398   Friday 22 March 2019

سرمقاله

در انتظار سال سرنوشت

علیرضا صدقی

طبق آخرین آمار سازمان بهداشت جهانی، در هر ۱۰ ثانیه ۲ نفر در جهان به بیماری دیابت مبتلا می‌شوند. دیابت بیماری شایعی آست که در ایران بسیاری از افراد نسبت به آن اطلاعات دقیقی ندارند. برخی از افراد نه تنها اطلاعات دقیقی ندارند، بلکه باورهای غلطی نیز نسبت به این بیماری دارند. باورهای غلطی که باید تغییر کنند. یکی از بهترین راه‌ها برای اصلاح باورهای غلط، ارائه گزارش‌های تحقیقاتی و آمار دقیق است. شرکت پژوهش بازار و رسانه امروز (emrc) در هفته آخر نوامبر ۲۰۱۸ به مناسبت ماه جهانی آگاهی از دیابت، پژوهشی در خصوص میزان آگاهی افراد در زمینه بیماری دیابت انجام داد. اطلاعات این پژوهش از طریق پرسش‌نامه‌ آنلاین جمع‌آوری شد که در ادامه آن را می‌خوانید.
باورهای مخاطبان پژوهش نسبت به دیابت
در پژوهش مورد نظر سوالات مختلفی درباره بیماری دیابت مطرح و از مخاطبان خواسته شد به آن‌ها پاسخ دهند. مخاطبان از طریق گزینه‌های «غلط»، «نمی‌دانم» و «صحیح» به سوالات پاسخ دادند. سوالات در این پژوهش به این شرح است: کسانی که دیابت دارند، نباید شیرینی مصرف کنند (غلط)؛ ریزش مو یکی از علائم بیماری دیابت است (غلط)؛ افرادی که دیابت دارند، حس بویایی خود را از دست می‌دهند (غلط)؛ کسانی که دیابت دارند، نباید قند مصرف کنند (غلط)؛ افزایش وزن، احتمال ابتلا به بیماری دیابت نوع یک را افزایش می‌دهد (غلط)؛ دیابت ممکن است زندگی افراد را به خطر بیندازد (صحیح)؛ بیماری دیابت از فرد سالم به غیرسالم منتقل نمی‌شود (صحیح)؛ تکرر ادرار یکی از علائم بیماری دیابت است (صحیح)؛ تشنگی بیش از حد یکی از علائم هشدار‌دهنده‌ بیماری دیابت است (صحیح)؛ افرادی که بیماری دیابت دارند، ممکن است دست‌و‌پاهای‌شان بی‌حس شود (صحیح).
8۴ درصد افراد شرکت‌کننده در این پژوهش از 10 سوال به پنج سوال پاسخ صحیح دادند. در این میان، ۷۳ درصد افراد؛ نسبت به سوال «دیابت ممکن است، بیماری افراد را به خطر بیندازد»، پاسخ مثبت دادند. چنین درصدهایی نشان از آن دارد که مخاطبان ایرانی نیاز به اطلاعات دقیق‌تری نسبت به این بیماری فراگیر و شایع دارند.
مشخصات شرکت‌کنندگان پژوهش
پرسش‌نامه‌ این پژوهش توسط افراد مختلفی تکمیل شد. نکته جالب این است که ۵۷ درصد از این افراد عنوان کردند خودشان دیابت ندارند اما یکی از نزدیکان‌شان به این بیماری مبتلا است. ۳ درصد از شرکت‌کنندگان خودشان با بیماری دیابت دست‌و‌پنجه نرم می‌کردند. ۲۸ درصد از افراد در این پژوهش دیابت ندارند اما دورادور کسانی را می‌شناسند که دچار بیماری هستند. ۱۲ درصد مشارکت‌کنندگان در پژوهش بیماری دیابت ندارند و کسی را هم که مبتلا به بیماری دیابت است، نمی‌شناسند. همچنین در این پژوهش افراد ۲۲ تا ۵۸ سال حضور داشته‌اند. از این تعداد ۶۴ درصد خانم و ۸۴ درصد دارای تحصیلات کارشناسی و کارشناسی‌ارشد بوده‌اند.
تصویر ذهنی درباره بیماری دیابت
در بخشی از پژوهش از مخاطبان خواسته شد تا تصویر ذهنی‌شان را درباره بیماری دیابت بیان کنند. ۲۸ درصد از شرکت‌کنندگان پژوهش عنوان کردند تا نام دیابت مطرح می‌شود، قند، شیرینی‌جات و نوشابه در ذهن‌شان تداعی می‌شود. ۶ درصد از شرکت‌کنندگان عنوان کردند دیابت آن‌ها را به یاد تشنگی و خشکی دهان می‌اندازد. دانستن تصورات ذهنی مخاطبان نسبت به بیماری از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. مسئولان و فعالان حوزه بهداشت و درمان با آگاهی نسبت به تصورات ذهنی مخاطبان می‌توانند اقدام به طراحی کمپین‌هایی با پیام‌های دقیق کنند. پیامی که به صورت هدفمند بتواند نگاه مخاطبان را نسبت به بیماری دیابت تغییر دهد.
بررسی درستی و نادرستی پاسخ‌ها
در این پژوهش گویه‌های مختلفی مطرح شد که مخاطبان با تعیین غلط و یا درست بودن آن‌ها، میزان آگاهی‌شان از بیماری دیابت را می‌سنجیدند. برای مثال از دست دادن حس بویابی و یا ریزش مو در بیماران دیابتی باورهای غلطی هستند که میان افراد رایج هستند و باید تغییر کنند. همچنین با افزایش وزن، احتمال ابتلا به بیماری دیابت نوع یک زیاد نمی‌شود. بلکه داشتن اضافه وزن می‌تواند امکان ابتلا به دیابت نوع دو را افزایش دهد. دیابت نوع یک معمولا به دلیل حمله سیستم ایمنی به سلول‌هایی که انسولین تولید می‌کنند، اتفاق می‌افتد. از سوی دیگر افزایش وزن حتما به معنی داشتن اضافه وزن نیست؛ اضافه وزن و چاقی بر اساس فرمول BMI محاسبه می‌شوند. در همین راستا، این باور که افراد مبتلا به دیابت نباید شیرینی مصرف کنند نیز غلط است. افرادی که دیابت دارند، می‌توانند مواد قندی مصرف کنند، ولی مثل بقیه افراد، باید از مصرف بیش از حد مواد غذایی شیرین خودداری کنند. در مجموع دیابت یک بیماری مسری نیست و دیابت نوع دو بیشتر به سبک زندگی افراد بستگی دارد. فاکتور‌های ژنتیکی می‌تواند احتمال ابتلا به دیابت را بالا ببرد. همچنین دیابت در صورتی که تحت درمان قرار نگیرد و مدیریت نشود، می‌تواند مشکلاتی جدی برای فرد ایجاد کند. دیابت بیماری شیرینی‌ست که اگر مورد بررسی قرار نگیرد، کام مبتلایان را تلخ خواهد کرد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام