EBTEKAR NEWSPAPER
شنبه, 29 دی 1397   Saturday 19 January 2019

سرمقاله

سکوت در حیات، نقد در پساحیات!

محمدعلی وکیلی

طبق گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی، ۴۷ میلیون نفر در سراسر دنیا با بیماری زوال عقل یا همان دمانس دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. گرچه گاهی زوال عقل و آلزایمر را به جای هم به کار می‌برند، اما تفاوت‌های مهمی بین آن‌ها وجود دارد.
تفاوت آلزایمر با زوال عقل
زوال عقل یا دمانس یک اصطلاح جامع‌الشمول برای علائمی مثل ضعف در حافظه و تفکر در سطحی است که باعث اختلال در زندگی روزمره می‌شوند. بیماری آلزایمر، نوعی زوال عقل است. بعضی از دیگر انواع زوال عقل عبارتند از دمانس عروقی، دمانس لویی بادی، دمانس لوب پیشانی-گیجگاهی، بیماری پارکینسون و بیماری هانتینگتون. آلزایمر شایع‌ترین نوع زوال عقل است، به طوری ۶۰ تا ۷۰ درصد از موارد ابتلا به زوال عقل مربوط به این بیماری است. اما فقط شایع بودن آلزایمر نیست که باعث شده بیشتر در مورد این نوع زوال عقل بشنویم، بلکه یک دلیل دیگر این مسئله آن است که در مقایسه با دیگر انواع زوال عقل، علم بیشترین پیشرفت را در مورد بیماری آلزایمر داشته است.
علائم آلزایمر و زوال عقل می توانند بسیار مشابه باشند
گم کردن چندباره دسته‌کلید، فراموش کردن محل پارک ماشین و مواردی از این دست، از اولین مشکلاتی هستند که برای حافظه به وجود می‌آیند. اما از کجا بفهمیم که چه زمانی علت چنین مشکلاتی زوال عقل یا آلزایمر است؟ تحقیقات نشان می‌دهد ضعف چشمگیر دو مورد از مواردی که در ادامه می‌آید، نشان‌دهنده زوال عقل است: حافظه، برقراری ارتباط و زبان، توانایی تمرکز و توجه کردن، استدلال کردن، قضاوت کردن و ادراک بصری. اما در بیماری آلزایمر فرد ممکن است اطلاعات جدید را فراموش کند یا از نزدیکان خود در مورد حقایق مهمی سوال کند که خود او باید از آن‌ها آگاه باشد (این مسئله شامل ضعف‌های ناگهانی، موقت و جزئی مغز که امری طبیعی هستند نمی‌شود، مثل زمانی که اسم یکی از آشنایان‌تان را لحظه‌ای فراموش می‌کنید اما بعداً آن را به یاد می‌آورید). تحقیقات همچنین نشان می‌دهد سخت شدن استفاده از نقشه هم ممکن است یکی از اولین نشانه‌های هشدار‌دهنده آلزایمر باشد.
آلزایمر ممکن است قابل پیشگیری باشد
دانشمندان در حال تحقیق در مورد تاثیر ابعاد مختلف سبک زندگی در کاهش ریسک ابتلا به آلزایمر هستند، مثل رژیم غذایی، ورزش، عادت‌های روزانه، خواب و فعالیت‌های تقویت‌کننده مغز. پژوهشی در سال ۲۰۱۴ نشان داد با کاهش بعضی از ریسک فاکتورها، ریسک ابتلا به آلزایمر می‌تواند به میزان ۳۳ درصد کاهش پیدا کند. مهم‌ترین شیوه برای جلوگیری از بیماری آلزایمر، کنترل دیابت و فشار خون بالا، کاهش وزن در صورت چاقی، فعال بودن، درمان افسردگی، عدم مصرف سیگار و تداوم یادگیری است. تحقیقی در سال ۲۰۱۷ هم نشان داد اجتماعی بودن (گذراندن وقت با دوستان و اعضای خانواده) و کنترل افت شنوایی، از دیگر عوامل قابل کنترلی هستند که در جلوگیری از زوال عقل موثرند.
روش درمان زوال عقل به نوع آن بستگی دارد
تقریبا هیچ روش درمانی تایید‌شده‌ای برای زوال عقل وجود ندارد (به جز یک داروی تایید‌شده برای بیماری پارکینسون)، اما چند دارو برای بیماری آلزایمر تولید شده است. گرچه این داروها پیشرفت این بیماری را متوقف نمی‌کنند (یا آن را درمان نمی‌کنند)، اما می‌توانند به کنترل نشانه‌های آن در بیماران کمک کنند.
در مورد دیگر انواع زوال عقل، تغییر در سبک زندگی احتمالا بهترین گزینه برای آن‌ها محسوب می‌شود. درمان دمانس عروقی به انجام کارهایی بستگی دارد که برای سلامت شریان‌ها و قلب مفید هستند یعنی کاهش فشار‌خون و کلسترول و کنترل دیابت. در صورتی که بیماری مزمن دیگری هم داشته باشید، مدیریت آن بیماری هم اهمیت زیادی دارد. چنین بیماری‌هایی می‌توانند روند زوال عقل را سرعت ببخشند.
تشخیص ریسک ابتلا به آلزایمر امکان پذیر شده است
اگر برای انجام معاینه به پزشک مراجعه کنید، پزشک‌تان می‌تواند بر اساس علائم، سوابق و آزمایشات پزشکی، بیماری آلزایمر را در شما تشخیص دهد. آزمایش‌های عکس‌برداری مغزی مثل سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی می‌تواند رشد و انباشت پلاک‌های بتا آمیلاز در نواحی مختلف مغز را نشان دهد.
به پزشک مراجعه کنید
اگر نحوه تعمیر یک وسیله را فراموش کرده‌اید، از ترس گم کردن راه خانه محله‌تان را ترک نمی‌کنید، وسایل‌تان را جا‌به‌جا می‌گذارید و مشکلاتی از این دست دارید، این موارد همگی تا حدودی نگران‌کننده هستند و در این‌صورت باید به پزشک مراجعه کنید. بیماری شما هر چه زودتر تشخیص داده شود، زودتر هم می‌توان آن را درمان کرد و هر چه زودتر درمان شوید، زندگی بهتری خواهید داشت.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام