EBTEKAR NEWSPAPER
جمعه, 01 شهریور 1398   Friday 23 August 2019

سرمقاله

عیدی برای زدودن ناهنجاری‏ها و تهدیدها

سیده فاطمه ذوالقدر

کیمیا نجفی
طی ماه‌های اخیر شاهد اوج‌گیری نرخ ارز بوده‌ایم و این جریان روند قیمت را در بازارهای مختلف تغییر داد. به‌گونه‌ای که بازارها یکی پس از دیگری رقم‌های نجومی را تجربه می‌کردند و کسادی مهمان این بازارها شد. در همان زمان پس از افزایش بی‌سابقه نرخ دلار مصرف‌کنندگانی تصمیم داشتند که سرمایه‌های خود را برای حفاظت در بازارهای مختلف وارد کنند اما با برچسب گرانی در آن بخش روبه‏رو می‌شدند. از سویی دیگر، برخی از افراد بازار ارز را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کردند. بازار پرتب‏وتاب دلار عده‌ای را راغب کرد تا روانه بازار شوند و هر آن‌چه در دست دارند تبدیل به ارز کنند تا شاید در این آشفته بازار اندک سودی ببرند. یک روز قیمت، نجومی بالا می‌رفت و روزی دیگر با کمی پایین‏آمدن اوضاع را درگیر تنش می‌کرد. تمامی کسانی که خود را وارد این قمار کرده بودند لحظه به لحظه خبرها را دنبال می‌کردند تا از ضرر و زیان‌های‌شان مطلع شوند.
به گزارش «ابتکار»، وقتی بازاری به تلاطم می‌افتد طبیعی است که پای دلالان هم به میان کشیده شود و یقینا به دنبال آن تنش بیشتری به بازار وارد می‌شود. البته در بازی دلار در سال 97 باید به این مسئله اشاره کنیم، بسیاری از افراد که سرمایه‌های خود را به ارز تبدیل و در خانه‌های‌شان نگهداری کردند، افراد معمولی بودند که می‌خواستند با اندک سرمایه‌شان از آب گل‌آلود ماهی بگیرند و بر همین اساس هم، خود را در دام قمار با دلار انداختند، قماری که در انتها آنها را با ضرر مواجه کرد. گزارش‌های میدانی نشان می‌داد که بسیاری از خریداران ارز بعد یک بار سود در خریدوفروش‌ها طمع می‌کردند و سرمایه‌ بیشتری را به این بخش وارد می‌کردند. اما همان‌طور که مردم برای خرید ارز به سمت بازار آزار هجوم آوردند، دلار با سرعت بیشتری گران شد؛ به‏طوری‌که در پایان تیرماه سال جاری قیمت ۸۰۰۰ تومان را هم رد و به سمت پنج‏رقمی‏شدن حرکت کرد.
مقاومت تولیدکنندگان در برابر کاهش نرخ ارز
با در پیش گرفتن روند افزایشی در این بازار، موج بار روانی منفی روانه بازارهای دیگر شد و به یک‌باره افزایش قیمت را در تمام بازارها شاهد بودیم. در این میان بخشی از تولیدکنندگانی که مواد اولیه خود را با دلار قیمت بالاتر تهیه کرده بودند در برابر کاهش قیمت ارز مقاومت می‌کردند و حتی برخی از اجناس قدیمی خود را با قیمت جدید به فروش می‌رساندند تا مبادا در این میان متضرر شوند. اما زمانی هم که نرخ ارز کمی کاهش می‌یافت، مصرف‌کنندگان هم انتظار داشتند که با کاهش قیمت دلار قیمت نهایی بسیاری از کالاها در روند کاهشی قرار بگیرد، اما هما‌ن‌طور که گفته شد تولیدکنندگان این روند را به‌راحتی قبول نمی‌کردند و همین امر بی‌ثباتی را در بازارهای دیگر به اوج خود می‌رساند.
اما گرانی تمام این ماجرا نبود و دارندگان ارز زمانی تنش واقعی را تجربه کردند که شاهد کاهش چشمگیر قیمت دلار یا به عبارتی بهتر سقوط آن در روزهای آذرماه بودند. در آن زمان عده‌ای اقدامات بانک مرکزی را دلیل کاهش نرخ ارز می‌دانستند. اما روند کار این‌چنین باقی نماند و در روزهای نزدیک به کریسمس، بازار دوباره افزایش قیمت را تجربه کرد. برخی از صرافی‌های فردوسی، افزایش تقاضا در پایان سال میلادی را دلیل افزایش قیمت ارز می‌دانستند و آن را مقطعی و گذرا می‌دیدند. اتفاقی که بازار ارز هرساله شاهد آن است و در این ماجرا جایی برای نگرانی نمی‌دیدند، اما برخی از آنها کم تزریق‏شدن دلار توسط بانک مرکزی را نیز عامل دیگری در آن روزها می‌دانستند. البته عده‌ای هم با اشاره به نزدیک‏شدن سال نوِ میلادی از عملکرد شبکه‌های مجازی شکایت می‌کردند و معتقد بودند که وقتی جوِ روانی در بازار شکل می‌گیرد، این شبکه‌ها و دلالان از شرایط موقتی پیش‏آمده استفاده می‌کنند و با پخش خبرهایی سعی می‌کنند تا افراد را برای خرید دلار راغب کنند. در آن روزها تمام عوامل دست به دست هم دادند تا دوباره بازار شاهد افزایش قیمت شود.
اما با اجرای برخی از سیاست‌ها از سوی بانک مرکزی، بازار دلار پس از مدتی از تب‏وتاب اولیه خود افتاد و ثبات نسبی راهی این بازار شد. هرچند که برخی از کارشناسان معتقدند که دلار هنورز هم دارای حباب است و حرکت آن در مرز 12 و یا 13 هزار تومان هیچ توجیه اقتصادی ندارد.
دلار در سال 98 چند؟
اما با نزدیک‏شدن به سال 98، «قیمت دلار چند؟» به یک سوال مهم در میان مردم تبدیل شده است و همه به نوعی چشم‏انتظار چگونگی حرکت روند نرخ ارز در سال آتی هستند. بسیاری از کارشناسان معتقدند که دولت در سال بعد قصد تثبیت در یک نرخ را دارد اما هنوز مشخص نیست که در چه رقمی این نرخ ثابت بماند. اما آنچه تجربه ثابت کرده است پیش‌بینی قیمت‌ها در اقتصاد ایران کار بسیار دشواری است، حتی در این‌باره برخی از کارشناسان، پیش‌بینی نرخ ارز در سال جدید را به دلیل فشار تحریم‌ها و محدودیت‌هایی که اقتصاد با آن روبه‏رو است غیرممکن می‌دانند و معتقدند که نمی‌توان به‌طور صددرصد از کاهش و یا افزایش نرخ ارز در سال 98 سخن گفت و این مقوله در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. البته بسیاری هم معتقدند که بازار دیگر کشش رقم بالای نرخ ارز را ندارد. اما آن‌طور که گفته می‌شود چگونگی حرکت نرخ ارز در سال آتی بسیار تاثیرگذار خواهد بود و به راحتی می‌تواند بازارهایی همچون مسکن، خودرو و بازار کالاهای اساسی را تحت تاثیر خود قرار دهد. کارشناسان در حوزه مسکن، آینده ملک را وابسته به نرخ ارز در سال آتی دانسته و ثبات در این بازار را موضوع حیاتی می‌دانند، از سویی دیگر تعیین نرخ ارز به یکی از دغدغه‌های اصلی سرمایه‌گذاران و تجار تبدیل شده و به عبارتی آنها را در یک بلاتکلیفی گذاشته است. حال در این‌باره سوال‌های بی‏شماری به وجود می‌آید و مهم‌ترین آنها این است که نرخ ارز در چه نرخی ترمز می‌کند؟ به نظر می‌رسد که تعیین نرخ ثابت ارز و زمان آن از جمله موضوعات مهم است که دولت باید هرچه زودتر برای آن تصمیمی بگیرد، تا در ابتدا بتواند ثبات را وارد بازار ارز و بعد به بازارهای دیگر روانه کند.
پرهیز از مشکلات سال 97
نظرات متفاوتی درخصوص بازار ارز در سال آینده وجود دارد، اما موضوع مهم این است که اقداماتی در دست اجرا قرار بگیرد تا مشکلات و نوسانات سال 97 گریبان سال جدید را نگیرد و بتوان آن را مدیریت کرد. این در حالی است که با دخالت دوباره دلالان و اجرانشدن برخی از سیاست‌ها، بازار می‌تواند دوچندان سال گذشته درگیر تنش شود که در آن صورت مدیریت و کنترل آن هزینه بسیاری را برای اقتصاد کشور به همراه خواهد آورد. مسئولان در این زمینه باید بدانند که سال آینده ممکن است با اجرای برخی سیاست‌ها نرخ ارز به ثبات برسد و در مقابل این امکان هم وجود دارد که در سال 98 با پرداختن به حاشیه‌ها قیمت دلار دوباره روند افزایشی را به خود بگیرد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام