EBTEKAR NEWSPAPER
سه شنبه, 23 مهر 1398   Tuesday 15 October 2019

سرمقاله

ردّ پای اندیشه سیاسی در اداره امور عمومی و توسعه جامعه ایران

جهانبخش محبی نیا

گروه جامعه - عادل فتح‌اللهی:74 ثانیه «سکوت» آخرین پاسخ قاطع جمعیتی خشمگین به افزایش آمار زن‌کشی‌های هفته‌های اخیر فرانسه بود. این تجمع به دعوت گروه‌های مدافع حقوق زنان در میدان de la République پاریس شکل گرفت تا این میدان شاهد فریادهای «کافی است، کافی است» آنان باشد. موج شعارهایی همچون «جهان نیاز به زنان زنده دارد» یا «زن‌کشی را متوقف کنید» علاوه بر تابلوهای در دست، روی بدنِ برخی از معترض نقش بسته بود که نشان می‌داد اعلام زن‌کشی به عنوان یک جنایت فزاینده و تلاش برای آگاهی‏بخشی به همنوعان خودشان مهم‌ترین انگیزه آنان بود.
پدیده «زن‌کشی» مسئله جدیدی در فرانسه نیست و حتی در سال‌های قبل آمارهای بالایی در این مورد به ثبت رسیده است اما یکی از مهم‌ترین دلایل اعتراض، عدم تحقق وعده‌های انتخاباتی مکرون است او پیش از انتخابات ریاست‏جمهوری فرانسه گفته بود که برای «برابری جنسیتی» تلاش خواهد کرد و اجازه نخواهد داد تا آمار خشونت خانگی افزایش پیدا کند. برخلاف این ادعا اما خشونت خانگی رو به افزایش بوده است. به گفته وزیر داخله فرانسه 130 زن‌کشی در سال 2017 گزارش شده است که البته نسبت به سال 2015 با آمار 142 نفر کمتر بوده است. اما باتوجه به تعداد کشته‌های سالِ اخیر که تا به حال 74 مورد زن‌کشی به ثبت رسیده، پیش‌بینی می‌شود تا رکورد سال 2015 شکسته شود و به عدد 150 نفر یا بیشتر برسد.
آمارها درباره زن‌کشی در فرانسه چه می‌گوید؟
خشونت علیه زنان ابعاد گسترده‌ای دارد که یکی از پیچیده‌ترین آن زن‌کشی(femicide) است. این مفهوم که به معنی حذف تعمدی زنان صرفاً براساس جنسیت آنان است از دهه هفتاد میلادی و همزمان با قوت گرفتن ادبیات جنبش‌های زنانه پا به عرصه وجود نهاد. عموماً قربانی توسط یکی از اعضای خانواده یا شریک جنسی خود با انگیزه سلطه و احساس ناامیدی مورد قتل واقع می‌شوند. این اتفاق اغلب در خانه خود قربانی صورت می‌گیرد، برای مثال در فرانسه 53 مورد از 74 مورد از زن‌کشی در محل زندگی قربانی صورت گرفته است، که به معنی عدم امنیت زنان در محیط خصوصی اشاره دارد.
چرا زن‌کشی در فرانسه آمار بالایی دارد؟
برخی از فعالان جامعه فرانسه این مورد را برآمده از نظام خانوادگی و آموزشی می‌دانند که اثرات آن منتج به جهت‌گیری‌هایی در نظام سیاسی و حقوقی می‌شود. نظام پدرسالارانه به مرد احساسِ تملک زن و فرزندان و وظیفه تنظیم روابط در خانواده را به وی القاء می‌کند که نهایتاً به خشونت خانگی ختم می‌شود. اما برخی دیگر عدم جدیت دولت در راهکارهای موجود را عامل اصلی می‌دانند. مسائلی از قیبل رد مکرر درخواست‌های محافظت از جانب نظام قضائی و کمبود راه‌های ارتباطی و پایگاه‌های امن برای زنان در مواقع اورژانسی از موارد مهم اما مغفول‏مانده در جامعه فرانسه است. این عوامل نوعی از جریان خشونت را به وجود آورده است که فعالان حقوق زن در فرانسه رخداد اخیر را نوعی قتل‌عام (massacre) زنان می‌دانند. به عبارتی دیگر آنان این نوع قتل‌هایی که سیستماتیک در حال تکرار است و عموماً از یک نوع هستند حاکی از یک مسئله جدی در جامعه فرانسه می‌دانند. این احساس در بین برخی از سیاسیون نیز رخنه کرده برای مثال همسر رئیس‏جمهوری پیشین فرانسه عبارت قتل‏عام را در خصوص زن‌کشی‏های اخیر بیان کرده و تایید کرده است که ما نیاز به افزایش آگاهی در جامعه فرانسه در برابر حرکت برخلاف تکامل جامعه داریم. وزیر برابری جنسی فرانسه در این مورد ابراز تاسف کرده و راهکارهایی همچون ارائه خط تلفن ویژه، ایجاد کمپین، پلتفرم آنلاین، افزایش بودجه را ارائه و بیان کرده که با پیگیری این موارد می‌توان کاهش چشمگیری را در این حوزه مشاهده کرد.
در مورد نسبت فرانسه با سایر همسایه‌های اروپایی خود باید اشاره کرد که گرچه نسبت به برخی کشورهای اروپای شرقی آمار بهتری دارد اما داده‌های اخیر حاکی از آن است که فرانسه بیش از انگلیس، ایتالیا و اسپانیا درگیر زن‏کشی است. در این بین اسپانیا با آمار 16 نفر در سال اخیر را می‌توان پرچمدار مبارزه جدی با خشونت علیه زنان دانست.
اسپانیا چگونه با زن‌کشی مقابله کرده است؟
مقایسه اسپانیا و فرانسه وضعیت و راه برون‏رفت از مسئله را به خوبی نشان می‌دهد. دادگاه‌های اسپانیا سالانه 20 هزار دستور حفاظت صادر می‌کنند درصورتی که دستگاه قضائی فرانسه با توجه به جمعیت بیشتر فقط هزار و 300 دستور. در فرانسه تقریبا نیمی از درخواست‌های محافظت رد می‌شوند، که بسیاری معتقدند این امر به علت گرایش مردانه‌ سیستم قضائی این کشور است. همچنین 10 هزار تلفن اضطراری در سراسر اسپانیا وجود دارد اما همین آمار برای فرانسه 3 ‌هزار تلفن است. نکته بسیار مهم اما آموزش پلیس در برخورد با خشونت خانگی است و همچنین استفاده از پلیس متخصص در امور خانواده که در صورت عدم تخصص منجر به رفتار نامناسب و سرزنش قربانی می‌شود. همین مورد در اسپانیا تحت عنوان قانون پلیس تخصصی خشونت خانگی دنبال می‌شود که جای خالی آن با توجه به درخواست فعالان زنان هنوز حس می‌شود.
در اسپانیا استفاده از دست‌بند‌های الکترونیکی برای افراد پرخطر که اعلام هشدار برای پلیس در صورت نزدیک شدن فرد به قربانی انجام می‌شود به صورت گسترده وجود دارد و بازتاب خوبی در کاهش خشونت داشته است. البته مواضع پر‏قدرت اسپانیا در برخورد با خشونت خانگی ریشه در تاریخ این کشور دارد.
از آن گذشته، رسانه‌ها در اسپانیا در کاهش زن‌کشی نقش پررنگی ایفا می‌کند و آغاز این توجه ویژه رسانه‌های اسپانیا به موضوع زن‌کشی و خشونت خانگی زنان به سال‌های قبل در دهه 90 میلادی باز می‌گردد. زمانی که زنی به نام «آنا اورانتز» علیه خشونت خانگی همسر سابق‌اش در برنامه تلویزیونی صحبت می‌کند و بعد از دو هفته توسط همسرش کشته و سوزانده می‌شود. این اتفاق یک شوک برای اسپانیا تلقی می‌شود و بعد از این حادثه کمپینی مردمی شکل می‌گیرد. از این‌رو تمامی تمرکز مردم و رسانه‌ها بر این نوع خشونت‌ها افزایش پیدا می‌کند تا اینکه منجر به جدیت بیشتر و بیشتر مقامات در برخورد با این نوع خشونت‌ها می‌شود که ثمر این جدیت امروز قابل لمس و مشهود است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام