EBTEKAR NEWSPAPER
شنبه, 30 شهریور 1398   Saturday 21 September 2019

سرمقاله

شفافیت؛ رویه سکه پاسخگویی

محمدعلی وکیلی

کیمیا نجفی
این روزها صحبت از برداشتن گام سوم نقل محافل شده است و نظر کارشناسان و صاحب‌نظران را به دنبال دارد. برخی از صاحب‌نظران بر این باور هستند که شرایط گام سوم مناسب‌تر بوده و می‌تواند بر اقدامات آتی ترامپ اثر جدی‌ای بگذارد، اما در مقابل برخی دیگر از کارشناسان از تنش‌های احتمالی بازارهای اقتصادی در اثر برداشتن گام سوم می‌گویند و معتقدند که برای هر اقدامی باید تمامی جوانب را در نظر گرفت چراکه بازارهای اقتصادی دیگر تاب و تحمل تنش و هیجان‌های شدید را ندارد.
در پی خروج آمریکا از توافق هسته‌ای و بازگرداندن و تشدید تحریم‌ها علیه ایران، اعضای اروپایی برجام نتوانستند به تعهدات خود عمل کنند. به همین دلیل ایران در راستای ایجاد توازن در تعهدات برجامی، از اردیبهشت سال جاری دو گام را در راستای کاهش تعهدات هسته‌ای خود برداشت. این درحالی است که مقامات ایرانی، معتقدند گام سوم محکم‌تر از گام‌های اول و دوم خواهد بود و اثرات چشمگیری را بر جای خواهد گذاشت. در این راستا برخی از صاحب‌نظران تاکید دارند که ایران باید گام سوم کاهش تعهدات برجامی را قوی بردارد تا برجام را احیا کند، چراکه در این شرایط است که می‌تواند از آمریکا و اروپا امتیاز کسب کند. از سوی دیگر، هستند صاحب‌نظرانی که معتقدند اروپایی‌ها منافع خودشان را در ارتباط با آمریکا می‌دانند، بنابراین ممکن است کاهش تعهدات برجامی ایران به کاهش تنش بینجامد. این درحالی است که حسن روحانی، رئیس‏جمهوری نیز در خصوص تاثیرات گام سوم گفته است ظاهر این گام سوم خیلی تکان‌دهنده نیست ولی باطن آن فوق‌العاده مهم است و به نظر من این گام، مهم‌ترین گامی است که برمی‌داریم و آثارش بسیار فوق‌العاده خواهد بود. اما در این میان باید توجه داشت که مسائل اقتصادی کشور در نقطه مقابل اتفاقات سیاسی قرار دارد و هر نوع واکنش سیاسی می‌تواند اقتصاد را نحیف‌تر از وضعیت کنونی کند. کمیل طیبی، کارشناس اقتصاد بین‌الملل در این راستا به اثرات احتمالی برداشتن گام سوم در شاخص‌های اقتصادی به «ابتکار» گفت: «اگر اجرای گام سوم به منزله‌‏ یک نوع تنش جدید سیاسی باشد که روابط ایران را به‏ویژه با کشورهای اروپایی تحت تاثیر قرار دهد و جریان عادی‌سازی روابط را زیر سوال ببرد طبیعی است که می‌تواند بر روی شاخص‌های اقتصادی تاثیرگذار باشد».
وی در ادامه افزود: «اما با توجه به شرایطی که در گام سوم بوده و تمرکزی که بر بحث تحقیق و توسعه در زمینه انرژی اتمی وجود دارد می‌توان گفت احتمال دارد این گام اثرات کوتاه‌مدتی را در بازارهای اقتصادی ایجاد کند. این بدان معناست که ممکن است ما تنش و یا برهم‏خوردن آرامشی که به دلایل اقتصادی به وجود آمده بود را دیگر شاهد نباشیم. در صورت اجرای گام سوم بیشتر تغییر و تحولات را در بازارهای ارز، سکه، طلا و... شاهد خواهیم بود. همانطور که گفتم اگر در این گام جنبه تنش‌زایی وجود داشته باشد و آینده روابط سیاسی کشورها را تیره کند مسلما اثرگذار خواهد بود. اما من معتقدم که این اثرات کوتاه‌مدت هستند».
این کارشناس اقتصاد بین‌الملل در بخش دیگری از سخنانش در پاسخ به این پرسش که آیا بازاری همانند بازار ارز در شرایط اجرای گام سوم ممکن است که در خطر جهش قیمتی چشمگیر قرار بگیرد یا خیر گفت: «نکته‌ای که وجود دارد و باید به آن اشاره کنم این است که بازارهای مالی ما دیگر همانند سال گذشته نخواهد بود. به عبارتی دیگر، بازار با آن شدت از تغییر نرخ روبه‌رو نمی‌شود و بازارهای مالی دیگر در مقابل این نوع تنش‌ها واکنشی نشان نمی‌دهند چراکه تحریم‌ها همچنان ادامه دارد و تنش‌های این‏چنینی تاثیری به آن شدت نخواهد داشت».
وی اظهار کرد: «اکنون بازار دیگر حساس نیست و به نوعی ضربه‌گیر شده است. اگر هم هر نوع تغییری در بازار شاهد باشیم بیشتر به دلیل فاکتورهای اقتصادی بوده و فاکتورهای سیاسی و تنش‌های بین‌المللی از میزان تاثیرگذاری‌شان کاسته شده است».
اقتصاد ایرن واکسینه شده است؟
از آغاز ماجرا، ایران تاکید داشته است که اگر اروپا به تعهدات خود در برجام عمل نکند، ما نیز مرحله به مرحله کاهش تعهدات را رقم خواهیم زد. حال با گذشت زمان اجرا نشدن برخی از تعهدات از سوی اروپا ایران به سمت گام سوم کاهش تعهدات برجامی در حال حرکت است. در این میان مسئولان مربوطه هشدار می‌دهند که ا گر طرف توافق بر تعهدات خود پایبند نباشد ما قطعا گام سوم کاهش تعهدات را اجرایی می‌کنیم. اما تمام این مسائل زمانی در مسیر درست خود حرکت می‌کند که اقتصاد را با چالش مواجه نکند. چراکه اکنون پس از مدت‌ها توانسته‌ایم از التهابات بازارهای اقتصادی عبور کنیم و به یک ثبات و آرامش نسبی دست یافته‌ایم. در این راستا به گفته برخی از کارشناسان، اقتصاد ایران از یک‌سال اخیر تا به امروز تاثیر پیش‌بینی‌ها و اثرات اتفاقات سیاسی را پیش‌خور کرده است. به بیانی بهتر، اقتصاد ایران در برابر اتفاقات و تنش‌های سیاسی واکسینه شده و نباید در برداشت گام سوم بیمی داشته باشیم. با توجه به این مسائل باید منتظر بود و دید که در صورت برداشتن گام سوم اقتصاد ایران چه سمت‌وسویی را برای حرکت انتخاب خواهد کرد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام