سرمقاله

دو روی سکه اعتراض

ژوبین صفاری

برخی از کارشناسان اقتصادی معتقدند که فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها باعث شده دولت به سمت فروش دارایی‌ها و اموال خود حرکت کند و بدین ترتیب بهای بیشتری را به خصوصی‌سازی بدهد که از نظر آنها این طرح دولت با برخی از فرصت‌ها و چالش‌ها همراه شده است.
سیدرضا علوی، عضو هیئت مدیره بورس انرژی با بیان اینکه صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل انتقال (ETF) از جمله پدیده مثبتی است که این روزها تجلی پیدا کرده است، گفت: سایر کارشناسان اقتصادی معتقدند که این صندوق‌ها بی‌نقص نیستند اما مزایای آن‌ها بیش از معایب‌شان است.
به گزارش ایرنا، علوی با بیان اینکه در سال جاری دولت با محدودیت‌ها و موانع مختلفی از جمله کاهش درآمدهای نفتی و مالیاتی در حوزه اقتصاد کلان مواجه شده است، گفت: خواسته یا ناخواسته سیاست‌های دولت به سمت تامین مالی از طریق فروش دارایی‌ها و در واقع اجرای سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی پیش رفته است، با توجه به این تغییر ساختار در تامین منابع، شاهد عزم جدی دولتمردان در تجدید ساختار هزینه‌ای، کاهش هزینه‌های جاری و افزایش کارایی در به کارگیری بهینه منابع حاصله و درنهایت بهبود ساختار بودجه سال‌های آتی کل کشور نیز باشیم.
این کارشناس بازار سرمایه فروش دارایی‌های تحت مالکیت دولت در قالب صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله را یکی از مهم‌ترین تصمیمات دولت، دانست و اظهار کرد: فارغ از مزایایی همچون خروج دولت از بنگاهداری، استفاده بهینه از منابع حاصله در جهت طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی و کمک به بخش مولد اقتصاد و درنهایت رونق و جهش تولید، فرصت‌ها و چالش‌های جدیدی نیز برای اقتصاد کشور به وجود آورده است.
عدالت‌محوری در قیمت‌گذاری منصفانه
علوی با بیان اینکه در بحث خصوصی‌سازی و واگذاری بخش دولتی به خصوصی، طی دوره‌های گذشته موارد متعددی از جمله عدم شفافیت در واگذاری، عدم رعایت انصاف در ارزش‌گذاری دارایی‌ها مطرح بوده است، افزود: در این طرح دولت بدون دخالت در قیمت‌گذاری، با عرضه سهام شرکت‌هایی که در بازار سرمایه به قیمت واقعی در حال معامله هستند، به شفافیت و عدالت‌محوری در واگذاری باقی‌مانده سهام شرکت‌های تحت مدیریت خود پرداخته است.
عضو هیئت مدیره بورس انرژی اظهار کرد: از طرفی دولت با وجود حضور نقدینگی فراوان در بازار، با اعمال تخفیف ۲۰ درصد بر روی میانگین قیمت 30 روز گذشته شرکت‌ها به ایجاد جذابیت بیشتر برای مشارکت حداکثری سرمایه‌گذاران در این طرح پرداخته است.
فرهنگ‌سازی برای افزایش مشارکت عمومی در بورس
این کارشناس بازار سرمایه در خصوص اهمیت توجه بیشتر مردم به بورس بیان کرد: چشم‌انداز روشن صنعت بانکداری و بیمه در سال‌های آتی به واسطه عواملی همچون کاهش نرخ بهره و همچنین پیش‌بینی ارزنده بودن قیمت واگذاری سهام شرکت‌ها توسط دولت، منجر به افزایش مشارکت عمومی شده است.
وی اظهار کرد: بازار سرمایه به عنوان بازار مولد و ثروت‌ساز به کمک رسانه ملی و با ایجاد زمینه‌های لازم جهت آموزش عامه مردم، می‌تواند فرهنگ ثروت‌آفرینی توسط دارایی‌های مالی را گسترش دهد، این موضوع در کشورهای توسعه‌یافته جهان رایج است و مردم از طریق سرمایه‌گذاری در دارایی‌های مالی به کسب درآمد و تامین مخارج زندگی می‌پردازند.
علوی از جمله اقدامات مثبتی که در طرح صندوق‌های ETF منظور شده است را مشارکت عامه مردم بدون نیاز به طی تشریفات قانونی جهت دریافت کد بورسی اعلام کرد و افزود: می‌دانیم که تعداد زیادی از مردم کد بورسی جهت فعالیت در بازار سرمایه را در اختیار ندارند، لذا دولت به منظور مشارکت حداکثری عموم جامعه در این پذیره‌نویسی، دو راه برای پذیره‌نویسی این واحدها در نظر گرفته است، از همین رو، مردم هم می‌توانند با استفاده از کد بورسی و هم با استفاده از کد ملی خود و از طریق بانک‌ها اقدام به خرید این واحدها کنند.
هویت بخشیدن به بازار سرمایه
علوی درباره نقش کلیدی بازار بورس در تامین مالی شرکت‌ها گفت: در کشورهای توسعه‌یافته، بازار سرمایه محل اصلی تامین مالی شرکت‌ها است اما تا به حال در کشور ما تامین مالی اغلب از طریق بازار پول و به واسطه دریافت تسهیلات از بانک‌ها صورت می‌گرفته است.
از نظر عضو هیئت مدیره بورس انرژی، تصمیم اخیر دولت می‌تواند منجر به افزایش تعداد فعالان بازار سرمایه و تعمیق این بازار شود که درنهایت باعث ایجاد انگیزه برای شرکت‌ها در تامین مالی سریع و ارزان از طریق بازار سرمایه می‌شود.
وی در ادامه گفت: در صورت تحقق این مطلب، بازار سرمایه هویت واقعی خود را به دست می‌آورد و می‌تواند به درستی به کانون و دماسنج اقتصادی کشور تبدیل شود.
کاهش ریسک با سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها
علوی کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها را هم به عنوان یکی از مزیت‌های نسبی حضور در صندوق و تشکیل سبد سهام، نسبت به خرید مستقیم سهام اعلام کرد و گفت: این موضع باعث می‌شود سرمایه‌گذاران از مزایای خرید یک دارایی متنوع و متشکل از پرتفوی سهام برخوردار شوند و ریسک حضور مستقیم در سهام تا حدودی کاهش یابد.
چالش‌های صندوق‌های ETF
این کارشناس بازار سرمایه اظهار کرد: با توجه به اینکه در این واگذاری، از مدل جدیدی به عنوان صندوق استفاده می‌شود، اما به طور حتم عدم مدیریت صحیح می‌تواند چالش‌هایی را با خود به همراه داشته باشد.
وی، ریسک نقدشوندگی را به عنوان نخستین چالش این طرح اعلام کرد و گفت: بر اساس این طرح پنج درصد از منابع حاصل، صرف بازارگردانی واحدهای صندوق پس از قابلیت معامله خواهد شد. از آنجا که سهام‌داران این نوع از صندوق‌ها عموما عامه مردم هستند، احتمال وجود حرکات توده‌ای در آنها بیش از سرمایه‌گذاران حرفه‌ای است؛ بنابراین در وجود و بروز شرایط خاص قطعا بازارگردانی با مشکلاتی همراه خواهد بود.
علوی، چالش دیگر این طرح را ریسک کاهش ارزش دارایی اعلام کرد و گفت: با توجه به عدم آشنایی سرمایه‌گذاران صندوق‌ها با نوسانات بازار، صندوق‌های با سهام پالایشی که همبستگی زیادی با نرخ‌های جهانی دارند می‌توانند بازخوردهایی منفی در میان سرمایه‌گذاران ایجاد کنند.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به عدم فرهنگ‌سازی برای مشارکت این طرح اظهار کرد: با وجود عدم آشنایی سرمایه‌گذاران با اطلاعات مالی، متاسفانه هیچ‌گونه آموزش اولیه و فرهنگ‌سازی در این خصوص صورت نگرفته و این موضوع می‌تواند در مواردی به بیش‌واکنشی سهام‌داران در شرایط خاص منجر شود.
وی یکی از نکات قابل توجه در این طرح را تضاد منافع در مدیریت دانست و گفت: در واقع احاطه مدیریت دولت بر این شرکت‌ها به واسطه نفوذ دولت در هیئت مدیره و مابقی سهام‌داران امری انکارناپذیر است، شاید بتوان با ایجاد یک سندیکای سهام‌داران خرد و یا گروه‌های سهام‌داری به حفظ هم‌افزایی و نقش مدیریتی سهام‌داران خرد کمک کرد.
علوی به تداخل زمانی صندوق‌های ETF با آزادسازی سهام عدالت تاکید کرد و افزود: با توجه به آزادسازی معاملات صندوق‌ها حدوداً دو ماه پس از عرضه اولیه، همزمانی احتمالی آن با آزادسازی سهام عدالت و فشار فروش قابل پیش‌بینی ناشی از آن، می‌تواند تهدیداتی را به لحاظ کاهش ارزش دارایی صندوق‌ها و تشدید خروج نقدینگی از بازار سهام به همراه داشته باشد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام