سرمقاله

دو روی سکه اعتراض

ژوبین صفاری

جیمز باند را همه می‌شناسند؛ جاسوس جنتلمن انگلیسی که شغل هیجان‌انگیزی دارد و در خدمت سرویس مخفی ملکه، به جنگ از جمله جاسوسان روسی می‌رود. در زندگی واقعی هم مامور مخفی و جاسوس در همه کشورها وجود دارد اما شغلشان از نظر هیجان‌انگیز بودن و جالب بودن، فرسنگ‌ها با جیمز باند تفاوت دارد؛ دست‫کم برای ماموران مخفی آلمان  قضیه اینگونه است. در همین ابتدا باید تفاوت قائل شد بین سازمان اطلاعات و امنیت و سرویس‌های مخفی.
به گزارش دویچه وله، ولفگانگ کریگر، مورخ و کارشناس در زمینه سازمان‌های اطلاعاتی-امنیتی، این تفاوت را اینگونه توضیح می‌دهد: «سرویس‌های اطلاعاتی تنها مبادرت به جمع‌آوری اطلاعات می‌کنند و پس از ارزیابی آنها، حملات سرویس‌های مخفی از خارج را شناسایی می‌کنند. به گفته این کارشناس، برخلاف آنها، فعالیت سرویس‌های مخفی تنها به کسب و ارزیابی اطلاعات محدود نمی‌شود، بلکه آنها عملیات‌های مخفی را هم سازمان‌دهی و پیاده می‌کنند.
در آلمان سه سازمان اصلی اطلاعاتی وجود دارد:‫ سرویس اطلاعات فدرال (سازمان اطلاعات برون‌مرزی آلمان) که به اختصار به آن باِن‌د (BND) می‌گویند. اداره فدرال حراست از قانون اساسی (سازمان امنیت داخلی این کشور) که به اختصار به آن  بِ‌اف‌فاو (BfV) می‌گویند‫. سرویس ضدجاسوسی نظامی این کشور که به اختصار ام‫آ‌‫دِ (MAD) نامیده می‌شود. حوزه فعالیت اداره حراست از قانون اساسی، درون‌مرزی است. فعالیت‌های ضداطلاعاتی و زیرنظرگرفتن تحرکات نیروهای افراطی راستگرا یا چپ در آلمان از جمله وظایف این سازمان است. سرویس ضدجاسوسی نظامی آلمان، از جمله وظیفه‌ ردگیری نیروهای تندرو در میان سربازان یا فعالیت‌های خرابکارانه را به عهده دارد. قلمرو فعالیت سرویس اطلاعات برون‌مرزی آلمان همان‌گونه که از نامش پیداست، با داشتن اختیاراتی گسترده، در خارج از مرزهاست. ماموریت سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان کمک به تامین و تضمین امنیت آلمان و ارائه اطلاعات به دولت فدرال این کشوراست. بر اساس اطلاعاتی که خود این سازمان منتشر کرده است، این سرویس اطلاعاتی، برای صدراعظم آلمان و وزرای او، ماهانه تقریبا ۴۰۰ گزارش تهیه کرده و به حدود ۷۵۰ پرسش و ابهام پاسخ می‌دهد.‫ تقریبا ۶۵۰۰ نفر برای این سازمان مشغول به کارند که بیشترشان در ساختمان جدید مرکزی این سازمان در برلین، مستقر هستند. افزون بر این، همکاران این سازمان حضوری بین‌المللی دارند و در سفارتخانه‌های آلمان در کشورهای دیگر حاضرند. ۳۳ درصد ماموران این سازمان بر پایه اطلاعات سازمان اطلاعات برون مرزی‌ آلمان، کارمندان ثابت دولتی، ۵۵درصد استخدام این سازمان و ۱۲ درصد سرباز هستند. ۳۵ درصد از ماموران بی‌ان‌دِ را زنان تشکیل می‌دهند. ۴۰۰ زمینه کاری متفاوت در این سازمان وجود دارد که برای نمونه می‌توان به مترجمان، روانشناسان و متخصصان فناوری ارتباطات اشاره کرد که به عنوان هکر فعالیت می‌کنند. این سازمان مسلما منابع اطلاعاتی خود را مخفی نگه می‌دارد. سرویس اطلاعات برون‌مرزی آلمان اما مرکزی برای بازدیدکنندگان در مقر اصلی این سازمان در برلین برپاکرده است که در آن خدماتی اینتراکتیو برای آشنایی با این سازمان هم ارائه می‌شود. روابط عمومی این سازمان در وب‌سایتش می‌نویسد که تماس با سرویس اطلاعات برون‌مرزی با شماره ۰۰۷ امکان‌پذیر است؛ درست مثل شماره جیمزباند. انتخابی تصادفی یا به عمد؟ در پاسخ به این پرسش، روابط عمومی می‌گوید، تصادفی است.
در بروشوری که خود این سازمان منتشر کرده است، آمده: «سرویس‌های اطلاعاتی اجازه آن چیزی را دارند که برای دیگران ممنوع است: جاسوسی». ابزاری که این سازمان برای این منظور آنها را به کار می‌گیرد، اسامی مرموزی دارند؛ ‫IMINT، SIGINT، OSINT یا HUMINT.  ایمینت‫ معرف بخشی است که در آن متخصصان با استفاده از اطلاعات تصویری به دست آمده از ماهواره‌ها و عکس‌های هوایی برای نمونه تحرکات نیروها در مناطقی به خصوص را زیرنظر می‌گیرند. اوسینت‫ کوتاه‌شده‌‫ ‫اوپن سورس اینتلجنس‫ است که در آن متخصصان تجزیه و تحلیل اطلاعاتی که دسترسی به آنها به مجوزی نیاز ندارد، برای نمونه روزنامه‌ها، اینترنت یا شبکه‌های اجتماعی را به عهده دارند.  سیگینت‫ سرواژه‌ ‫سیگنالز اینتلجنس‫ است که رصد جریان داده‌های جهانی، یعنی ارتباطات الکترونیک مانند ایمیل یا پیام‌های کوتاه را به عهده دارد. پایه حقوقی فعالیت‌های جاسوسی این سازمان، قانونی است که به قانون ‫بی‌ان‌دِ‫ یا قانون سرویس اطلاعات برون مرزی آلمان، معروف است. این قانون به ماموران این سازمان از جمله اجازه می‌دهد که از درون آلمان اطلاعاتی درباره اتباع خارجی که در خارج از خاک آلمان به سر می‌برند جمع‌آوری کند و آنها را ارزیابی کند؛ حتی بدون در دست داشتن مدرک یا موردی که به طور مشخص در آن، فرد یا افراد تحت نظرگرفته به آن مشکوک باشند. بر پایه اطلاعاتی که خود این سازمان منتشر کرده است، زمینه اصلی  در حوزه ابزار و امکانات سرویس‌های اطلاعاتی،‫ HUMINI است که مخفف ‫هیومن اینتلیجنس‫ است که منظور از آن، به دست آوردن اطلاعات از طریق منابع انسانی است، مدیریت منابع، در این جا یعنی مدیریت افرادی که به اطلاعاتی جالب دسترسی پیدا می‌کنند. برای این منظور ماموران ‫بان‌دِ‫ در خارج از مرزهای آلمان با هویت جعلی فعالیت می‌کنند. برای نمونه برای دستیابی به اطلاعاتی در این‌باره که مثلا در یک کارخانه سوریه چه چیزی در حال تولید است با مردمی که در آنجا کار می‌کنند، ارتباط برقرار می‌کنند. این افراد معمولا در ازای پول، اطلاعات می‌دهند. اینکه این سازمان چه نقشی در سیاست ایفا می‌کند، مشخص نیست. یکی از کارشناسان آلمانی تاکید می‌کند‫ که تمامی اظهارات مقامات بلندپایه‌ی دولتی در آلمان حکایت از اهمیت ویژه کسب و ارائه اطلاعات توسط سازمان اطلاعات برون‌مرزی آلمان دارد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام