سرمقاله

توسعه به مثابه دو امدادی

پیمان مولوی

کشورهای عربی که طی ۷ دهه گذشته همواره از مَنظر «قومیت گرایی عربی» به مساله فلسطین می‌نگریستند، با عادی سازی روابط با صهیونیسم نشان دادند که حتی عنصر قومیت‌گرایی‌شان نیز رنگ باخته است.
به گزارش مهر عادی‫سازی روابط شماری از کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی همچنان تیتر اول بسیاری از رسانه‌های منطقه‌ای و بین المللی است. تاکنون مقامات آل خلیفه و آل نهیان به صورت رسمی و علنی به توافق سازش با صهیونیست ها تَن داده اند و برخی دیگر از کشورهای غرب آسیا و شمال آفریقا نیز در صفِ عادی‫سازی روابط با تل آویو ایستاده‌اند.
فلسطین نیز در اعتراض به روند عادی سازی روابط با صهیونیست‌ها و نیز سکوت اتحادیه عرب در قبال این اقدام سران عرب، از ریاست دوره‌ای شورای اتحادیه عرب انصراف داد. در همین ارتباط، «ریاض المالکی» وزیر خارجه تشکیلات خودگردان فلسطین اعلام کرد که این کشور دیگر ریاست دوره‌ای شورای اتحادیه عرب را برعهده نخواهد داشت. این درحالی است که گمانه زنی‌ها پیرامون انصراف فلسطین از عضویت در اتحادیه عرب نیز آغاز شده است.
ریاض المالکی درخصوص تصمیم به انصراف از ریاست دوره‌ای شورای اتحادیه عرب، تاکید کرد: «برخی کشورهای بانفوذ عربی مانع از محکومیت توافق عادی‌سازی روابط امارات و بحرین با تل‌آویو شدند و بر همین اساس، اتحادیه عرب بیانیه‌ای در محکومیت این توافق صادر نکرد». البته این اولین باری نیست که اتحادیه عرب در قبال سلسله اقدامات اعراب علیه مساله فلسطین سکوت پیشه می‌کند، زیرا این اتحادیه از زمان تاسیس خود که بیش از ۷۰ سال از آن سپری می‌شود، با سیاست سکوت، صهیونیست‌ها را در ارتکاب جنایت علیه فلسطینیان ترغیب کرده است.
واقعیت این است که پیش از ظهور و بروز انقلاب اسلامی ایران، سران کشورهای عربی مختلف به مساله فلسطین تنها از منظر «قومیت گرایی عربی» می‌نگریستند و آن را یک مساله اسلامی تلقی نمی‌کردند. در واقع، اعراب مشکل فلسطینیان را در دامنه قومیت گرایی عربی محدود و محصور ساخته بودند و هیچگاه صهیونیست‌ها را به عنوان یک خطر جدی برای جهان اسلام به شمار نیاوردند.
با این حال، با پیروزی انقلاب اسلامی وضعیت تغییر کرد و جمهوری اسلامی توانست با گفتمانِ اسلامی خود در سطح منطقه و جهان، مساله فلسطین را به عنوان مهمترین، اصلی‌ترین و اساسی‌ترین مساله جهان اسلام معرفی کند. این گفتمان زمانی بیش از پیش تقویت شد که امام خمینی‫(ره) آخرین جمعه ماه مبارک رمضان را به عنوان روز جهانی قدس معرفی و همچنین از رژیم صهیونیستی نیز به عنوان یک «غده سرطانی» یاد کردند.
بدین ترتیب، جمهوری اسلامی ایران توانست به مساله فلسطین رنگ و بوی اسلامی بخشیده و آن را از حدود قومیت گرایی عربی خارج سازد. علی‫رغم گفتمان جدیدی که جمهوری اسلامی ایران از بدو پیروزی انقلاب اسلامی در خصوص مساله فلسطین ارائه کرد، اما سران عرب بازهم حاضر نشدند خود را از اسارت قومیت گرایی آزاد سازند و بدین ترتیب، همچنان بر رویکرد و سیاست اشتباه خود مبنی بر قومیت گرایی عربی در قبال مساله فلسطین اصرار ورزیدند.
نکته قابل تامل درخصوص این رویکرد سران عرب این است که امروز عادی‌سازان روابط با صهیونیسم و نیز کشورهایی که در صفِ عادی سازی روابط و امضای توافقنامه سازش با صهیونیست‌ها ایستاده اند، دقیقاً همان کشورهایی هستند که در طول ۷ دهه گذشته همواره در دفاع از مساله فلسطین شعار قومیت‫گرایی عربی را سَر دادند و به آن افتخار کردند.
این بدان معناست که عادی سازان روابط با رژیم صهیونیستی که همواره در دفاع و حمایت از مساله فلسطین تنها به قومیت گرایی عربی استناد می‌کردند و به عبارت بهتر، فلسطین را نماد قومیت گرایی عربی خود می‌پنداشتند، از این نماد دست کشیدند و در واقع، عنصر قومیت‫گرایی خود را زیر پا گذاشتند. بر همین اساس، امروز می‌توان گفت که اعراب حتی دیگر ارزشی برای قومیت‌گرایی خود نیز قائل نبود و این قومیت‫گرایی برای خودشان نیز رنگ باخته است.
نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد، این است که درحال حاضر تشکیلات خودگردان، نمایندگی فلسطین در اتحادیه عرب را برعهده دارد و طبیعتاً تصمیم به انصراف از ریاست دوره‌ای شورای اتحادیه عرب توسط این تشکیلات اتخاذ شده است. بنابراین، باید به این مساله توجه داشت که کسانی تصمیم به انصراف از ریاست شورای اتحادیه عرب گرفته و امروز برای انصراف از عضویت در این اتحادیه تلاش می‌کنند که پیشتر در فرایند سازش با رژیم صهیونیستی قرار داشتند و مذاکرات متعددی را برای سازش بر سَر حقوق فلسطینیان با آنها انجام داده بودند. نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد، این است که درحال حاضر تشکیلات خودگردان، نمایندگی فلسطین در اتحادیه عرب را برعهده دارد و طبیعتاً تصمیم به انصراف از ریاست دوره‌ای شورای اتحادیه عرب توسط این تشکیلات اتخاذ شده است. بنابراین باید به این مساله توجه داشت که کسانی تصمیم به انصراف از ریاست شورای اتحادیه عرب گرفته و امروز برای انصراف از عضویت در این اتحادیه تلاش می‌کنند که پیشتر در فرایند سازش با رژیم صهیونیستی قرار داشتند و مذاکرات متعددی را برای سازش بر سَر حقوق فلسطینیان با آنها انجام داده بودند.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام