EBTEKAR NEWSPAPER
شنبه, 06 خرداد 1396   Saturday 27 May 2017

سرمقاله

عاقبت بی توجهی به پیام رای مردم

محمدعلی وکیلی

آغاز سال 95 با برگزاری همایش «خویش کاوی ایرانیان در دوران مدرن» مواجه بود. در این سال برنامه‌های متفاوتی از سوی انجمن‌های علمی و پژوهشگاه درباره واکاوی خلقیات ایرانیان و بررسی جامعه‌شناختی این موضوع برگزار شد که شاید نشان از این موضوع داشت که ما بار دیگر برای پاسخگویی به مشکلات امروزه‌مان به دنبال پاسخی هستیم و این بار بیش از گذشته پاسخ‌ها را در خودمان جستجو می‌کنیم. به گزارش ایبنا، مناسبت برگزاری این همایش، پنجاهمین سالگرد انتشار کتاب «خلقیات ما ایرانیان» محمدعلی جمال‌زاده بود که نقطه عطفی در مطالعات منش مللی ایرانیان محسوب می‌شد.
تجربه ایرانی مواجهه با علوم انسانی
امسال یکی از موضوعات داغ حوزه جامعه‌شناسی بحث تجربه ایرانی مواجهه با علوم انسانی مدرن بود و پیرامون این موضوع و پیامدهای آن مانند اسلامی کردن علوم انسانی و... نشست‌ها و بحث‌های مختلفی درگرفت. نشست «تجربه ایرانی مواجهه با علوم انسانی مدرن» یکی از برنامه‌های برگزار شده درباره این موضوع بود. محمدامین قانعی‌راد معتقد است «کتاب‌هایی که جامعه‌شناسان در دوره نخست مواجهه جامعه‌شناسی با علم مدرن تولید می‌کنند بیشتر مقاومت مقابل نظام و آمریکا وجود دارد تا ساز و کار و راهکارها! چون جامعه شناسان هیچ‌گاه نتوانسته‌ بودند در ایران با توسعه پیوند بخورند در حالی که در فرانسه و آمریکا پیوند خوردند.» فاضلی نیز در این مراسم بیان کرد که قبل از اینکه غارت شویم و تمام شویم باید بیدار شویم و مواجهه خودمان با تاریخ و سنت را بازخوانی کنیم.
تجلیل دگرباره از حسین قندی
موضوع ارتباطات و روابط عمومی هر ساله در اردیبهشت‌ماه رنگی دیگر به خود می‌گیرد. مراسم نکوداشت یاد حسین قندی، استاد پیشکسوت روزنامه‌نگاری یکشنبه پنجم اردیبهشت با حضور جمعی از استادان پیشکسوت حوزه رسانه، معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد و نیز خانواده آن مرحوم در محل دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها در تهران برگزار شد. هادی خانیکی، مدیر گروه ارتباطات دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه قندی نمادی از هم پیوندی و قرابت بین سلوک و دانش است، گفت: رفتن او فضای روزنامه‌نگاری کشور را سخت تکان داد و ابعاد این اتفاق حتی فراتر از مرزهای ملی هم رفت. حسین قندی بخشی از سرمایه نمادین کشور ما بود و وظیفه نسل کنونی جاری ساختن مهارت‌های حرفه‌ای و دانشی حسین قندی در فضای روزنامه‌نگاری کشور است.
اظهارات نقادانه آزاد ارمکی بر جلال آل احمد
بخش دوم همایش «خویش کاوی ایرانیان در دوران مدرن» که با همکاری گروه اخلاق انجمن جامعه‌شناسی ایران و پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات سه‌شنبه 31 فروردین در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شده بود در خردادماه به کار خود ادامه داد. تقی آزاد ارمکی، استاد گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران در این همایش اظهار نظر جالبی کرد. وی تاکید کرد که یکی از بدخوانی‌هایی که طی سال‌ها در ادبیات اجتماعی ایران اتفاق افتاده در کتاب «خلقیات ما ایرانیان» دیده می‌شود. کتاب «خلقیات ما ایرانیان» غلط و کتاب «غربزدگی» از آن هم غلط‌تر است. این آثار می‌گویند که در ایران چیزی جز استبداد نبوده و سرنوشت ما هم پذیرش استبداد است در حالی که در ایران حرکت‌های اجتماعی زیادی وجود داشته است.
نگاه منفی مستشاران به خلقیات ایرانی
همایش «بازنمایی ایران و ایرانی در سفرنامه‌ها» نیز به دنباله واکاوی خلقیات ایرانیان 11 خردادماه برگزار شد. محمدرضا جوادی‌یگانه در همایش «بازنمایی ایران و ایرانی در سفرنامه‌ها» گفت: «شوربختانه دریچه‌ای که مستشاران برای تحلیل خلقیات و رفتار و منش ایرانیان برگزیده‌اند، ارائه‌دهنده یکی از منفی‌ترین تصاویر از ایرانی‌هاست.» محسن جعفری‌مذهب اظهار کرد: هرگونه گزارش یکطرفه قابل استناد علمی نیست و مواردی که در سفرنامه‌های ایرانیان به فرهنگ روایت شده بر صحت آنان گواهی نمی‌دهند.
آیا فردید به جریان تفکر فلسفی در ایران کمک کرد؟
فردید همواره در ایران یکی از شخصیت‌هایی بوده که حرف و حدیث درباره‌اش زیاد است. برخی مریدش هستند و او را فیلسوف شفاهی می‌خوانند برخی دیگر نیز معتقدند او نتوانسته کاری برای جریان اندیشه در ایران بکند. 25 مردادماه بهانه‌ای بود تا بار دیگر به مناسبت همایش بزرگداشت مرحوم سید احمد فردید با عنوان «جستجوی کلمات تامات در عصر الحاد اسماء حسنی» میراث فکری این فیلسوف ایرانی واکاوی شود. محمد رجبی دوانی از کسانی است که معتقد است «فردید حرف خودش را می‌زد و متفکر مقلد گزارشگر نبود.» صدوقی‌سها نیز در این مراسم بیان کرد که فردید برخلاف سایر استادان راوی فلسفه نیست بلکه متفکر دردمند است.
امکان و امتناع جامعه‌شناسی اسلامی
رونمایی از کتاب «مبانی جامعه‌شناسی» در 5 مهرماه بهانه‌ای دوباره به استادان حوزه جامعه‌شناسی داد تا بار دیگر درباره امکان و امتناع جامعه‌شناسی اسلامی و مسایل اساسی آن سخن بگویند. غلامعباس توسلی در مراسم رونمایی از کتاب «مبانی جامعه‌شناسی» گفت که باید تلاش کنیم کتاب‌هایی درباره مسایل اساسی جامعه‌شناسی بنویسیم و از روی تفهم‌ کامل کتاب‌ها را بومی کنیم. آزاد ارمکی نیز یادآور شد: باید در نظر داشت که افرادی مانند حاضری برای پاسخ به دغدغه‌شان به قربانگاه می‌روند. محمدامین قانعی‌راد به عنوان دیگر سخنران این مراسم به مفهوم ابداع بومی‌سازی کتاب اشاره کرد و افزود: من شخصاً به علوم اجتماعی مستقل باور دارم و معتقدم این موضوع باید در بالاترین سطح از مفهوم‌سازی و نظریه‌پردازی صورت بگیرد.
تجلیل از تکمیل همایون
یکی دیگر از برنامه‌های نکوداشت بزرگان جامعه‌شناسی در سال 95 به آیین نکوداشت نیم قرن فعالیت علمی و فرهنگی دکتر ناصر تکمیل‌همایون اختصاص داشت. در این مراسم رضا داوری‌اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم، سیدمحمد بهشتی، ریاست پژوهشگاه میراث و گردشگری، احمد مسجدجامعی، عضو شورای شهر تهران، باقر ساروخانی عضو هیات علمی دانشگاه تهران، محمدعلی ولوی، عضو هیات علمی دانشگاه الزهراء، ایمان جاجرمی، رئیس موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی و ... سخنرانی کردند.
آیا پروژه فکری سید جواد طباطبایی راه به جایی می‌برد؟
سید جواد طباطبایی یکی از متفکران به‌نام و جنجالی ایران است. سیدجواد طباطبایی را «فیلسوف سیاست» نامیدند. در ماه‌های پایانی سال 95 نشست تاملی درباره ایران با عنوان «ایران همین جا است که ایستاده‌ایم» در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار و از مقام علمی سید جواد طباطبایی تجلیل شد. این فیلسوف سیاست بار دیگر در سخنرانی طولانی، دانشگاه و تفکر در ایران را نقد کرد و یادآور شد که دانشگاه ما باید بتواند با فهم فارابی و کانت علم تولید کند نه با مقالات دزدی ISI. جهانی شدن دانشگاه ایران تنها در صورت تولید علم در آن اتفاق می‌افتد و آن نیز منوط به این است که درباره فارابی و کانت اجتهاد کنیم. این در حالی است که دانشگاه ما امروز برای تولید نان عده‌ای کار می‌کند.»
سخنان سید جواد طباطبایی بار دیگر مخالفان او را به سخن گفتن واداشت به گونه‌ای که در میزگرد جامعه‌شناسان و نشست علمی گروه جامعه‌شناسی که با موضوع «امکان یا امتناع تفکر جامعه‌شناختی در ایران» در اسفندماه برگزار شد، مصطفی مهرآیین گفت: پروژه فکری سید جواد طباطبایی عقیم و خودش مصداق امتناع است. این به امنیتی شدن اندیشه منجر می‌شود اما اکنون سید جواد طباطبایی کارش مچ‌گیری شده است. درصورتی که این اندیشه نیست. اندیشه‌ورزی قبل از هرچیزی یک فرم است و فرم ساده آن احترام به طرف مقابل است


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام