جلال خوشچهره
صراحت و شجاعت در کلام رئیس‌جمهوری

سرمقاله ها - تاریخ: ۱۳۹۶/۱۱/۲۴
22 بهمن 96 در شمار یکی از تاریخی‌ترین سالگردهای پیروزی انقلاب اسلامی به حساب خواهد آمد. دلیل آن، جنس و مفهوم حضور گسترده مردم در راهپیمایی جشن ورود به چهل سالگی انقلاب و نیز سخنان کم‌بدیل رئیس‌جمهوری است.
شمار حضور مردم در این راهپیمایی سراسری، پیام روشنی را بازتاب داد؛ اینکه انقلاب و آرمان‌های آن هنوز در باور اکثریت مردم جا دارد. مردم با حضور خود نشان دادند؛ میان ایده‌ها و آرمان‌ها و کارنامه کارگزاران نظام سیاسی (اعم از هر طیف و جریان) تمییز قائلند. همین مهم، نقطه قوٌت و کانون امید بخش در برابر تهدید‌های فعال و پیش‌رویی است که ثبات کشور را هدف گرفته است.
سخنان کم‌سابقه رئیس‌جمهوری جنبه دیگر اهمیٌت تاریخی مراسم سی‌و نهمین سالگرد پیروزی انقلاب بود. جنس گفتار و رویکرد سخنران این مراسم، در ردیف شعارهای معمول و گل و بلبل خواندن اوضاع کشور نبود. رئیس‌جمهور روحانی با رویکردی واقع‌گرایانه به آنچه در چهار دهه گذشته تجربه شد و آنچه زمان در بستر خود آبستن رخدادهای آن است، کثرت‌گرایی را در چارچوبی مشارکت‌جویانه به عنوان راه منطقی توسعه و آبادانی ایران خواند. او با پرهیز از هیجان‌زدگی‌ها و لفاظی‌های معمول در گفتار برخی سخنواران چنین مراسمی، همه آحاد ملٌت را زیر پرچم قانون اساسی به مشارکت دعوت کرد، بلکه شریک در منافع عمومی هم خواند. او مرزهای جعلی میان اصولگرا، اصلاح طلب، شهروندان این قوم و آن قوم، این مذهب و آن مذهب را درید و به صراحت بیان کرد که « تمام اقوام ایرانی، پیروان مذاهب تشیع و اهل سنت و تمام ادیان و هرکس که این قانون اساسی را قبول دارد، انقلابی است.»
نقد رئیس‌جمهوری به آنچه در دهه‌های گذشته تجربه شد، از صراحت و شجاعت برخوردار بود. او به پیاده شدگان از قطار انقلاب و نظام اشاره و تصریح کرد: «امروز باید همه را مجدداً به سوار شدن قطار موفقیت و پیروزی انقلاب دعوت کنیم.» در کلام رئیس دولت و در میان هیجان حضور مردم، کمترین نشان از پرخاش به مخالفان بود بلکه با قبول واقعیت وجود آنان، راهکار تسهیل باز‌گشت به وحدت انقلابیون سال 57 را با اصالت‌بخشی به قانون اساسی پیشنهاد کرد. او اگرچه بازگشت به دوران «وحدت انقلابی» را امری لازم برشمرد ولی شرط کافی تحقق این منظور را « آسان شدن راه انتخاب مردم» دانست و تصریح کرد: « از همه نهادها و ارگان‌ها و از همه دستگاه‌های قانون‌گذاری مجلس، شورای نگهبان و از همه می‌خواهم که راه انتخابات را سهل کنند.»
سخنرانی کم به دیل مراسم 22 بهمن 96 تهران وقتی موثرتر خواهد شد که رویکرد سخنران در همه ارکان نظام سیاسی به شکلی ملموس و معلوم، عمومیت یابد. در این‌حال راهکارهای تحقق این منظور که در مفهوم کلی «گفت‌و گوی ملی» مورد تاکید نخبگان مصلح است، در دستور کار قرار گیرد. شجاعت و صراحت در کلام و ایده رئیس‌جمهوری نقطه قوٌت است اما اجرای آن مشارکت و هم‌سویی عملی همه ارکان نظام را می‌طلبد.
مراسم سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی 96 با همه سال‌های گذشته متفاوت بود. این مراسم با نگاه به دو وجه اشاره شده در بالا، فرصتی موقعیت‌ساز برای همگان خواهد شد اگر آلوده به جدال‌ها و مناقشه‌های تکراری و ملالت‌بار منفعت طلبان انحصار‌گرا نشود.
web site hit counter