«ابتکار» واکنش ها به شکست نشست دوحه را بررسی می کند؛
عربستان، بازنده سیاسی نشست نفتی قطر

نفت و انرژی - تاریخ: ۱۳۹۵/۰۱/۳۱
نشست دوحه قطر شکست خورد. این تیتر خبرهای مربوط به بی سابقه ترین نشست تولید کنندگان بزرگ نفتی با حضوراعضای اوپک و غیر اوپک در قطر بود. نشستی که شکست آن تنها یک دلیل داشت.
صد و شصت و هشتمین نشست اوپک، سفرهای وزیر نفت ونزوئلا، نشست اول دوحه، نشست تهران و حالا دومین و شاید آخرین نشست نفتی دوحه نشان از آن دارد که عربستان سیاست‌های تقابل با ایران را از بازار نفت خارج کرده و با تلفیق نفت و سیاست حاضر است نشستی کم سابقه را پوچ کند.
پس از نشستی 14 ساعته و گردهم‌آیی کم سابقه اعضای اوپک و غیراوپک، عربستان که با فاصله‌ای چند میلیون بشکه‌ای در بالاترین سطح تولید کشورهای عضو اوپک ایستاده است، به بهانه کهنه نپیوستن ایران به این توافق پناه برده و توافق را بی‌نتیجه گذاشت. ایسنا در گزارشی نوشت: امیدها از سوی شرکت‌های سرمایه‌گذار و صادرکننده برای دستابی به توافقی برای فریز تولید که شاید تاثیری حداقلی را می‌توانست برای نظم بخشیدن به بازار آشفته داشته باشد، دیروز از دست رفت. نشستی که توانسته بود 16 تولیدکننده بزرگ نفت خام را با هدفی تقریبا مشترک دور هم جمع کند، بی‌نتیجه ماند والبته این شاید آغازی برای به هم ریختگی‌های بیشتر در این بازار باشد.
عربستان سعودی، کشوری که در حال حاضر روزانه حدود 10 ملیون بشکه نفت تولید کرده و با فاصله زیاد در سقف تولید اوپک قرار گرفته، بازهم زیر بار توافق با دیگر تولیدکنندگان نرفت.
بهانه عربستان اما این بار نیز بهانه جدیدی نبود، "به فریز سقف تولید پایبند نخواهد ماند، اگر ایران آن را نپذیرد"، این بهانه سعودی حرف جدیدی نبود که پس از نشستی 14 ساعته و با حضور بزرگترین تولید کنندگان اوپکی و غیر اوپکی مطرح شود.
عدم پذیرش توافق در صورت نبود ایران در حالی مطرح می‌شود که تقریبا فردای نخستین نشست دوحه که برای اولین بار در آن موضوع فریز نفتی مطرح شد، ایران اعلام کرد که با توجه به شرایط خاصی که در پسا تحریم دارد، اگرچه حامی چین تصمیمی است اما با آن همراه نمی‌شود.
این موضعی است که ایران تقریبا در اکثر جلسات رسمی و مصاحبه‌های مختلف خبری آن را مطرح کرده است و بر آن تاکید داشته، حال عربستان در نشستی شرکت کرده است که نه تنها ایرا ن در آن حضور ندارد بلکه انتظار می‌رفت با در نظر داشتن این موضع قاطع ایران به توافقی ختم شود.
تولید نفت جهانی در حال حاضر 96.4 میلیون بشکه در روز است
محمد بن صالح السدا، وزیرنفت قطر می‌گوید،کشورها هنوز به فرصت بیشتری برای تصمیم گیری در این باره نیاز دارند. این تصمیم و اظهار نظر مشابه همان تصمیمی است که در انتهای نشست اوپک وقتی کشورها نتوانستند برای تعیین سقف جدید توافق کنند اعلام شد.
افت قیمت در بازار نفت از سال 2014 تا کنون بیش از هرچیز وابسته به افزایش تولید است، ماه‌ها تولید کشورها افزایش پپدا کرد و تولیدکنندگان، نفتی را روانه بازار کردند که چندان خریداری نداشت، با این حال هزینه‌های کاهش قیمت مداوم را پذیرفتند.
تولید نفت جهانی در حال حاضر 96.4 میلیون بشکه در روز است در حالیکه تقاضا در یک چهارم نخست امسال 94.8 ملیون بشکه است و انتظار می‌رود تا پایان سال جاری میلادی حجم تقاضا به 95.9 ملیون بشکه در روز برسد، این میزان همچنان از تولیدکنونی پایین‌تر است و البته با نرسیدن به توافق تولید نیز افزایش پیدا خواهد کرد.
نشست دوحه قرار بود تشکیل شود تا این شرایط را تغییر داده و پس از مدت‌ها همه تولیدکنندگان را فارغ از آنکه عضو کارتل اوپک هستند یا نه دور هم جمع کند.
برگزاری چنین نشستی و رسیدن به چنین توافقی آنچنان امیدوار کننده بود که قیمت نفت خام برنت را از 28 دلار در ژانویه یعنی کمترین میزان 12 سال گذشته به 43.10 دلار برساند و به اعتقاد تحلیلگران مهم‌ترین دلیل چنین رشدی توافق اولیه در نخستین نشست دوحه بود و انتظار آنکه نشست بعدی نیز موفق باشد.
فریز یعنی تحریم دوباره نفت ایران
وزیر نفت از اجرای طرح «فریز» به عنوان تحریم جدید نفت ایران در دوره پساتحریم یاد کرد و گفت: با لغو تحریم ایران، برخی از کشورها جوسازی را آغاز کرده‌اند درحالی که اقدام این کشورها «توهم» است.
بیژن زنگنه دیروز در یک گفتگوی رادیویی در واکنش به شکست مذاکرات فریز نفتی دوحه قطر، گفت: برخی کشورهای تولیدکننده نفت از ابتدا با لغو تحریم ایران مخالف بودند و در این راستا تلاش کردند قیمت‌های نفت را پایین بیاورند.
وزیر نفت با اعلام اینکه این کشورها با پایین نگه داشتن قیمت نفت سعی کرده‌اند که به ایران فشار بیاورند، تصریح کرد: با اقدامات این کشورها بازار نفت اشباع شده و عدم تعادل در بازار به حدود دو میلیون بشکه نفت در روز رسیده است.
وی با تاکید بر اینکه با افزایش عرضه نفت به این کشورها در حالی بازار نفت بی‌ثبات شده که بازار هیچ‌گونه نیازی به این افزایش تولید نفت نداشته است، گفت: به عبارت دیگر، این کشورها می‌خواهند با لغو تحریم‌ها، جمهوری اسلامی ایران با جوسازی در بین تولیدکنندگان بزرگ نفت جهان، افکار عمومی را منحرف کند.
این مقام مسئول با بیان اینکه خود این کشورها عامل بی‌ثباتی در بازار نفت بودند، تبیین کرد: اینکه این کشورها می‌خواهند ایران را به بی‌ثباتی در بازار نفت متهم کنند در حالی‌ که ایران هیچ گونه نقشی در بی‌ثباتی بازار نفت نداشته است.
زنگنه با بیان اینکه تحریم‌های نفتی جمهوری اسلامی ایران پس از ماه‌ها و سال‌ها مذاکره و گفتگو لغو شده است، افزود: با این وجود، برخی از این کشورهای بزرگ تولیدکننده نفت می‌خواهند تولید نفتی ایران را مطابق با تولید ژانویه ۲۰۱۶ میلادی فریز کنند.
اقدام کشورهایی که می خواهند ایران تحریم را بپذیرد یک توهم است
وزیر نفت با بیان اینکه این کشورها می‌خواهند بار دیگر تحریم‌هایی را علیه نفت ایران اعمال کنند، گفت: به عبارت دیگر، با اجرای طرح فریز نفتی این کشورها می‌خواهند بار دیگر حجم صادرات نفت ایران را به دوران تحریم بازگردانند.
این مقام مسئول از اقدام این کشورها به عنوان یک توهم یاد کرد و یادآور شد: جمهوری اسلامی ایران از برگزاری نشست نفتی هماهنگی بین کشورهای بزرگ تولیدکننده نفت اوپک و غیر اوپک در دوحه حمایت می‌کند و خواستار همکاری تمامی کشورها برای بازگشت ثبات به بازار نفت است.
وی با بیان اینکه همچون گذشته تلاش می‌کنیم که ثبات به بازار نفت بازگردد، تصریح کرد: بر این اساس برای تحقق این هدف از هیچ تلاشی فروگذار نخواهیم کرد و ایران هیچ مسئولیتی را در بی‌ثباتی بازار نفت نداشته و برخی از کشورها به دنبال فرار از این واقعیت هستند که خود آنها عامل بی‌ثباتی در بازار نفت هستند.
زنگنه در پایان با اشاره به ضرورت ادامه تلاش‌ها و رایزنی‌ها بین کشورهای بزرگ تولیدکننده نفت برای بازگشت ثبات به بازار نفت، خاطرنشان کرد: کسی استدلال‌های بی‌ربط برخی از کشورهای مسئول در بی‌ثباتی بازار نفت را نمی‌پذیرد.
ایران از تثبیت بازار نفت حمایت می کند
نماینده ایران در هیئت عامل اوپک که نماینده وزیر نفت در نشست دوحه هم بود، پس از شکست نشست دوحه گفت: ایران با حمایت از هرگونه تلاش در جهت تثبیت بازار نفت و تشویق به همکاری میان اعضای اوپک و غیر اوپک، تولیدکنندگان را به مساعی جمعی از قبیل تداوم رایزنی ها تشویق کرده و پشتیبانی خود را از آن اعلام می دارد.
حسین کاظم پور اردبیلی با اشاره به این که اجلاس دوحه که با شرکت جمعی از تولیدکنندگان نفت و با هدف تثبیت تولید نفت در ژانویه ٢٠١۶ تشکیل شده بود پس از ١۴ ساعت گفتگوی پر تشنج، بدون حصول به نتیجه‌ای پایان یافت، یادآور شد: تلاش مشترک قطر و ونزوئلا و دعوت از عربستان در روسیه و توافق حاصله بین این چهار کشور در ماه گذشته مبنی بر تثبیت تولید نفت در سطح ژانویه ٢٠١۶ و متعاقب آن رایزنی‌های قطر و ونزوئلا با ایران و عراق در تهران و با بسیاری دیگر از کشورهای تولیدکننده به تشکیل جلسه هفده آوریل (یکشنبه، ٢٩ فروردین ماه) در دوحه انجامید.
کاظم پور اردبیلی با بیان این که جمهوری اسلامی ایران همواره از این اقدام به عنوان گام اول، گرچه کوچک و دیر در جهت تثبیت بازار نفت حمایت کرده و با طرح شرائط ویژه کشورمان در رسیدن به سهم تولید قبل از تحریم‌های ظالمانه تاکید داشته است، تصریح کرد: کشورهایی که تمام تلاش خود را درناکامی گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران و ١+۵ به کار گرفته بودند تا تحریم‌های ظالمانه بین المللی علیه جمهوری اسلامی ایران تداوم یابد، این بار خواستار توقف ایران در بازپس گیری سهم خود از بازار جهانی نفت شدند و در این توهم که ایران انتخابی جز پذیرش ادامه داوطلبانه تحریم‌ها ندارد پیشنهاد تثبیت تولید اعضا را در ژانویه ٢٠١۶ مطرح کردند.
ایران بر مواضع بازگشت به سطح تولید پیش از
تحریم ها تاکید کرده است
وی با بیان این که در رایزنی‌های دوجانبه و چندجانبه و همچنین در مکاتبات رسمی درون اوپک و کشور میزبان، ایران بر مواضع اصولی خویش مبنی بر بازگشت به سطح تولید پیش از تحریمها تاکید کرده است، خاطر نشان کرد: مواضع ایران مورد پذیرش اکثر اعضای اوپک و غیر اوپک در سطح جهان بوده است. ضمن این که قصد حضور در پشتیبانی از تلاشهای مشترک اعضا به جهت تثبیت بازار نفت را نیز داشته است.
کاظم پور با بیان این که ما همواره بر ضرورت خروج عرضه اضافی نفت در بازار نه فقط از تاریخ ژانویه ٢٠١۶ بلکه از ژوئن ٢٠١۴ به این دلیل که سبب اشباع بازار نفت شده تاکید
داشته ایم، تصریح کرد: سهم ایران و لیبی به دیگران داده شده است و از پذیرش از نظام سهمیه بندی میان اعضای اوپک خودداری کرده‌اند تا مشخص نشود چه کسی چه میزان تخلف می‌کند و حتی بیش از دو میلیون بشکه در روز به صورت مداوم به ذخیره مصرف کنندگان اضافه کرده‌اند و در شرائطی که دیگر ظرفیت عرضه اضافی نفت وجود ندارد ما را نصحیت به پذیرش تلاش نکردن برای کسب سهم بازارمان می‌کند و در کمال تعجب در این توهم باقی مانده‌اند که ممکن است ایران چنین موضعی را بپذیرد.
با شکست مذاکرات دوحه تعادل بازار تا اواسط 2017 طول می‌کشد
وزیر انرژی روسیه نیزبا بیان اینکه عربستان و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس پیش نویس توافق دوحه را برهم زدند گفت: درها برای رسیدن به توافق بسته نشده اما روسیه مثل گذشته خوشبین نیست. بلومبرگ در گزارشی نوشت: الکساندر نواک وزیر انرژی روسیه پس از نشست به خبرنگاران گفت: پس از آنکه عربستان و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس با توافق در زمینه مهار تولید بدون حضور تمام اعضا از جمله ایران مخالفت کردند، مذاکرات بی‌نتیجه ماند. ایران در حال احیای صادرات خود پس از تحریم‌های بین‌المللی است و هرگونه محدودیت در تولید نفت خود را قبل از رسیدن به سطح تولید روزانه چهار میلیون بشکه‌ای قبل از تحریم‌ها رد کرده و پیوستن به طرح فریز نفتی را مضحک خوانده است. الکساندر نوواک وزیر انرژی روسیه از عدم حصول توافق در نشست دوحه ابراز تعجب کرد.
نواک افزود: مقامات عربستان، قطر، ونزوئلا و روسیه که تلاش برای فریز نفتی در سطح فوریه را شروع کرده بودند در زمینه پیش‌نویس یک توافق در روز شنبه سازش کرده بودند، اما برخی کشورها درست قبل از نشست اصلی در روز یکشنبه موضع خود را تغییر دادند که به بحث‌های داغ و نفس‌گیر در نشست منجر شد.
جیسون بوردف مدیر مرکز سیاست انرژی جهانی در دانشگاه کلمبیا و یکی از مقامات کاخ سفید می‌گوید: این حقیقت که عربستان مانع توافق شده نشان می‌دهد که چقدر سیاست نفتی تحت تاثیر مناقشه ژئوپلتیک کنونی با ایران قرار دارد. نوواک در یک کنفرانس خبری پس از مذاکرات گفت: فریز نفتی می‌توانست تعادل مجدد بازار را ظرف شش ماه سرعت ببخشد امری که احتمالا اکنون تا اواسط 2017 طول خواهد کشید.
نشست دوحه را فراموش کنید، تقاضا قیمت‌ها را بالا خواهد برد
در شرایطی که گفت‌وگوها میان تولیدکنندگان بزرگ نفت در دوحه برای کنترل سطح تولید بی نتیجه مانده است، شرکت مشاور سرمایه گذاری سانفورد سی. برنشتین امیدهایی را در زمینه قیمت نفت مشاهده پیش بینی کرده و می‌گوید: رشد تقاضا ممکن است چرخه دیگری را ایجاد کند که به سرمایه گذاران اجازه دهد روی افزایش قیمتها سرمایه گذاری کنند. آنها صرفا باید یک دهه یا بیشتر صبر کنند.
تحلیلگران برنشتین از جمله نیل بوریج در تحقیقی گفتند: اقتصادهای نوظهور تقاضای جهانی نفت را تا سال 2020 حدود 1.4 درصد افزایش خواهند داد که قوی تر از دهه گذشته خواهد بود.
تقاضای نفت در سالهای 2030 تا 2035 به اوج خود خواهد رسید و قبل از اینکه سوختهای فسیلی به دلیل بهره وری بیشتر و افزایش خودروهای برقی در شراشیبی سقوط قرار بگیرند، راهی را برای افزایش نهایی قیمتها باز خواهند کرد.
برنشتین در یادداشت خود افزود: ما هنوز معتقدیم قبل از افزایش تقاضا در سالهای 2030 تا 2035 یک چرخه بزرگ دیگر در نفت رخ دهد. با توجه به اینکه نفت شیل قبل از تقاضا در سراشیبی کاهش قرار خواهد گرفت، می‌تواند به یک دوره دیگر کمبود عرضه منجر شود و اوپک به یک نیروی قدرتمند در بخش عرضه تبدیل می‌شود؛ همانطور که در دهه 1970 این اتفاق افتاد.
شکست نشست دوحه قیمت ها را کاهش داد
برنشتین افزود: جهان در حال حاضر به خوبی از نفت تامین است و این امر متوسط قیمت را بین 60 تا 70 دلار در هر بشکه تا پایان دهه جاری میلادی نگه خواهد داشت. قیمت نسبتا پایین نفت به مصرف بیشتر منجر می‌شود و رشد تقاضا از سال 2016 تا 2020 انتظار میرود که به بالاترین سطح از دوره 2001 تا 2005 برسد.پس از اینکه گفتگوی بین تولیدکنندگان نفت در دوحه برای مهار تولید و بالا بردن قیمت‌ها بدون توافق به پایان رسید، بهای نفت در بازار در معاملات دیروز دوشنبه بیشترین کاهش یک روزه طی دو ماه گذشته را تجربه کرد. عربستان اعلام کرد که بدون مشارکت دیگر تولید‌کنندگان بزرگ نفت از جمله ایران در طرح فریز نفتی تولید نفت خود را تثبیت نخواهد کرد. اقتصاد‌های نوظهور رشد تقاضای جهانی نفت را از روزانه 94 میلیون و 600 هزار بشکه در سال گذشته میلادی به 100 میلیون بشکه تا سال 2020 و 108 میلیون بشکه در سال‌های 2030 تا 2035 خواهند رساند.تقاضای نفت در کشورهای توسعه یافته به دلیل بهبود بهره‌وری انرژی و رفتن مصرف‌کنندگان به سمت سوخت‌های جایگزین شروع به کاهش خواهد کرد و این مسائل رشد جمعیت و رشد اقتصاد را خنثی می‌کند.اگر تولید نفت شیل آمریکا قبل از اوج تقاضا به اوج خود برسد، جهان باید به سمت تولید نفت‌های پرهزینه‌تر همچون نفت در آب‌های عمیق و شن‌های نفتی کانادا بازگردد که این امر قیمت‌های بالاتر برای توجیه سرمایه‌گذاری را لازم می‌کند.برنشتین گفت: در چرخه‌های بزرگ سابق در دهه 1970 و 2000 میلادی، قیمت نفت که براساس تورم تنظیم می‌شد حدود 10 برابر شد.در بلندمدت تقاضای نفت تا سال 2100 به حدود 20 میلیون بشکه در روز کاهش خواهد یافت چرا که جهان از لحاظ بهره‌وری انرژی پیشرفت خواهد کرد و به سمت منابع انرژی که کربن کمتری دارند خواهد رفت.اگر این اتفاق رخ دهد نیاز به نفت کاهش خواهد یافت و رشد اقتصادی دیگر باعث رشد تقاضای نفت نخواهد شد.برنشتین در این یادداشت افزود: در مراحل اولیه توسعه، نیاز به نفت در انتقال از کشاورزی به تولید افزایش پیدا می‌کند. هرچقدر که کشورها ثروتمند‌تر، شهری‌تر و خدمات ‌محورتر می‌شوند، نیاز به نفت بر کاهش پیدا می‌کند.
web site hit counter