کد خبر: 56838 | صفحه ۱ | تاریخ: 20 آذر 1404
«دانشجو؛ سرمایهای که باید دیده شود» / آرین احمدی
روز دانشجو در کشور ما تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای یادآوری این حقیقت که دانشجو قلب تپنده توسعه، خلاقیت و آیندهسازی است. هر جامعهای که رفاه، آگاهی و کیفیت زندگی دانشجویانش را نادیده بگیرد، در عمل مسیر رشد خود را کند میکند. امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم به این پرسش پاسخ دهیم: دانشجوی امروز چه میخواهد و ما چگونه میتوانیم برای او بستری بسازیم که امکان رشد، یادگیری عمیق و زندگی شایستهتری داشته باشد؟
نخستین نیاز دانشجو، آرامش ذهنی برای یادگیری است. دانشجویی که نگران هزینههای اولیه زندگی، رفتوآمد، تغذیه، خوابگاه یا منابع آموزشی است، نمیتواند تمام ظرفیت خود را برای یادگیری و خلاقیت به کار بگیرد. رفاه دانشجو تنها به معنای یارانه یا تسهیلات مالی نیست؛ بلکه مجموعهای از حمایتهای هوشمندانه است که فشارهای غیرضروری را از دوش او برمیدارد و اجازه میدهد تمرکز اصلیاش روی آموزش و مهارتآموزی باشد. ایجاد محیطهای استاندارد خوابگاهی، خدمات مشاوره تحصیلی و روانشناختی، دسترسی آسان به منابع دیجیتال و کتابخانههای بهروز، و برنامههای تغذیه مقرونبهصرفه، از مهمترین مؤلفههای ایجاد چنین محیطی هستند.
از سوی دیگر، سواد دانشجو امروز تنها در پرتو خواندن و حفظکردن کتابها شکل نمیگیرد. جهان جدید، مهارتمحورتر از گذشته است و نیاز اصلی دانشجو این است که میان آنچه میآموزد و آنچه در بازار کار و زندگی واقعی نیاز دارد، پیوندی قابل لمس برقرار شود. ارتقای سواد دانشجویان زمانی معنا پیدا میکند که در کنار آموزش نظری، مهارتهایی مانند تحلیل، حل مسئله،
وش اجتماعی، سواد رسانهای، سواد دیجیتال و توانایی کار گروهی نیز تقویت شود. دانشگاهی که به این ضرورت بیتوجه باشد، دانشجویی را به جامعه تحویل میدهد که با واقعیتهای اقتصادی و فناوری هماهنگ نیست و در نتیجه سرخورده یا ناامید میشود.
یکی از روشهای مؤثر برای ارتقای کیفیت سواد دانشجویان، پیوند میان دانش و تجربه است. کارگاههای عملی، دورههای مهارتمحور، پروژههای واقعی، همکاری با صنعت و بخشهای اجتماعی، و ایجاد بسترهای کارآموزی واقعی میتواند دانشگاه را به مکانی برای تجربهکردن تبدیل کند. تجربه زیسته، بهترین مکمل آموزش نظری است. دانشجویی که فرصت تجربهکردن پیدا کند، هم انگیزه بیشتری برای یادگیری دارد و هم پس از فارغالتحصیلی با اعتمادبهنفس بیشتری وارد بازار کار میشود.
در کنار مهارت و رفاه، یکی از مهمترین نیازهای دانشجوی امروز، «احساس دیدهشدن» است. دانشجو باید بداند صدایش شنیده میشود، سازوکارهای گفتوگو میان دانشجویان و مدیران دانشگاه، شورایهای مشورتی، سامانههای ثبت درخواست و پیگیری شفاف، و فرهنگ پاسخگویی محترمانه، باعث میشود دانشجو دانشگاه را خانه دوم خود بداند. هرجا دانشجو احساس کند نظراتش بیتأثیر است یا مشکلاتش نادیده گرفته میشود، انگیزه یادگیری نیز افت میکند.
سواد اجتماعی و مهارتهای ارتباطی نیز جزء نیازهای مهم دانشجویان است که خیلی به آن پرداخته نشده و بسیاری از چالشهای شغلی و شخصی آینده آنها نه به دلیل کمبود دانش تخصصی، بلکه به دلیل ضعف در مهارتهای ارتباطی، هشداردهنده است. کلاسهای مهارت ارتباط، حل تعارض، مدیریت استرس، ارتباط بینفرهنگی و اخلاق حرفهای باید بخش جداییناپذیر تجربه دانشگاه باشد.
دانشجوی امروز به فضایی نیاز دارد که ساحت انسانی او را رشد دهد، توان یادگیریاش را تقویت کند و رفاه حداقلی لازم برای تمرکز بر مسیر آینده را فراهم آورد. اگر دانشگاه را کارخانه انسانهای توانمند آینده بدانیم، دانشجو نه مصرفکننده خدمات آموزشی، بلکه سرمایهای ارزشمند است که کیفیت توجه به او، کیفیت آینده ما را تعیین میکند. روز دانشجو فرصتی است برای بازنگری؛ برای اینکه به یاد بیاوریم پیشرفت هیچ جامعهای بدون توسعه سرمایه انسانی ممکن نیست و دانشجو در قلب این سرمایه قرار دارد.