جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد به صحنه بحث و جدال میان نمایندگان ایران و امریکا تبدیل شد.
شورای امنیت سازمان ملل متحد سه شنبه شب به وقت تهران (2 آذر 1404/ 23 دسامبر 2025)، جلسه ای را در مقر این سازمان در نیویورک با موضوع فعالیت هسته ای ایران برگزار کرد.
نماینده دولت امریکا (خانم "مورگان اورتگاس") در این جلسه گفت کشورش آماده مذاکره مستقیم با ایران بر مبنای غنی سازی صفر است. موضوعی که نماینده ( امیرسعید ایروانی) آن را رد و بر حق ایران برای غنی سازی تاکید کرد. "مورگان اورتگاس" معاون نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه است.
به گزارش عصرایران، به دلیل حملات نظامی امریکا در جنگ 12 روزه، غنی سازی ایران متوقف شد اما تهران تاکید می کند باید حق غنی سازی این کشور پذیرفته شود. ایران قبل از جنگ، تا 60 درصد غنی سازی می کرد و 400 کیلوگرم اورانیوم غنی شده در سطح 60 درصدی، داشت. سرنوشت این حجم از اورانیوم بعد از جنگ مشخص نیست.
ایران و آمریکا رابطه رسمی ندارند و رابطه دیپلماتیک میان دو کشور قطع است.
قبل از این در جنگ 12 روزه ( 23 خرداد تا 3 تیر 1404)، اسرائیل و امریکا به مراکز هسته ای ایران حمله نظامی کردند. امریکا در روز اول تیر گذشته، سه مرکز هسته ای اصفهان، نطنز و فردو را بمباران کرد.
در اثر این بمباران، 2 مرکز اصلی غنی سازی ایران شامل نطنز و فردو مورد هدف قرار گرفتند و غنی سازی ایران به طور کامل متوقف شد. ایران بعد از جنگ با ورود بازرسان آژانس به مراکز هسته ای بمباران شده خود مخالفت کرد. این موضوع باعث اختلاف و تنش جدی میان ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی شد و در آخرین جلسه شورای حکام آژانس نیز طرحی علیه ایران تصویب شد.
ایران هم اکنون هیچ غنی سازی ندارد. قبل از جنگ، ایران و امریکا 5 مرحله مذاکره درباره هسته ای داشتند اما بی نتیجه بود. این مذاکرات توسط نمایندگان ایران و آمریکا (عراقچی و ویتکاف) در مسقط عمان و رم ایتالیا انجام شد.
مورگان اورتگاس، معاون فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در خاورمیانه، روز سه‌شنبه در شورای امنیت گفت: «ایالات متحده همچنان آماده برگزاری مذاکرات رسمی با ایران است، اما تنها در صورتی که تهران آماده گفتگوی مستقیم و هدفمند باشد.»
او افزود: «با این حال، ما در مورد انتظارات خاص خود برای هرگونه توافقی شفاف بودیم. مهم‌تر از همه، هیچ غنی‌سازی اورانیومی نمی‌تواند در داخل ایران انجام شود و این اصل برای ما باقی می‌ماند.»
واکنش ایران
در واکنش، امیر سعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل اظهار داشت که امریکا با اصرار بر عدم غنی‌سازی اورانیوم، به دنبال مذاکرات منصفانه نیست.
او گفت: ما برای هرگونه مذاکره منصفانه و جدی ارزش قائلیم اما اصرار بر سیاست عدم غنی‌سازی با حقوق ما به عنوان عضوی از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای سازگار نیست و این یعنی آنها به دنبال مذاکرات منصفانه نیستند.
وی افزود: آنها می‌خواهند نیات از پیش تعیین‌شده خود را به ایران دیکته کنند. ایران تسلیم هیچ فشار و ارعابی نخواهد شد.
سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل گفت: جمهوری اسلامی ایران همچنان به دیپلماسی اصولی و مذاکرات واقعی به طور کامل متعهد است و اکنون این مسوولیت بر عهده فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده است که مسیر خود را اصلاح کرده و گام‌های عملی و معتبری برای بازسازی اعتماد و اطمینان بردارند.
اعتراض روسیه و چین
این جلسه شورای امنیت با وجود اعتراض و مخالفت چین و روسیه برگزار شد.
در میان اعضای شورای امنیت، بریتانیا، فرانسه، ایالات متحده امریکا، دانمارک، یونان، اسلوونی و کره جنوبی روز سه‌شنبه درخواست برگزاری این جلسه توجیهی درباره اجرای قطعنامه شورای امنیت درباره برجام را داده بودند. با این حال، روسیه و چین استدلال کردند تمام مفاد این قطعنامه در ۱۸ اکتبر منقضی شده و به برگزاری این جلسه اعتراض کردند. با این حال، این جلسه طبق برنامه برگزار شد.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در اواخر سپتامبر در قالب مکانیزم ماشه، پس از روندی که توسط قدرت‌های اروپایی آغاز شد، تحریم تسلیحاتی و سایر تحریم‌ها علیه ایران را به دلیل برنامه هسته‌ای‌اش بازگرداند. روسیه و چین به این اقدام اعتراض کردند.
در این قالب، اروپا مدعی شد ایران مواد توافق هسته ای برجام را نقض کرده است و به دلیل خواستار بازگشت تحریم ها و احیا قطعنامه های تعلیق شده شورای امنیت علیه ایران شد. موضوعی که با رای گیری در شورای امنیت تایید شد اما تهران، پکن و مسکو، این روند را غیرقانونی می دانند و قبول نمی کنند.
اسرائیل و امریکا، ایران را به تلاش برای کسب سلاح هسته ای متهم می کنند اما تهران این موضوع را رد می کند. تهران می گوید هدف از برنامه هسته ای اش، تولید برق و دیگر استفاده های صلح آمیز است.
اتحادیه اروپا نیز علیه برنامه هسته ای ایران موضع منفی دارد و انتقادات جدی را مطرح می کند.
برجام یا توافق هسته ای سال 2015 میان ایران و گروه 1+5 (آمریکا، آلمان، فرانسه، بریتانیا، روسیه و چین) همان سال در قطعنامه‌ای از سوی شورای امنیت تصویب شد. از آن زمان، شورای سازمان ملل متحد سالی دو بار برای بحث در مورد اجرای این قطعنامه تشکیل جلسه می دهد.
شکاف در شورای امنیت؛ غرب قادر به صدور قطعنامه علیه ایران نیست
کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به نشست شورای امنیت در مورد قطعنامه ۲۲۳۱ گفت: با توجه به اختلافی که بین اعضای شورای امنیت وجود دارد، غربی‌ها نمی‌توانند قطعنامه جدیدی را علیه ایران در شورای امنیت ارائه دهند.
به گزارش ایسنا، شورای امنیت سازمان ملل متحد روز سه‌شنبه نشستی را ذیل دستورکار «عدم اشاعه» برگزار کرد تا اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ مصوب ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۵ را مورد بررسی قرار دهد؛ قطعنامه‌ای که توافق جامع اقدام مشترک (برجام) درباره برنامه هسته‌ای ایران را تأیید کرده است.
برگزاری این نشست به درخواست کشورهای دانمارک، فرانسه، یونان، جمهوری کره، اسلوونی، انگلیس و ایالات متحده انجام شد و پاناما نیز از این درخواست حمایت کرد.
نشست دیروز نخستین جلسه شورای امنیت درباره قطعنامه ۲۲۳۱ است که پس از فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی تروئیکای اروپایی (سه کشور اروپایی عضو برجام، یعنی فرانسه، آلمان و بریتانیا) برگزار شد. این کشورها مدعی‌اند با فعال کردن این سازوکار، تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران که ذیل برجام تعلیق شده بود، دوباره برقرار شده است.
از سوی دیگر، چین و روسیه این اقدام را از نظر حقوقی نامعتبر می‌دانند و تأکید دارند که تمامی تحریم‌ها در ۱۸ اکتبر، هم‌زمان با پایان رسمی اعتبار برجام و قطعنامه ۲۲۳۱، به‌طور دائمی لغو شده‌اند. پکن، مسکو و تهران تاکید دارند که شورای امنیت در آن تاریخ به رسیدگی به پرونده هسته‌ای ایران خاتمه داده و موضوع «عدم اشاعه» هم از دستور کار شورای امنیت خارج شده است.
چالش جدی در شورای امنیت و شورای حکام به‌وجود آمده است
«حسن بهشتی‌پور» کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با ایسنا در ارتباط با نشست شورای امنیت سازمان ملل گفت: این جلسه در حالی برگزار شد که دوران ۱۰ ساله قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل به پایان رسیده و در این میان کشورهای اروپایی از جمله فرانسه و انگلیس که عضو دائم شورای امنیت هستند به همراه آمریکا و برخی دیگر از کشورهای همسویشان در شورای امنیت همچون کره جنوبی، یونان و اسلوونی که در حال حاضر ریاست یک ماهه شورای امنیت را برعهده دارد، معتقد هستند که اسنپ‌بک فعال شده و در پی آن ۶ قطعنامه تحریمی گذشته سازمان ملل علیه ایران بازگشته است.
وی با بیان اینکه «کشورهای اروپایی از دبیرکل سازمان ملل درخواست کردند که گزارشی از عملکرد ۶ ماهه ایران در ارتباط با اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ ارائه دهد، در حالی که زمان اجرای این قطعنامه به پایان رسیده است»، گفت: آقای گوترش به درخواست این کشورها تن داد و گزارش ۶ ماهه ارائه داد؛ در واقع این نشان می‌دهد که گوترش به عنوان دبیرکل سازمان ملل پذیرفته که اسنپ‌بک فعال شده و قطعنامه‌های قبلی بازگشته‌اند.
اقدامات آژانس موضوع را پیچیده‌ کرده است
این روزنامه‌نگار در ادامه گفت: با توجه به اختلافی که بین اعضای شورای امنیت در ارتباط با این موضوع وجود دارد، در حال حاضر اروپایی‌ها به همراه آمریکا نمی‌توانند قطعنامه جدیدی را علیه ایران در شورای امنیت ارائه دهند. از نظر حقوق بین‌الملل یک چالش جدی در این ارتباط در شورای امنیت و حتی شورای حکام به وجود آمده است و هر یک از طرفین استدلال‌های خاص خود را دارند.
این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به دیدگاه دو کشور چین و روسیه در ارتباط با این موضوع گفت: آن‌ها معتقدند ناقض بزرگ برجام و عامل وضعیت کنونی آمریکاست که از برجام خارج شد و تحریم‌های ثانویه در ارتباط با کشورهایی که قصد همکاری با ایران داشتند، اعمال کرد. این دو کشور معتقد هستند که اروپایی‌ها در حالی ایران را متهم به نقض برجام می‌کنند که خودشان به تعهداتی که در این زمینه داشتند، عمل نکردند بنابراین نمی‌توانند قطعنامه‌های قبلی را علیه ایران برگردانند.
بهشتی‌پور همچنین با اشاره به استدلال‌های اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها خاطرنشان کرد: آن‌ها روی موضوع غنی‌سازی ۶۰ درصد ایران تمرکز دارند و تاکید می‌کنند که ایران اقداماتی را انجام داده که ناقض برجام است، در حالی که تهران بارها تاکید کرده که اگر طرف مقابل به تعهدات برجامی خود عمل کند ایران نیز به این تعهدات باز خواهد گشت.
وی با اشاره به اختلافات موجود در ارتباط با این موضوع در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خاطرنشان کرد: متاسفانه شورای حکام از محکوم کردن حملات آمریکا و و رژیم صهیونیستی به تاسیسات هسته‌ای ایران که زیر نظر آژانس بودند، خودداری کرد و این خود قضیه را پیچیده‌تر کرده است.
اروپایی‌ها باید اشتباهات گذشته را جبران کنند
بهشتی‌پور با بیان اینکه «اختلافات موجود مشکلی را از ایران حل نمی‌کند»، گفت: واقعیت این است که طرف‌های اروپایی باید بپذیرند که این آمریکا بود که از برجام خارج شد و اقدام به تحریم ایران کرد و از دیگر سو خود آنها نیز به تعهدات برجامی‌شان عمل نکردند و در همین چارچوب باید به جبران اشتباهات گذشته بپردازند. ‌
این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به اهمیت نگاه آمریکا به موضوع هسته‌ای ایران و تاثیر آن بر نگاه و عملکرد اروپایی‌ها در این زمینه خاطرنشان کرد: آمریکایی‌ها باید رویکردشان را نسبت به موضوع هسته‌ای ایران تغییر دهند ولی متاسفانه شواهد بیانگر این است که آنها در حال حاضر چنین تصمیمی را ندارند و تحت فشار رژیم صهیونیستی خط تقابل با ایران را دنبال می‌کنند. ‌
عراقچی: «دست دراز کردن برای دیپلماسی» به این معنا نیست که بمب‌افکن بفرستید
وزیر خارجه در حساب کاربری خود در شبکه ایکس در کنایه به سخنان مورگان اورتگاس، نماینده ایالات متحده آمریکا در شورای امنیت، نوشت: تعریف جدید ایالات متحده از دیپلماسی: «ما آمادهٔ مذاکره‌ای معنادار هستیم، اما حقوق به رسمیت شناخته‌شده‌ی بین‌المللی خود را فراموش کنید!»
به گزارش سیاست خارجی ایرنا، «سیدعباس عراقچی» با اشاره به اینکه «این دیکته‌کردن است، نه مذاکره؛ چه برسد به مذاکره‌ای معنادار! ـ» ادامه داد: جهان شاهد بود ما در حال مذاکره بودیم که ایالات متحده تصمیم گرفت به روی مردم ما آتش بگشاید و دیپلماسی را تارومار کند. و ما هم همان کاری را کردیم که همیشه می‌کنیم: کسانی را که به ما حمله کردند درهم کوبیدیم و کاری کردیم که از کردهٔ خود پشیمان شوند.
«دست دراز کردن برای دیپلماسی» به این معنا نیست که بمب‌افکن بفرستید و بعد با افتخار، ناکامی آن‌ها را موفقیت جلوه دهید! به‌جای تلاش برای فریب جهانیان، به دیپلماسی واقعی و شرافتمندانه روی بیاورید.
به گزارش ایرنا، مورگان اورتگاس، نماینده ایالات متحده آمریکا روز سه‌شنبه به وقت محلی در نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره قطعنامه ۲۲۳۱ با تکرار ادعاهای بی پایه و اساس درباره دلایل بن بست به وجود آمده در مذاکرات رفع تحریم ایران گفت: ایالات متحده همچنان برای گفتگوهای رسمی با ایران آماده است؛ اما فقط در صورتی که تهران آمادۀ گفت‌وگویی مستقیم و معنادار باشد.
نماینده دولت آمریکا در ادامه با تکرار برخی مطالبه های حداکثری از ایران ادعا کرد که هیچ‌گونه غنی‌سازی نباید در داخل ایران انجام شود، و این همچنان اصل ثابت ماست.