دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به عنوان فردی شناخته می‌شود که اجلاس‌های جهانی را مختل می‌کند، متحدان را به باد انتقاد می‌گیرد و احتمال وضع تعرفه بر شرکای تجاری را مطرح می‌کند. متحدان بین‌المللی آمریکا تاکنون توانسته‌اند به طور گسترده از تهدیدات او به سلامت بگذرند.
اکو ایران می نویسد:‌ اما زمانی که ترامپ در روز چهارشنبه در مجمعی متشکل از ثروتمندترین و قدرتمندترین رهبران جهانی در کوه‌های آلپ سوئیس شرکت کند، او با گروهی از شرکای تجاری دیرینه مواجه می‌شود که اکنون به ارزیابی مجدد روابط خود با ایالات متحده می‌پردازند.
به نوشته نیویورک تایمز، درخواست‌های ستیزه‌جویانه ترامپ برای خریداری گرینلند موجب سردرگمی رهبران اروپایی حاضر در مجمع جهانی اقتصاد در داووس شده است؛ رهبرانی که از خود سوالاتی درباره قدرت پیمان فراآتلانتیک می‌پرسند. این اتفاق باعث شده است گردهمایی نخبگان در سوئیس به تلاشی همه‌جانبه در جهت تنش‌زدایی با رئیس‌جمهور جسور آمریکا تبدیل شود.
زمانی که در روز سه‌شنبه از ترامپ پرسیده شد تا چه اندازه مایل به خریداری گرینلند است، او به خبرنگاران پاسخ داد: «خواهید فهمید»؛ تهدیدات دوپهلوی ترامپ درباره گسترش قلمرو به همراه هشدار درباره وضع تعرفه‌های جدید علیه آن دسته از رهبران اروپایی که با درخواست‌های او موافق نیستند، سطح روابط رئیس‌جمهوری آمریکا با همتایان خود را به سطح بی‌سابقه‌ای تنزل داده است.
قطار دوستی آمریکا و اروپا در آستانه توقف؟
در روز سه‌شنبه و پیش از سفر به داووس، ترامپ به تمسخر رهبران اروپایی در شبکه‌های اجتماعی پرداخت و پیام‌های شخصی از رهبران از جمله امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، را منتشر کرد که به رئیس‌جمهوری آمریکا گفته بود: «من متوجه نمی‌شوم که چه کاری در گرینلند انجام می‌دهی.»
این پویایی‌های نگران‌کننده منعکس‌کننده تازه‌ترین تغییر در رابطه ناهموار دولت ترامپ با اروپاست. مارک روته، دبیرکل ناتو، به دنبال ایجاد رابطه‌ای سازنده با ترامپ بوده است. اما استراتژی امنیت ملی دولت آمریکا که در ماه گذشته میلادی منتشر شد، هشدار داد که اروپا با «محو تمدنی» روبه‌روست و اظهار داشت که ایالات متحده باید به اروپا کمک کند تا به تصحیح مسیر فعلی خود بپردازد.
مایکل فرومن، یکی از شرکت‌کنندگان در داووس و رئیس شورای روابط خارجی، یک اندیشکده آمریکایی، گفت: «منصفانه است که بگوییم داووس مانند بسیاری از نهادها یا مجامع بین‌المللی دیگر، بخش دیگری از سیستمی است که ترامپ قرار است آن را به طور اساسی متحول کند»؛ او گفت که تمام مباحث در مجمع جهانی اقتصاد سالانه عملا به حاشیه رانده شده‌اند تا درباره این بحث شود که آیا این آغازی بر پایان اتحاد غرب است یا خیر.
برخی رهبران به یک واقعیت جدید اذعان داشته‌اند؛ واقعیتی که در آن نمی‌توان به ایالات متحده آمریکا تکیه کرد. مکرون هشدار داده که جاه‌طلبی‌های امپریالیستی در حال ظهور دوباره هستند و آمریکا آشکارا تضعیف و تحت‌الشعاع قرار دادن اروپا را هدف گرفته است. رئیس‌جمهوری فرانسه اظهار داشت که او از طریق تلاش برای استقلال و خودمختاری بیشتر برای اروپایی‌ها به این شرایط پاسخ خواهد داد.
پایانی برای یک قصه شیرین
مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، لحظه فعلی را به عنوان فروپاشی نظم جهانی، پایانی بر یک داستان خوشایند و آغاز یک واقعیت طاقت‌فرسا توصیف کرد که در آن ژئوپلیتیک قدرت‌های بزرگ تابع هیچ محدودیتی نیست. برخی رهبران در این اجلاس به فکر تعرفه‌های تلافی‌جویانه علیه آمریکا افتاده‌اند. اما اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا که پیش از ترامپ به داووس رسیده، هشدار داد که این اقدام عاقلانه نیست.
بخش عمده‌ای از توجه این اجلاس بر سخنرانی برنامه‌ریزی‌شده ترامپ در روز چهارشنبه متمرکز خواهد بود؛ سخنرانی‌ای که کاخ سفید آن را «سخنرانی ویژه» در این مجمع توصیف کرده است. انتظار می‌رود ترامپ که در رأس بزرگ‌ترین هیئت آمریکایی که تاکنون به داووس عزیمت کرده با رهبران خارجی دیدار داشته باشد و در عصر چهارشنبه در مراسمی با حضور مدیران ارشد مالی و ارزهای دیجیتال شرکت کند.
مسیر متضاد آمریکا و اروپا در قبال پوتین
در روز پنجشنبه، ترامپ قرار است درباره شورای موسوم به «هیئت صلح» اعلان جدید داشته باشد؛ شورایی که به گفته ترامپ در بازسازی غزه نقش‌آفرینی خواهد داشت. ترامپ از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه که رهبران اروپایی به دنبال منزوی کردن او پس از حمله به اوکراین بوده‌اند، برای عضویت در شورای صلح غزه دعوت کرده است. مشخص نیست که دیگر کدام رهبران به عضویت در هیئت صلح دعوت شوند. مکرون که از سوی آمریکا برای حضور در این شورا دعوت شده است، برنامه‌ای برای عضویت در آن ندارد. ترامپ درباره موضع مکرون تهدید کرده است که تعرفه 200 درصدی بر شراب فرانسوی وضع خواهد کرد.
انتظار می‌رود دیگر پویایی‌های جهانی نیز در مجمع جهانی اقتصاد مورد توجه قرار بگیرند. تحقیقات دولت آمریکا از جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، بسیاری از روسای بانکی حاضر در داووس را نگران کرده است. همچنین مقابله با رهبران اروپایی درباره گرینلند موجب کاهش ارزش بازار سهام آمریکا، شاخص دلار و اوراق خزانه‌داری ایالات متحده در روز سه‌شنبه شد. در حالی‌که عمده زمان ترامپ در داووس احتمالا به مسائل بین‌المللی اختصاص یابد، مشاوران رئیس‌جمهوری آمریکا اعلام کرده‌اند که او از این اجلاس برای صحبت درباره نگرانی‌ها مربوط به هزینه‌های زندگی در ایالات متحده استفاده خواهد کرد.
هزینه‌های زندگی در آمریکا و انتقاد ترامپ از مشاوران
ترامپ قصد دارد حداقل بخشی از سخنان خود در روز چهارشنبه را به جزئیات چگونگی مقرون به صرفه‌تر کردن مسکن توسط دولتش اختصاص دهد. حتی برخی مشاوران ترامپ در خفا نگران چشم‌انداز حضور در اجلاس بانکداران ثروتمند و مدیران ارشد اجرایی هستند، در حالی‌که برخی از منتقدان در پایگاه ترامپ، او را به تمرکز بیش از حد بر سیاست خارجی و نه بر اقتصاد متهم کرده‌اند.
رئیس‌جمهوری آمریکا روز سه‌شنبه در کاخ سفید، سیاست‌های اقتصادی خود را تبلیغ کرد و نظرسنجی‌هایی را که نشان می‌داد بسیاری از آمریکایی‌ها از نحوه مدیریت او در اقتصاد ناامید شده‌اند، رد کرد. ترامپ مشاوران خود را سرزنش کرد و اظهار داشت که آن‌ها به اندازه کافی برای تبلیغ موفقیت‌های دولت او تلاش نمی‌کنند. او گفت: «شاید من افراد نامناسبی در حوزه روابط عمومی دارم. ما تحولات را به خوبی منتقل نمی‌کنیم.»
چرا ماکرون شمشیر را برای ترامپ از رو کشید؟
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، با لحنی کم‌سابقه و صریح در مجمع جهانی داووس، تهدیدهای دونالد ترامپ درباره اعمال تعرفه‌های سنگین و فشار برای تصاحب گرینلند را به‌شدت محکوم کرد و هشدار داد اروپا تسلیم قلدرها نخواهد شد. این موضع‌گیری تهاجمی، شکاف عمیق‌تر در روابط فراآتلانتیکی را آشکار کرده و اتحادیه اروپا را به سمت بررسی پاسخ‌های تجاری و سیاسی سخت علیه واشنگتن سوق داده است.
به نوشته رویترز، امانوئل مکرون رئیس‌جمهور فرانسه، روز سه‌شنبه گفت اروپا تسلیم زورگویان نخواهد شد و مرعوب نمی‌شود؛ اظهاراتی تند در انتقاد از تهدید ترامپ، که گفته: اگر اروپا اجازه ندهد آمریکا گرینلند را تصاحب کند، تعرفه‌های سنگینی اعمال خواهد کرد. در حالی که دیگر رهبران اروپایی تلاش کرده‌اند لحن محتاطانه‌تری در پیش بگیرند تا از تشدید تنش‌های فراآتلانتیکی جلوگیری شود، مکرون با لحنی تهاجمی وارد میدان شد. مکرون در مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت فرانسه و اروپا «به‌طور منفعلانه قانون زورمندترین‌ها را نخواهند پذیرفت» و افزود که چنین کاری در نهایت به «وابستگی و تبعیت» آن‌ها منجر خواهد شد. او گفت اروپا در عوض، با وجود آنچه آن را حرکت جهان به‌سوی بی‌قانونی توصیف کرد، به دفاع از حاکمیت سرزمینی و حاکمیت قانون ادامه خواهد داد. به گفته او، این می‌تواند شامل پاسخ اتحادیه اروپا با تحریم‌های تجاری سنگین خودش باشد.
مکرون گفت: «ما احترام را به زورگویی ترجیح می‌دهیم و حاکمیت قانون را به خشونت اولویت می‌دهیم.» او هنگام سخنرانی عینک آفتابی خلبانی به چشم داشت؛ کاخ الیزه اعلام کرد این کار برای محافظت از چشمانش به دلیل ترکیدن یک رگ خونی بوده است. او این سخنرانی را پس از آن ایراد کرد که ترامپ تهدید کرده بود تعرفه‌های بسیار بالایی بر شراب و شامپاین فرانسه اعمال خواهد کرد و همچنین پیام‌های خصوصی رد و بدل‌شده با مکرون را منتشر کرد؛ اقدامی غیرمعمول که نقض عرف محرمانگی دیپلماتیک به شمار می‌رود. ترامپ پیش‌تر روز شنبه وعده داده بود از اول فوریه موجی از تعرفه‌های افزایشی علیه چندین متحد اروپایی، از جمله فرانسه، اعمال کند تا زمانی که ایالات متحده اجازه پیدا کند گرینلند را به دست آورد؛ اقدامی که کشورهای بزرگ اتحادیه اروپا آن را باج‌گیری توصیف کردند. مکرون در داووس گفت «انباشت بی‌پایان» تعرفه‌های جدید از سوی واشنگتن «اساساً غیرقابل قبول» است، «به‌ویژه وقتی که از آن‌ها به‌عنوان اهرمی علیه حاکمیت سرزمینی استفاده می‌شود».