صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
در سالهای اخیر، بسیاری از مدیران ساختمان و ساکنان با افزایش غیرمنطقی هزینه قبض آب مواجه شدهاند؛ مسئلهای که اغلب به اشتباه به مصرف بالای ساکنان نسبت داده میشود. در حالی که در بسیاری از موارد، طراحی نادرست سیستم آبرسانی ساختمان و بهویژه نبود مخزن آب در مسیر پمپ، عامل اصلی این افزایش هزینهها به شمار میرود.
در برخی ساختمانها، بهجای استفاده از یک مخزن آب بهعنوان واسطه بین شبکه آب شهری و پمپ، پمپ آب بهصورت مستقیم به لوله ورودی آب شهر متصل میشود و بدون وجود مخزن ذخیره، وظیفه تأمین فشار آب واحدها را بر عهده میگیرد. در این شرایط، هر بار که یکی از شیرهای آب در ساختمان باز میشود، پمپ بلافاصله وارد مدار شده و آب را مستقیماً از شبکه شهری مکش میکند.
این شیوه اجرا که متأسفانه در برخی ساختمانهای قدیمی یا پروژههای فاقد نظارت اصولی دیده میشود، برخلاف ضوابط فنی تأسیسات مکانیکی و توصیه شرکتهای آب و فاضلاب است. دلیل این مخالفت آن است که شبکه آب شهری برای مکش مستقیم توسط پمپ طراحی نشده و چنین اتصالی باعث ایجاد ناپایداری در فشار، اختلال در توزیع آب و مصرف غیرکنترلشده میشود.
در نبود مخزن آب، پمپ بهجای کارکرد در بازههای منطقی و ذخیره آب در حجم مشخص، مجبور است بهصورت لحظهای و مکرر روشن و خاموش شود. این وضعیت نهتنها باعث افزایش استهلاک پمپ و تجهیزات جانبی میشود، بلکه آب با دبی بالا و بدون مدیریت وارد لولهکشی ساختمان شده و زمینه هدررفت پنهان آب را فراهم میکند.
اتصال مستقیم پمپ به لوله آب شهری، باعث نوسان شدید فشار در لولهکشی داخلی ساختمان میشود. این نوسان فشار نهتنها موجب هدررفت آب در زمان مصرف میشود، بلکه باعث افزایش دبی خروجی از شیرآلات و در نتیجه، مصرف ناخواسته و پنهان آب خواهد شد. مجموع این عوامل، در پایان دوره مصرف، به شکل افزایش محسوس مبلغ قبض آب نمایان میشود.
از سوی دیگر، زمانی که چند واحد بهطور همزمان از آب استفاده میکنند، پمپ برای جبران افت فشار، آب بیشتری از شبکه شهری میکشد. این افزایش ناگهانی برداشت آب، بدون آنکه مصرف واقعی ساکنان افزایش یافته باشد، میتواند باعث ثبت مصرف بالاتر در کنتور و در نهایت افزایش مبلغ قبض آب ساختمان شود.
به همین دلیل، در طراحی اصولی تأسیسات، همواره تأکید میشود که پمپ آب باید پس از مخزن نصب شود تا آب ابتدا در مخزن ذخیره شده و سپس با فشار یکنواخت، کنترلشده و متناسب با نیاز ساختمان توزیع گردد. نبود این مخزن واسط، یکی از مهمترین دلایل مشکلاتی مانند افزایش مصرف آب، نوسان فشار، خرابی زودهنگام پمپ و تحمیل هزینههای اضافی به ساکنان ساختمان به شمار میرود.
نبود مخزن آب پلی اتیلن در مسیر پمپ، چند پیامد مهم بهدنبال دارد:
این عوامل بهصورت مستقیم و غیرمستقیم، باعث افزایش مصرف ثبتشده در کنتور و در نهایت بالا رفتن هزینه قبض آب ساختمان میشوند.
نصب مخزن آب استاندارد در مسیر پمپ، بهعنوان یک راهکار اصولی، باعث میشود آب ابتدا در مخزن ذخیره شده و سپس با فشار یکنواخت و کنترلشده وارد سیستم لولهکشی شود. این کار:
از سوی دیگر، عملکرد یکنواخت پمپ در کنار مخزن، موجب کاهش نوسانات فشار در لولهکشی ساختمان میشود. این موضوع نهتنها عمر خود پمپ، بلکه طول عمر سایر تجهیزات تأسیساتی مانند لولهها، اتصالات، شیرآلات و حتی فلوترها را نیز افزایش میدهد. در واقع، استفاده از مخزن آب، یک راهکار مؤثر برای محافظت از کل سیستم آبرسانی ساختمان محسوب میشود.
در بلندمدت، این کاهش استهلاک به معنای صرفهجویی قابل توجه در هزینههای انرژی، تعمیر و نگهداری است. ساختمانی که از مخزن آب استاندارد در مسیر پمپ استفاده میکند، کمتر با خرابیهای ناگهانی، افت فشار، یا هزینههای پیشبینینشده مواجه میشود و از نظر اقتصادی نیز مدیریت بهتری خواهد داشت.
زمانی که پمپ آب بهصورت مستقیم به شبکه آب شهری متصل باشد و مخزنی در مسیر آن وجود نداشته باشد، پمپ ناچار است در هر بار باز و بسته شدن شیرهای آب، بهطور مداوم روشن و خاموش شود. این استارتهای پیدرپی یکی از مهمترین عوامل استهلاک زودهنگام پمپ به شمار میرود و باعث وارد شدن فشار مکانیکی و الکتریکی به موتور، پروانه و کلیدهای کنترلی میشود.
در چنین شرایطی، پمپ خارج از بازه عملکرد استاندارد خود کار میکند؛ بهگونهای که نهتنها مصرف برق افزایش مییابد، بلکه قطعاتی مانند بلبرینگها، سیل مکانیکی و سیمپیچ موتور نیز در مدتزمان کوتاهتری دچار فرسودگی میشوند. نتیجه این وضعیت، افزایش خرابیهای مکرر، هزینههای تعمیر و حتی نیاز به تعویض زودهنگام پمپ خواهد بود.
بعد از در نظر گرفتن ابعاد مخزن آب در مسیر پمپ ، تانکر آب نقش یک بافر یا واسطه را ایفا میکند. آب ابتدا در مخزن ذخیره شده و سپس پمپ، تنها زمانی وارد مدار میشود که سطح آب یا فشار سیستم به حد مشخصی برسد. این فرآیند باعث میشود دفعات روشن و خاموش شدن پمپ بهطور چشمگیری کاهش یابد و پمپ با چرخههای کاری منظم و اصولی فعالیت کند.
افزایش هزینه قبض آب همیشه به معنای مصرف بالای ساکنان نیست. در بسیاری از ساختمانها، نبود مخزن آب در مسیر پمپ بهعنوان یک عامل پنهان، باعث هدررفت آب، افزایش مصرف ثبتشده و بالا رفتن هزینهها میشود. با اصلاح اصولی سیستم آبرسانی و استفاده از مخزن آب مناسب، میتوان مصرف آب را مدیریت کرده و از تحمیل هزینههای اضافی به ساختمان جلوگیری کرد.