کد خبر: 58940 | صفحه ۱ | تاریخ: 06 اسفند 1404
پلن و نسخه ترمیم شده برجام
با اینکه دیروز خبری فوری بر روی تلکس خبرگزاری ها نشست که دور دوم مذاکرات جدید میان ایران و آمریکا سه شنبه در ژنو خواهد بود. اما این مساله هنوز قطعی مورد توافق طرفین قرار نگرفته است. اما در این خلال جان مرشایمر نظریه پرداز و کنشگر مطرح آمریکا بر این باور است که میان ایران و آمریکا توافقی مسالمت آمیز انجام می گیرد و هیچ مقابله نظامی و جنگی رخ نخواهد داد. نظریه پرداز مطرح و کنشگر شهیر آمریکایی، جان مرشایمر با آنالیز و تحلیل سفر شتاب زده نخست وزیر رژیم صهیونیستی به آمریکا و دیدار با دونالد ترامپ با اشاره به اینکه هیچ راه حل نظامی میان ایران و آمریکا وجود ندارد. به جراید و رسانهها گفته است تنها راه حل موجود ارائه نسخهای اصلاح شده از برجام ۲۰۱۵ و تلاش برای ایجاد نوعی سازش و تعامل میان آمریکا و ایران است. او بر این باور است که هدف اصلی سفر بیبی به واشنگتن این بوده است که ترامپ را از رسیدن به توافق با ایران باز دارد؛ چرا که نتانیاهو و بسیاری از همفکران او بر این عقیده هستند که توافق با ایران بیفایده است؛ چون به ایرانیها نمیتوان اعتماد کرد و آنها توافق را نقض خواهند کرد. اما موضع و طرح جایگزین نتانیاهو این بود که اطمینان حاصل کند که هر توافقی که روی میز است؛ تنها به مسئله غنیسازی هستهای محدود نشود و بلکه موضوع موشکهای بالستیک و به ادعای نتانیاهو حمایت ایران از حزب الله و حماس و حوثیها را هم در بر بگیرد. بنابراین اگر برای اسرائیلیها مذاکره با ایران باب ترامپ است سه خواسته بزرگ وجود دارد که برای آنها واقعاً حائز اهمیت جدی است. مشکلی که بی بی به آن رسیده است این است که دونالد ترامپ تمایل دارد تا دو مورد از این سه خواسته را از میز مذاکره حذف کرده و بردارد. تهدید موشکهای بالستیک علیه اسرائیل و همچنین حمایت ایران از حماس و حزب الله؛ در نتیجه تنها مسئله باقیمانده معطوف به غنیسازی هستهای است. حتی در این مورد هم به نظر میرسد که ترامپ ممکن است به شکلی عقب نشینی کند که برای اسرائیلیها غیر قابل قبول باشد؛ زیرا اسرائیلیها اصرار دارند که تمام تاسیسات غنیسازی هستهای ایران باید از بین برود. ولی ایرانیها میگویند که خواستار سطحی از غنیسازی هستند به نظر میرسد آمریکا تمایل دارد تا با ایرانیها کنار بیاید. بنابراین کار اسرائیلیها واقعاً سخت و دشوار شده است. مضاف بر این ۱۴ ژانویه۲۰۲۶ میلادی یعنی "۲۴ دی ۱۴۰۴"زمانی که به نظر میرسید، دونالد ترامپ آماده حمله به ایران است؛ این بیبی بود که با او تماس گرفت و خواست که این حمله لغو شود. درخواستی که تا حد زیادی به این دلیل بود که اسرائیل آن زمان احساس میکرد نمیتواند از خطر موشک های بالستیک ایران از خویش دفاع کند همان طور که در جنگ۱۲ روزه عملا مزه آن را سخت چشید؛ بنابراین مسئله موشکهای بالستیک آن گونه که اسرائیلیها باور دارند؛ برایشان به تهدیدی وجودی بدل شده است. مرشایمر اضافه میکند؛ درباره ترامپ هرگز نمیتوان به قطعیت صحبت کرد، اما فکر میکنم که ترامپ به این نتیجه رسیده که نمیتواند با نیروی نظامی به یک پیروزی سریع دست پیدا کند. افزون بر این مسئله حتی مشخص نیست که او بتواند در یک جنگ طولانی و همیشگی پیروز شود. در وضعیت فعلی و با توجه به شرایط این نظرسنجیها، آخرین چیزی که ترامپ به آن نیاز دارد جنگی طولانی و همیشگی است. بنابراین فکر میکنم که او آرام آرام و به تدریج از استفاده از قوای تهاجمی و نظامی فاصله میگیرد و این تفکر که بتوان مشکل ایران و آمریکا را با قدرت نظامی حل کرد توهمی بیش نیست. به نظر من هیچ راه حل نظامی وجود ندارد. تنها راه حل؛ راه حل سیاسی است. تنها راه حل همان طور که پیش تر گفتم نسخه اصلاح شده از برجام و تلاش برای ایجاد نوعی سازش و تعامل میان آمریکا و ایران است که بعداً اسرائیل هم میتواند وارد این قضیه شود. این تفکر که بتوان مشکل را با قدرت نظامی حل کرد و این یک سوتفاهم و رجزخانی رسانهای بیش نیست که تالر کارلسون خبرنگار معروف آمریکایی به درستی به آن اشاره کرده و وارد شدن به این جنگ طولانی و فرسایشی را فاجعه بار و به ضرر آمریکا قلمداد کرده است. هیچ راهی وجود ندارد. همان طور که همیشه میگویم کسانی که پیشنهاد حمله نظامی میدهند؛ هیچ راهبرد برنامه یا توضیحی ارائه نمیکنند، که این کار چگونه جواب خواهد داد؟ به نظرم ترامپ اغراقآمیز صحبت میکند. وقتی در دیدار با بیبی میگوید جلسه خیلی خوبی بوده است یعنی در واقع جلسه خوب نبوده است و این نشان میدهد که بی بی با ادامه مذاکرات مخالف بوده است و وقتی ترامپ گفت که اگر مذاکرات شکست بخورد، خواهیم دید که چه میشود؛ اما نگفت اگر مذاکرات شکست بخورد از قدرت نظامی استفاده خواهد کرد. ترامپ به روشنی به بی بی گفته است که مسئله موشکهای بالستیک و حمایت ادعایی ایران از حماس و حزب الله عملاً از میز مذاکره حذف شده است و این برای نتانیاهو فاجعه بار است و به سختی میتوانم تصور کنم که دونالد ترامپ به ایران حمله کند. اگر هم بخواهد به ماجراجویی گستردهتری وارد شود به جنگی بیپایان میرسد که قطعاً به نفع او نخواهد بود. با تمام اشتباهات و ضعفهای او باید اذعان کرد که او به اندازهای باهوش است که وارد درگیریهای طولانی نظامی نشده است. به عنوان مثال در خصوص ونزوئلا؛ وقتی وارد عمل شد، چند ساعت بیشتر طول نکشید؛ مادرو را ربود و کار تمام شد. نه بمباران گستردهای کرد، نه نیروی زمینی زیادی اعزام و پیاده کرد؛ بنابراین فکر نمیکنم که ترامپ تمایلی به استفاده از قوای نظامی علیه ایران داشته باشد. مگر اینکه بتواند این کار را خیلی سریع و قاطع انجام دهد که تبعات آن او را در برابر کنگره و مردم قرار خواهد داد.