یک کارشناس اقتصادی عنوان کرد که فرصت طلایی برای بازآرایی تجارت خارجی ایران در حال شکل‌گیری است؛ به‌گونه‌ای که با تقویت واردات از کشورهای همسایه و کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی جنوبی، مسیر تازه‌ای برای تامین کالاهای اساسی و کاهش ریسک‌های تجاری پیش‌روی اقتصاد کشور قرار گرفته است.
سیدطه مدنی در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشور ما اگرچه حوادث ناگواری چون شهادت رهبر انقلاب، فرماندهان نظامی و مردم را به دنبال داشته است؛ اما از دل همین جنگ و حوادث تلخ، فرصت‌هایی خلق و زمینه‌هایی ایجاد می‌شود که می‌تواند در نهایت به نفع کشور و مردم تمام شود.
وی ادامه داد: این جنگ جدا از ابعاد نظامی که باعث شد توان بسیار بالای موشکی، اطلاعاتی و پهپادی ایران و ایستادن در برابر مدعی ابرقدرتی را به رخ جهانیان بکشد در ابعاد اقتصادی هم فرصت‌هایی خلق و شرایط را برای اجرای برنامه‌هایی که سال‌ها به دلایل مختلف مسکوت مانده بود فراهم کرده است.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: یکی از این فرصت‌ها در تنگه هرمز خلق شد. در واقع ترامپ با این جنگ نابخردانه، باعث شد ایران بر اساس حقوق قانونی خود به اعمال حاکمیت در تنگه هرمز بپردازد و با مدیریت هوشمند این آبراهه حیاتی، نقش و جایگاه خود را در اثرگذاری بر اقتصاد جهانی به اثبات برساند. این وضعیت در ادامه می‌تواند عواید مالی بسیار زیادی برای ایران به همراه داشته و جایگاه ما را در اقتصاد جهانی ارتقاء دهد.
فرصتی برای تمرکززدایی از بنادر جنوبی
مدنی در ادامه تصریح کرد: بعد از فرصت تنگه هرمز، ترامپ با رفتن به سمت اعمال محدودیت در ترددها و به زعم خود محاصره دریایی، دومین فرصت را در اختیار ایران قرار داده تا با توجه به آن، برنامه تمرکززدایی از بنادر جنوبی جهت مبادلات تجاری، که سال‌ها به دلایل مختلف مسکوت مانده بود به سرعت اجرا شود.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند گفت: با توجه به اینکه سال‌هاست عمده واردات ما به ویژه واردات کالاهای اساسی که با امنیت غذایی کشور در هم تنیده است از بنادر جنوبی تامین می‌شود حاکمیت باید با رویکرد تمرکززدایی، به سمت آلترناتیوهای خاکی و آبی مستقل از تنگه هرمز برود تا در شرایط مختلف، جریان ورود کالاهای اساسی متنوع شود و اثرپذیری کمتری در شرایط بحرانی داشته باشد.
مدنی تصریح کرد: اگرچه نقش و جایگاه دریا در تجارت کشورها بر هیچ کس پوشیده نیست و حجم زیادی از مبادلات جهان به واسطه آب‌های آزاد انجام می‌شود؛ اما ایران با توجه به حوادثی که پشت سر گذاشته و تجربیاتی که در این حوزه کسب کرده باید ضمن کاهش وابستگی در این حوزه، به مسیرهای رفع نیازهای اساسی تنوع دهد.
۶۱ درصد واردات کالاهای اساسی از بندر امام (ره)
وی با بیان اینکه در حال حاضر ۶۱ درصد واردات کالای اساسی کشور از طریق بندر امام خمینی (ره) و شش درصد از بندر شهید رجایی و بخش عمده‌ای از واردات کشور از همین مسیرهای وابسته به تنگه هرمز انجام می‌شود، افزود: این جنگ و تحرکات بعدی دشمن برای اختلال در مسیر اصلی واردات و صادرات ایران به ما ثابت کرد که باید برنامه تمرکززدایی از گذرگاه‌های تجاری کشور را خیلی پیش‌تر اجرا می‌کردیم و دیگر زمان تعلل نیست و این برنامه باید هر چه سریعتر اجرا شود.
امکان واردات ۸۰ درصد کالاهای اساسی بدون وابستگی به تنگه هرمز
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه همه چیز برای رفع وابستگی تجاری از تنگه هرمز فراهم است، تصریح کرد: طبق بررسی‌ها، ایران می‌تواند بیش از ۸۰ درصد از حدود ۷۵ میلیون تن کالاهای اساسی مورد نیاز را از کشورهای همسایه بدون وابستگی به تنگه هرمز تامین کند.
وی افزود: به عنوان مثال ما می‌توانیم ۹.۵ میلیون تن گندم، جو، ذرت دامی، دانه سویا، روغن سویا و روغن آفتابگردان را با قیمت مناسب‌تر از روسیه تامین کنیم ولی در حال حاضر حدود ۲.۸ میلیون تن کالای اساسی از کشور روسیه وارد می‌شود. همچنین امکان واردات حدود چهار میلیون تن کالای اساسی شامل جو، گندم، ذرت دامی و روغن آفتابگردان از قزاقستان وجود دارد در حالی که اکنون فقط حدود ۸۲ هزار تن کالای اساسی از این کشور وارد می‌شود. ظرفیت تأمین برنج و ذرت دامی از پاکستان هم حدود ۲.۵۸ میلیون تن است ولی ما فقط ۳۴۳ هزار تن کالای اساسی(عمدتاً برنج) از پاکستان وارد می‌کنیم.