هاشم اورعی، استاد برق دانشگاه صنعتی شریف، عنوان کرد: وقتی در شرایط جنگی قرار داریم، وضعیت تورم این گونه است و وقتی در اولین گام محدودیت برق را به بخش مولد اقتصاد یعنی صنعت اعمال می‌کنید، یعنی دارید به تولید ضربه می‌زنید و پله بعدی آن کاهش عرضه و در نتیجه افزایش قیمت و یعنی دامن زدن به تورم است.
به گزارش تجارت نیوز، با توجه به آغاز دوره اوج مصرف برق و افزایش فشار بر شبکه سراسری، شرکت برق منطقه‌ای طی نامه‌ای رسمی به صنایع از جمله کارخانه‌های سیمان اعلام کردند که سهمیه دریافت توان آن‌ها در ماه‌های اردیبهشت تا شهریور کاهش می‌یابد. از سوی دیگر، صنایع سیمان از اعمال محدودیت برق برای واحدهای تولیدی توسط وزارت نیرو انتقاد کرده‌اند. باید پرسید با توجه به آغاز محدودیت‌های برق صنایع از فصل بهار، وضعیت ناترازی برق در تابستان سال جاری چگونه خواهد بود؟
هاشم اورعی، استاد برق دانشگاه صنعتی شریف، در گفت‌وگو تجارت‌نیوز با اشاره به این مساله عنوان کرد: به‌رغم اینکه در دهه پایانی اردیبهشت هستیم، اما هنوز هوا گرم نشده است. متاسفانه به دلیل عدم اقدام کافی از طرف وزارت نیرو در رابطه با افزایش ظرفیت تولید و مدیریت مصرف – یعنی صرفه‌جویی در مصرف و از آن مهم‌تر جابه‌جایی بار در زمان پیک – نتیجه این شده است. بهینه‌سازی مصرف در کشور در بخش برق فقط در حد حرف بوده است.
وی ادامه داد: متاسفانه باید گفت اگر هیچ جنگی هم در کار نبود، وضعیت بهتر از این نبود. ظرفیت قابل توجهی را در جنگ از دست نداده‌ایم و تهدید آن انجام شد اما خوشبختانه عملی نشد. با کمال تاسف، به دلیل ناکارآمدی و ضعف مدیریتی وزارت نیرو، کماکان با ناترازی برق مواجه‌ایم. پیش‌بینی من برای تابستان سال جاری در اوج گرما حدود ۲۰ هزار مگاوات است. این اولین اشکال است، چون اقدامی صورت نگرفته که موثر باشد و ناترازی را کم یا رفع کرده باشد.
به گفته او، بدتر از آن این است که اولین جایی که محدودیت اعمال می‌کنیم، بخش مولد اقتصادی یعنی بخش صنعتی است. وقتی که در شرایط جنگی قرار داریم، وضعیت تورم این گونه است و در اولین گام محدودیت برق را به بخش مولد اقتصاد یعنی صنعت اعمال می‌کنید، یعنی دارید به تولید ضربه می‌زنید و پله بعدی آن کاهش عرضه و در نتیجه افزایش قیمت و در نتیجه دامن زدن به تورم است.
اورعی توضیح داد: نتیجه دوم که در این روزها بسیار مهم است، از بین رفتن اشتغال و افزایش بیکاری است. ولی ما چرا این کار را می‌کنیم؟ چرا اگر کم داریم، محدودیت را اول به بخش خانگی اعمال نمی‌کنیم؟ برای اینکه نمی‌خواهیم تصمیم سخت بگیریم و می‌خواهیم تصمیم آسان بگیریم. برق چهار صنعت را قطع می‌کنند به دلیل آن‌که تعداد آنها کم است، اتفاقی نمی‌افتد و هیچ‌کس به حرف آنها گوش نمی‌دهد. از طرف دیگر، در بخش خانگی خاموشی اعمال نمی‌کنند چراکه اگر این اتفاق رخ دهد، اعتراض رخ می‌دهد. در صورتی که وظیفه یک مدیر آن است که با شهامت تمام، تصمیم درست و سخت را بگیرد، نه آن‌که تصمیم غلط و آسان را اتخاذ کند.
این کارشناس انرژی گفت: البته این موضوع به برق هم ختم نمی‌شود. با کمال تاسف از حدود تعطیلات عید گاز صنعت سیمان هم با محدودیت شدید مواجه بود و تازه از دو هفته گذشته به طور تقریبی گاز به آنها اختصاص پیدا می‌کند. اما حالا دوباره محدودیت برق برای آنها اعمال کرده‌اند.
وی افزود: صنعت سیمان تنها یک مثال است. صنایع چطور می‌خواهند پابرجا بمانند وقتی نصف سال گاز و نصف سال برق ندارند؟ خب دیر یا زود، صنایع، چه خصوصی و چه دولتی، نیروهای خود را تعدیل یا اخراج می‌کنند و شاید به طور کلی تعطیل شوند. این ادامه همان مسیر غلطی است که داریم می‌رویم.
او در پاسخ به این سوال که افزایش تقاضا از محل تقاضای پتروشیمی‌ها را چگونه می‌توان توضیح داد، عنوان کرد: متاسفانه در جنگ تحمیلی، دشمن واحدهای تولید برق صنایع پتروشیمی را مورد هدف قرار داده؛ به عنوان مثال در مواردی مثل عسلویه و پارس جنوبی به هشت واحد 125 مگاواتی حمله کرده است. وقتی تولید برق صنایعی که خودتامین هستند از بین می‌رود و از مدار خارج می‌شود، برای اینکه آنها بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند، باید برق خود را از شبکه سراسری بگیرند.
وی در پاسخ به این سوال که آیا افزایش تقاضا از این ناحیه خواهیم داشت، گفت: بله، به هر حال کماکان افزایش تقاضا خواهیم داشت. متاسفانه، افزایش تولید هم نداریم، بلکه کاهش ظرفیت تولید داریم، چراکه صنعت برق ما صنعت فرسوده‌ای است و سرمایه‌گذاری انجام نشده است. ۱۸ درصد ظرفیت نیروگاهی کشور عمر بالای ۳۰ سال دارد و تولید ما فرسوده است. وقتی عمر بالا می‌رود و تکنولوژی قدیمی می‌شود، راندمان پایین می‌آید. هوا که گرم می‌شود ظرفیت تولید کم می‌شود، تلفات زیاد می‌شود و در نتیجه آن مقدار برقی که به طور خالص به دست مصرف‌کننده نهایی می‌رسد کمتر و کمتر می‌شود. اورعی در نهایت توضیح داد: امسال اعلام شد که ظرفیت نیروگاهی ما به ۱۰۰ هزار مگاوات رسیده است. در تابستان پارسال بیشترین میزان تولید ۶۴ هزار مگاوات بود. یعنی ۱۰۰ هزار مگاوات ظرفیت منصوبه داریم ولی تنها می‌توان دو سوم آن را استفاده کرد. یک سوم دیگر که بلااستفاده است یا تلفات است یا تجهیزات به دلیل فرسودگی از مدار خارج می‌شوند. پیش‌بینی من این است که از این ۱۰۰ هزار مگاوات، دستیابی به بیش از 66 هزار مگاوات ممکن نباشد. در شرایطی که تقاضا افزایشی است، ظرفیت تولید روند کاهشی دارد و این یعنی عمیق‌تر شدن ناترازی.