سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
در شرایطی که تحولات جهانی با سرعتی بیسابقه در حال بازتعریف مناسبات قدرت است، دیگر نمیتوان توسعه اقتصادی را صرفاً یک هدف بخشی یا یک برنامه دولتی تلقی کرد. توسعه اقتصادی امروز به مهمترین ابزار حفظ و ارتقای منافع ملی تبدیل شده است؛ ابزاری که میتواند همزمان رفاه شهروندان، ثبات اجتماعی، امنیت ملی و قدرت چانهزنی کشورها را در عرصه بینالمللی تقویت کند. واقعیت آن است که بسیاری از چالشهای امروز کشور، از بیکاری و کاهش قدرت خرید گرفته تا نابرابریهای منطقهای و محدودیتهای سرمایهگذاری، ریشه در مسائل اقتصادی دارند. از همین رو، هرگونه راهبرد موفق برای آینده ایران ناگزیر باید توسعه اقتصادی را در مرکز سیاستگذاریهای خود قرار دهد. توسعهای که نه بر پایه درآمدهای مقطعی و منابع خام، بلکه بر اساس تولید، بهرهوری، دانش، نوآوری و سرمایه انسانی شکل گیرد. منافع ملی مفهومی چندوجهی است که ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی را در بر میگیرد. با این حال، تجربه کشورهای توسعهیافته و حتی اقتصادهای نوظهور نشان میدهد که دستیابی به بسیاری از اهداف ملی بدون برخورداری از یک اقتصاد پویا و رقابتپذیر ممکن نیست. اقتصادی که توان خلق ثروت داشته باشد، میتواند منابع لازم برای توسعه زیرساختها، ارتقای آموزش، بهبود خدمات عمومی و افزایش تابآوری کشور در برابر بحرانها را فراهم آورد. در این میان، یکی از مهمترین الزامات توسعه اقتصادی، ایجاد ثبات در محیط کسبوکار و تقویت اعتماد عمومی است. سرمایهگذاری، چه داخلی و چه خارجی، در فضایی شکل میگیرد که فعالان اقتصادی بتوانند آینده را پیشبینی کنند و نسبت به استمرار قوانین و سیاستها اطمینان داشته باشند. تغییرات مکرر تصمیمات اقتصادی، نبود شفافیت و گسترش موانع اداری، هزینه تولید و سرمایهگذاری را افزایش داده و فرصتهای رشد را محدود میکند. از سوی دیگر، توسعه اقتصادی بدون مشارکت فعال بخش خصوصی و استفاده از ظرفیتهای گسترده نیروی انسانی کشور امکانپذیر نیست. جوانان تحصیلکرده، کارآفرینان و صاحبان ایده میتوانند موتور محرک اقتصاد باشند؛ مشروط بر آنکه بسترهای لازم برای فعالیت و رقابت سالم در اختیار آنان قرار گیرد. در چنین شرایطی، اقتصاد از وابستگی به منابع سنتی فاصله گرفته و به سمت خلق ارزش افزوده و اقتصاد دانشبنیان حرکت خواهد کرد. امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند اجماع ملی حول محور توسعه هستیم. توسعه اقتصادی نباید قربانی اختلافات مقطعی سیاسی شود، بلکه باید به عنوان یک راهبرد بلندمدت و فراگیر مورد توافق همه ارکان تصمیمگیری قرار گیرد. هر میزان که تولید ملی تقویت شود، سرمایهگذاری افزایش یابد و بهرهوری ارتقا پیدا کند، به همان نسبت قدرت ملی نیز افزایش خواهد یافت. در نهایت باید پذیرفت که در دنیای کنونی، قدرت اقتصادی و منافع ملی دو روی یک سکهاند. کشوری که مسیر توسعه را با تدبیر، عقلانیت و برنامهریزی دنبال کند، نه تنها رفاه بیشتری برای شهروندان خود فراهم میآورد، بلکه جایگاه مستحکمتری در منطقه و جهان به دست خواهد آورد. توسعه اقتصادی، انتخابی میان گزینههای مختلف نیست؛ بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای تضمین آینده ایران و تأمین منافع ملی است.