ابوالفضل ظهره‌وند سفیر پیشین ایران در افغانستان در خصص اینکه در طول هفته‌های گذشته موضوع حق‌آبه هیرمند به تنش جدی میان ایران و افغانستان تبدیل شده است به شکلی که حتی درگیری نظامی کوتاه‌مدتی در مرزهای دو کشور اتفاق افتاد، تحلیل شما درباره این اتفاق چیست، گفت: تصور نمی‌کنم درگیری که در چند روز گذشته در مرز بین ایران و افغانستان شاهد آن بودیم، صرفا به خاطر آب باشد. شاید تحلیل برخی این است که ریشه این درگیری‌‌ها به آن اولتیماتوم و موضعی که رئیس‌جمهور گرفت، برمی‌گردد. اما تصور می‌کنم، بعضی‌ها این موضوع را به فرصتی برای تشدید تنش تبدیل می‌کنند. 
به گزارش ایلنا، وی افزود:‌ این در حالی است که مساله هیرمند مساله ریشه‌داری است. چند دهه است از طرف دولت‌های افغانستان که آغاز آن از دوره طالبان اول بود، عدم پرداخت حق‌آبه هیرمند شروع شد و این کار را ادامه دادند. توجیه آنان هم موضوع خشکسالی بود که حالا توقف آب مصیبتی برای کل منطقه و از جمله حوزه آبریز هامون و سیستان ایران شده است. من فکر می‌کنم عناصری، راغب هستند تا این تنش شکل گرفته و درگیری صورت بگیرد. اگر بخواهد این درگیری‌ها ادامه پیدا کند، آبی برای ما گرم نمی‌شود. ختم این درگیری‌ها منتج به حل معضل آب نیست و فکر می‌کنم، ناشی‌گری طرف افغانی و طالب باعث وقوع درگیری روزهای گذشته شده است؛ زیرا وقتی به پاسگاه مرزی ما در نقطه میلک تعرض کردند، تنش در آنجا کلید خورد که باعث ایجاد درگیری نظامی شد و در نهایت پاسخ قاطعی دریافت کردند. بنابراین فکر نمی‌کنم دو موضوع آب و درگیری نظامی مستقیم با توجه به همزمانی به همدیگر ارتباط داشته باشند.
ظهره‌وند در ادامه گفت: اگر آبی بخواهد برای ما گرم شود از سوی طالبان نیست. باید دولت مستقر، متعهد و قانونی سرکار بیاید که بفهمند ژئوپلیتیک، زیست‌بوم و شرایط زیست‌محیطی چه معنایی دارد؟ هامون چه تأثیری دارد و داشتن روابط با تهران چه معنایی دارد که بتوانیم همکاری داشته باشیم تا هر مقدار آب است بتوانیم طبق معاهده ۱۳۵۷ سهم خودمان را برداریم و اکوسیستم را احیا کنیم. کنوانسیون رامسر با آنکه کنوانسیون بین‌المللی است عملا مانند هامون خشک شده است. بنابراین حل این موضوعات نیاز به بازنگری در قبال سیاست‌های افغانستان دارد. باید یک فرآیند جدیدی طراحی شود تا ما بتوانیم به موضوع آب برسیم که مهم‌تر از آن مربوط به افغانستان است که قرار است ظرف چه دولت و حکومتی باشد. زیرا در حال حاضر، ملت افغانستان سرگشته و گرفتار است. یعنی تنها مردم ما در سیستان نیستند که مشکل آب دارند. بیش از ۳۰ میلیون جمعیت افغانستانی گرفتار طالبان شدند. در شرایطی که آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها در سراشیبی قرار دارند و موقعیت بین‌المللی و منطقه‌ای خودشان را از دست می‌دهند، سعی می‌کنند از این نمد، کلاه بسازند و به فرصتی برای ایجاد یک اغتشاش ژئوپلیتیکی برسند و آن را به یک هم ریختگی معادلات منطقه‌ای تبدیل کنند. ما باید خیلی هوشیار باشیم و بدانیم سطح بازی بالاتر از آب هیرمند و طالبان است.
سفیر پیشین ایران در افغانستان در پاسخ به این سوال، به چه شکل می‌توانیم در بحث حق‌آبه هیرمند به افغانستان فشار بیاوریم، گفت:  ما با فشار نمی‌توانیم از طالبان چیزی بگیریم. چون آنان فشاری حس نمی‌کنند و هر فشاری بیاوریم به مردم افغانستان منتقل می‌شود. اگر در این دو سالی که طالبان آمده آنها را وزن کنید، ۴۰ درصد وزن‌شان بیشتر شده است. علیرغم اینکه مردم در قحطی، گرسنگی و بیچارگی بودند، آن‌ها میلیاردها دلار از آمریکایی‌ها پول گرفتند و استفاده کردند و هیچ فشاری به آنان نمی‌آید. باید بین طالبان و ملت افغانستان فرق قائل شد. این دو مقوله متفاوت است. ما امروز با حکومتی مواجه هستیم که بدون ملت است به نظر، این مساله خیلی مهمی است و اگر ما نتوانیم این نگاه را هضم کنیم و فکر کنیم طالبان می‌تواند به دولت متعهد و مشروع تبدیل شود، اشتباه فعلی‌ تکرار خواهد شد.
ظهره‌وند در پاسخ به این سوال که احتمال درگیری نظامی بین ایران و افغانستان در آینده با توجه به تنش‌های شکل گرفته را چقدر محتمل می‌دانید، گفت: ایران از درگیری ترسی ندارد، همچنان اگر طرف طالبانی بخواهد آنطور که آمریکایی‌ها تمایل دارند اقدامی انجام دهد، ما با آنان مقابله خواهیم کرد. خبر داریم که در یک هفته گذشته نظامیان آمریکایی از کابل به قندهار رفتند. اما به نظرم ایران باید مدیریت هوشمند خود در نوار مرزی، حفظ امنیت منطقه را دنبال کرده و هوشیار باشد. طالبان در درگیری‌های روزهای گذشته ۱۲ کشته و ۳۶ زخمی داشته که نشان می‌دهد توان حمله نظامی ندارند اما در بلندمدت به عنوان تهدید نظامی مطرح هستند. یعنی اگر ظرفیتی پیدا کنند، ابایی از حمله نظامی ندارند و همین الان هم چنین حرف‌های بی‌ربطی را می‌زنند.