سرمقاله

عروسی درعزای ملت!

محمدعلی وکیلی

۳۰ دی ماه سال ۱۳۹۵ بود که آتش به جان دومین ساختمان بلند تجاری پایتخت افتاد، بیش از ۶۰۰ واحد صنفی پوشاک سوخت، میلیاردها تومان خسارت وارد شد و ۱۶ تن از آتش‌نشانان و چند شهروند عادی جانشان را از دست دادند؛ ساختمانی که از علت وقوع آتش‌سوزی آن تا بازسازی مجددش کش و قوس‌های فراوانی را پشت سر گذاشت و حالا بعد از گذشت نیم دهه بازسازی آن به اتمام رسیده و بخش قابل توجهی از مغازه‌هایش به کسبه واگذار شده تا دوباره به مغازه‌های جدید خود نقل مکان کنند.
به گزارش ایسنا، ۷ و ۵۹ دقیقه صبح پنجشنبه، ۳۰ دی سال ۱۳۹۵ ساختمان پلاسکو، دومین ساختمان بلند تجاری تهران که بدلیل طراحی سازه‌های آن به «چکمه» شبیه و معروف بود، آتش گرفت. به دنبال این حادثه، آتش‌نشانان پس از دو دقیقه و دو ثانیه در محل حاضر شده و عملیات اطفای حریق را شروع کردند. حوالی ساعت ۹ و ۴۰ دقیقه همان روز بود که سید جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران خبر داد شعله‌های آتش مهار شده و بیش از ۹۰ درصد حریق به طور کامل اطفاء شده، اما دقایقی نگذشته بود که آتش در پلاسکو مجددا شعله‌ور شد و در ساعت ۱۱ و ۱۵ دقیقه ساختمان به طور کامل فرو ریخت؛ حادثه‌ای که منجر به از دست دادن ۱۶ تن از آتش‌نشانانمان و چند شهروند عادی شد.
در این حادثه کسبه‌ای که فاقد بیمه بودند متحمل خسارت‌های زیادی شدند به طوریکه زندگی کسبه این ساختمان تجاری تحت شعاع قرار گرفت. در آن زمان ارقام مختلفی از تعداد واحدهای فعال در این ساختمان تجاری گفته شد، به طوریکه برخی آن را ۵۶۰ واحد فعال، برخی ۶۰۰ واحد صنفی، برخی آن را ۵۰۰ واحد صنفی و برخی دیگر ۶۰۲ واحد صنفی فعال عنوان کردند، اما در مجموع آنچه گفته شد این بود که به نظر بیش از ۶۰۰ واحد صنفی که عمده آنها واحدهای تولیدی بودند و شامل اصنافی همچون پیراهن‌دوزان، پوشاک، لوازم ورزشی و به طور خاص کفش و لباس ورزشی می‌شدند در آتش سوختند، اما صنف اصلی که در این حادثه آسیب دید پیراهن‌دوزها بودند. در این میان بررسی سهم ساختمان پلاسکو از تامین پوشاک مردانه و زنانه تولید داخل در تهران و ایران، نشان داد که ۲۵ درصد از توزیع پوشاک مردانه تولید داخل کل کشور و حدود ۸۰ درصد از توزیع پوشاک مردانه تولید داخل تهران به ویژه در زمینه پیراهن مردانه توسط این مجموعه تامین می‌شده است.
این درحالیست که به گفته رئیس وقت اتاق اصناف، علی فاضلی تنها ۱۰۰ واحد صنفی ساختمان پلاسکو تحت پوشش بیمه ایران بوده‌؛ این بیمه تنها شامل اجناس و سرمایه جاری حادثه‌دیدگان بوده است. از سوی دیگر به گفته همتی، رییس کل وقت بیمه مرکزی « از ۵۰۰ واحد صنفی تنها ۱۶۰ واحد بیمه بودند، یعنی ۲۵ درصد مجموعه پلاسکو تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی قرار داشتند که البته اکثر آن‌ها با سرمایه کمی بیمه شده بودند.» رقمی که شاید بخش کمی از خسارت وارده را پوشش دهد. در آن زمان اظهارات همتی حکایت از این داشت که مجموعه تعهدی که صنعت بیمه در قبال این ساختمان دارد کمتر از ۴۰ میلیارد تومان است این در حالیست که کل ارزش خسارت واردشده ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد تومان در آن زمان برآورد شد.
اما از آنجایی که کسبه ساختمان پلاسکو متحمل خسارت‌های زیادی شدند و زندگی‌شان تحت تاثیر این فاجعه قرار گرفت، مقرر شد تسهیلاتی تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان برای هر واحد صنفی فعال در ساختمان پلاسکو در نظر گرفته شود و همچنین علی ربیعی،‌ وزیر وقت کار و رفاه اجتماعی دو روز بعد از این اتفاق اعلام کرده بود که کارگران بیکار می‌توانند به اداره کار وزارت رفاه در خیابان حافظ مراجعه و برای دریافت بیمه بیکاری ثبت‌نام کنند؛ البته کسانی که بیمه شده تامین اجتماعی باشند اما سید تقی نوربخش، مدیرعامل وقت سازمان تامین اجتماعی نیز درباره کارگران بیکار شده ساختمان پلاسکو گفته بود: برای آنها که بیکار شدند تمهیداتی به منظور برقراری بیمه بیکاری برقرار شده است. در این میان دو حالت وجود دارد، در حالت اول کارگران به کارگاه‌هایی که قابلیت پذیرش دارند معرفی می شوند و در حالت دوم مستمری بیکاری از همین ماه برایشان برقرار می شود.
در پی آتش سوزی ۱۵۰۰ میلیارد تومان منسوجات از بین رفت و بیش از ۳۰۰۰ کارگر بیکار شدند.
بر اساس این گزارش ، بازسازی پلاسکو بعد از کش و قوس‌های فراوانی که به دنبال داشت بالاخره بعد از حدود نیم دهه به پایان رسیده است و حالا در آستانه پنجمین سالروز فاجعه پلاسکو، این ساختمان جانی تازه گرفته و کسبه می‌توانند به مغازه‌های خود بازگردند.
پلاسکوی جدید هنوز تاییدیه ایمنی از آتش نشانی ندارد
این درحالیست که البته هفته گذشته کامران عبدولی، معاونت پیشگیری سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران اعلام کرد ساختمان پلاسکو جدید که ساخته شده در حال بهره‌برداری و آغاز به کار است اما متاسفانه هنوز از آتش نشانی تاییدیه دریافت نکرده است.
وی در بخشی از سخنانش اینطور گفت که نقشه‌های ساختمان پلاسکو جدید روز اول به آتش نشانی آمد و در بررسی نقشه‌های آن برای صدور پروانه، ضوابط ایمنی و آتش‌نشانی را اعمال کردیم و به آن دستورالعمل نیز دادیم. قرار شد این دستور‌العمل در فازهای مختلف از سازمان آتش نشانی استعلام شود و نظرات کارشناسی در طول مدت گرفته شود که متاسفانه از ما استعلامی در این فاصله صورت نگرفت و برابر بازدیدی که کارشناسان آتش‌نشانی طی هفته اخیر انجام دادند، هیچگونه از سیستم‌ها هنوز به تایید ما نرسیده است.
پلاسکوی ۱۴۰۰ در ۲۰ طبقه که ۱۵ طبقه روی زمین و ۵ طبقه از آن زیر زمین قرار دارد، با زیر بنای ۲۰ هزارمتر ساخته شده است. ساختمانی که نمای آن از بتن GFRC استفاده شده که دارای وزن سبک، مقاومت بالا در برابر آتش‌سوزی است و گفته می‌شود که نمای بیرونی ساختمان پلاسکو از طرح معماری آجری ایرانی به نام «فخر» و «مدین» الهام گرفته است.
طبق استانداردهای بین‌المللی ساختمان پلاسکو دارای سیستم‌های نوین تهویه هوا و کنترل و مدیریت دود است و در هر طبقه ۲ در به بیرون باز می‌شود و در صورت بروز حادثه امکان خروج و باز شدن نمای ساختمان وجود دارد.
سهم ۱۶ درصدی بنیاد مستضعفان در حادثه پلاسکو
بنیاد بنابر فعالیت‌های اجتماعی خود مسئولیت ساخت مجدد پلاسکو را بر عهده گرفت
محمد پیرعلی، معاون بنیاد مستضعفان پیش از ارائه توضیحات خود در این باره، از آخرین وضعیت ساختمان پلاسکو ساختمانی که پس از پیروزی انقلاب به بنیاد مستضعفان واگذار شد، می‌گوید: بر اساس نظریه کارشناسان دادگستری در خصوص احصاء سهم دستگاه‌ها و نهادهای مختلف از حادثه آتش‌سوزی پلاسکو، سهم بنیاد مستضعفان حدود ۱۶ درصد تعیین شد. لیکن بنیاد مستضعفان به علت اینکه این حادثه به یک تالم ملی تبدیل شده بود ناظر بر فعالیت‌های اجتماعی خویش، داوطلبانه مسئولیت سنگین احداث مجدد ساختمان پلاسکو را بر عهده گرفت.
واگذاری مغازه‌ها به کسبه دارای حقوق مکتسبه
وی با بیان اینکه عملیات ساخت پلاسکو با رعایت سطوح عالی ایمنی و با اعمال استاندارد روز چند ماهی است که به اتمام رسیده است، گفت: درحال حاضر بخش قابل توجهی از مغازه‌های این ساختمان به کسبه واگذار شده و کسبه این ساختمان در شرف نقل مکان به مغازه‌های جدید خود هستند.
وی همچنین درخصوص برآورد هزینه ساخت پلاسکو نیز بیان کرد: پس از اینکه همه صورت وضعیت‌های پیمان کاران وصول شود و ارزیابی نهایی همه تعهدات صورت گیرد، امکان ارزیابی دقیق هزینه ساخت فراهم می‌شود.
سرپرست سازمان اموال و املاک بنیاد مستضعفان با اشاره به اینکه در حال حاضر بالغ بر ۳۴۵ باب مغازه در ساختمان برج پلاسکو وجود دارد گفت: مقرر است واحدها به کسبه دارای حقوق مکتسبه واگذار شود.
بابت تحویل مغازه‌های پلاسکو با متراژ قبلی، هیچ وجهی از کسبه دریافت نشد
پیرعلی در ادامه در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه آیا کسبه بابت تحویل مغازه‌ها وجهی پرداخت کرده‌اند؟ نیز یادآور شد: بابت تحویل مغازه‌های ساختمان هیچ وجهی از کسبه دریافت نشده است لکن به لحاظ اضافه متراژ و یا کسر مساحت تعدادی از واحدهای تحویلی با مساحت واحدهای ساختمانی معدوم، مطابق نظر هیئت کارشناسان منتخب، وجوهی از واحدهایی با مساحت بیشتر اخذ و به واحدهایی با مساحت کمتر، پرداخت شده است.
وی در این‌باره که بنیاد چه تسهیلاتی به خانواده‌های شهدای آتش‌نشان یا شهروندان عادی فوت شده در پلاسکو ارائه کرده؟ نیز اینطور پاسخ داد: صرفا موضوع تحویل مغازه به افرادی که دارای حقوق مکتسبه قبلی بوده‌اند صورت پذیرفته است (مستاجرین قبلی) و بنای یادبودی به جهت پاسداشت رشادت‌های شهدای آتش‌نشان در ساختمان پلاسکو احداث شده است.
واگذاری سرقفلی مغازه‌ها به افراد غیر، بلامانع است
پیرعلی با اشاره به امکان نقل و انتقال سرقفلی مغازه‌ها برای کسبه پلاسکو گفت: در صورت تمایل صاحبان، سرقفلی این مغازه‌ها امکان واگذاری خواهند داشت و برابر قرارداد می‌توانند حقوق خود را مطابق قانون به افراد دیگری واگذار کنند و این بلا مانع است.
حاضر به واگذاری «ملکیت» به کسبه هستیم
سرپرست سازمان اموال و املاک بنیاد مستضعفان در پاسخ به این که آیا کسبه همچنان مستاجر بنیاد محسوب می‌شوند گفت: مالکیت ساختمان پلاسکو کمافی‌السابق در اختیار بنیاد است و منافع آن در اختیار کسبه قرار دارد و آنها طبق قرارداد، اجاره‌بهای مندرج در قرارداد را به بنیاد پرداخت می‌کنند اما بنیاد آماده واگذاری ملکیت ساختمان به کسبه است ضمن اینکه کماکان مسئولیت اداره ساختمان هم بر عهده ساکنان خواهد بود.
جبران خسارات وارده به اموال و اجناس کسبه ارتباطی به بنیاد مستضعفان ندارد
پیرعلی همچنین در این باره که آیا هزینه‌ای بابت اجناس و سرمایه‌هایی که در حادثه آتش‌سوزی پلاسکو از بین رفت به کسبه پرداخت شده یا پرداخت خواهد شد؟ اظهار کرد: طبق قانون اگر اجناس آنها بیمه بوده باشند، باید مطالبه دریافت خسارت از بیمه انجام گیرد اما این موضوع به لحاظ حقوقی و قانونی ارتباطی به بنیاد مستضعفان ندارد.
پرداخت «دیه» منوط به صدور حکم قطعی قضایی است؛ فعلا حکمی صادر نشده است
وی در ادامه در خصوص دیه آتش‌نشانان و چند شهروندی که در این حادثه جان خود را از دست دادند نیز بیان کرد: پرداخت دیه منوط به صدور حکم قطعی قضایی است، با این وجود بنیاد در سال ۱۳۹۶ در راستای دستور مقام قضایی مبلغ ۱۲.۶۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال به طور علی الحساب به حساب دادسرای امور جنایی به عنوان کمک‌های بنیاد به حادثه‌دیدگان واریز کرده است تا در صورت اثبات تقصیر در آینده، در حساب‌ها منظور شود. توضیح اینکه، پرونده پس از انجام تحقیقات اولیه ارجاع به کارشناسی دائر بر اعلام میزان تقصیر مقصرین با صدور قرار مجرمیت و کیفر خواست، به دادگاه کیفری ارسال که تاکنون منجر به صدور حکم نشده است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام