سرمقاله

عادل فردوسی‌پور و مهاجرت نخبگان

آرین احمدی

در تاریخ فوتبال ایران حکم‌های محرومیت سنگینی صادر شده که گاه به دوران فوتبال یک بازیکن هم پایان داده است.
به گزارش خبرآنلاین، فوتبال ایران همیشه سرشار از حواشی و مشکلات مختلف بوده؛ بی‌شک محرومیت و اشتباه در سطحی می‌تواند رخ دهد و نمی‌توان ضریب خطا را به صفر رساند بلکه می‌توان آن را به کمترین حد ممکن رساند. در ایران اما این اشتباهات تبدیل به امری رایج و معمولی شده تا جایی که دیگر کسی را غافلگیر نمی‌کند و هرگاه اشتباهی رخ ندهد باعث تعجب می‌شود! این روزها هم بحث حذف استقلال و پرسپولیس و محرومیت از لیگ قهرمانان آسیا به موضوع داغ فوتبال تبدیل شده و بازتاب زیادی داشته؛ AFC به دلیل خطا در پرونده ارسالی برای صدور مجوز ارسالی، به سرخابی‌ها اولتیماتوم داده که باید مشکلات را رفع کنند وگرنه نام‌شان از لیگ قهرمانان آسیا حذف می شود؛ محرومیتی که می‌تواند تبعات سنگینی برای دو تیم داشته باشد و باز هم هواداران آنها را به شوک فرو ببرد. به همین بهانه در این گزارش نگاهی به عجیب ترین محرومیت های فوتبال ایران می اندازیم که در ادامه می‌خوانید.
اولین محرومیت تاریخ فوتبال ایران
نخستین حکم انضباطی برای یک بازیکن فوتبال ایران روز ۲۰ دی ۱۳۰۷ صادر شد، جایی که علی اصغر کوثری بازیکن تیم شعاع تهران به دلیل بی‌احترامی به داور به مدت یک سال محروم شد و اعلام شد هیچ باشگاهی حق به خدمت گرفتن این بازیکن را ندارد. علی ثنایی بازیکن تیم اجتماعیون نیز به علت خشونت در زمین یک ماه محروم شد.
محرومیت در سال ۱۳۳۸ به جرم حمل طلا!
یکی از سنگین‌ترین محرومیت‌های انضباطی در فوتبال ایران تا به امروز در سال ۱۳۳۸ صادر شده است. محرومیتی عجیب به رنگ طلا! ۹ بازیکن تیم ملی به اتهام حمل طلا به هند، در سفر تیم ملی به محرومیت‌های سنگینی دچار شدند که تا به امروز در فوتبال ایران نظیر نداشته است! مسابقات مقدماتی جام ملت‌های آسیا آذرماه ۱۳۳۸ در کرالای هند برگزار شد و در بازگشت تیم ملی، جعفر نامدار به ۶ سال، منصور امیرآصفی به مدت ۵ سال و مهدی اخوی نیز به ۴ سال محرومیت محکوم شدند. مصطفی عرب، محمد بیاتی، ناصر نوآموز، غلامحسین نوریان، عباس حجری و ناصر حاجی مختار نیز هر کدام یک سال محروم شدند. البته محرومیت های این بازیکنان بعد از ۷ ماه در ۱۰ مرداد ۱۳۳۹ بخشیده شد. جعفرنامدار بعدها داور سرشناسی شد و دو جام جهانی را تجربه کرد.
محرومیت ۱۵۶ ماهه سرخابی‌ها!
دربی استقلال و پرسپولیس در دی ماه ۷۳ در نیمه نهایی لیگ آزادگان در یک دقیقه به پایان جنجالی شد. این بازی که تا دقیقه ۸۹ به تساوی ۲-۲ دنبال می‌شد، با درگیری محرمی و قلعه‌نوعی به جنجال کشیده شد. فدراسیون فوتبال سنگین ترین محرومیت‌های تاریخ لیگ را برای خاطیان در نظر گرفت و بازیکنان و مسئولان دو تیم، از مدیر باشگاه تا تدارکات، حسابی نقره داغ شدند. مجموع محرومیت در نظر گرفته شده برای دو تیم ۱۵۶ ماه بود که ۱۳۲ ماه آن به تنهایی سهم قرمزها شد. مجتبی محرمی، چپ سرکش پرسپولیس با ۳ سال محرومیت، سنگین ترین حکم را گرفت. پس از او عابدزاده ۲ سال و شاهرودی هم ۱ سال محروم شدند. فرشاد پیوس، بهزاد داداش زاده، قلعه نویی، فکری، ورمزیار و غفوری های اصل، هرکدام ۶ ماه محروم شدند.
امیر عابدینی مدیر باشگاه و محمد پنجعلی سرپرست تیم پرسپولیس هم هر کدام یک سال محروم شدند. البته دو پزشک پرسپولیس هم از این محرومیت ها بی نصیب نبودند و هرکدام یک سال محروم شدند.
وقتی زمین فوتبال، رینگ بوکس شد؛ مشت برومند به صورت رافت
یکی از سکانس های جنجالی دربی که بعد از سه دو دهه هنوز در ذهن ها مانده، مربوط به مشت عجیب پرویز برومند به صورت پایان رافت است. در سال ۷۹ در دربی شماره ۴۹ استقلال و پرسپولیس در شرایطی که بازی با تساوی ۲ بر ۲ رو به پایان بود،که اتفاقی عجیب رخ داد.
در آن سال استقلال با مربیگری مرحوم منصور پورحیدری وارد لیگ شده بود و در بازار نقل‌وانتقالات یکی از بهترین بازیکنان وقت سرخ‌ها را جذب کرد که در تاریخ فوتبال ایران هنوز به‌عنوان نقل‌وانتقالی جنجالی از آن یاد می‌شود. مهدی هاشمی‌نسب که با پیراهن پرسپولیس چهاربار دروازه استقلال را در دربی فروریخته بود، با قراردادی پرسروصدا به استقلال آمد. این دیدار تا دقیقه ۸۶ با برتری ۲ بر یک استقلال در جریان بود که علی کریمی در دقیقه ۸۷ گل تساوی پرسپولیس را وارد دروازه برومند کرد. یانگ جو کیم، داور کره‌ای، چهار دقیقه وقت تلف‌شده اعلام کرده بود که به‌یک‌باره با صحنه عجیب مشت برومند به صورت پایان رافت مجبور شد برای دقایق طولانی بازی را متوقف کند.
بعد از مداوای رافت داور چندثانیه بعد سوت پایان دیدار را به صدا درآورد که بعد از شنیدن سوت، بازیکنان دو تیم به جان هم افتادند. برخی بازیکنان از همان استادیوم توسط نیروی انتظامی بازداشت شدند و طبق گفته خودشان یک روز را در بازداشتگاه سپری کردند. کمیته انضباطی هم فردای این دیدار تشکیل جلسه داد و سه روز بعد آرای صادره را اعلام کرد که طی آن پرویز برومند ۱۸ ماه از فعالیت‌های فوتبالی محروم شد که به ۱۲ ماه تقلیل یافت. استیلی و نوازی هر یک ۱۲ ماه محرومیت، مهدی تارتار شش ماه، بهروز رهبری‌فرد چهار ماه، ناصر ابراهیمی، مربی وقت پرسپولیس شش ماه، ولی صالح‌نیا، مربی بدن‌ساز استقلال دو ماه و علی سامره و فرزاد مجیدی هرکدام به دو هفته محرومیت محکوم شدند که در مجازات آنها نیز بخشش‌هایی صورت گرفت.
حجم محرومیت‌ها به حدی بود که روزنامه‌های آن زمان، با تیتر «۵۷ ماه محرومیت»، به استقبال رای کمیته انضباطی رفتند. شاید همین شدت عمل در صدور رای بود که باعث شد تا دربی تهران سال های سال شاهد این جنس از درگیری ها نباشد.
حمله عجیب جادوگر به داور
محرومیت او به دلیل حمله به داور، یکی از مشهورترین نمونه‌های محرومیت سنگین برای فوتبالیست‌های ایرانی است. اواخر سال ۷۷ علی کریمی کاپیتان تیم ملی امید بود و در یک تورنمنت تدارکاتی در ویتنام، حسابی از خجالت داور مسابقه درآمد. ضربه سهمگین جادوگر به داور، محرومیتی فراتر از یک کارت قرمز برای او به همراه داشت. با تصمیم کنفدراسیون فوتبال آسیا، ستاره جوان فوتبال ایران به مدت دو سال از همه فعالیت‌های فوتبالی محروم شد. البته مدتی بعد زمان این محرومیت به یک سال کاهش پیدا کرد اما یک سال خانه‌نشینی در اولین سال‌های بازی، بین کریمی و اهدافی که آن روزها در ذهن داشت کمی فاصله به وجود آورد.
ارسال نشدن لیست آسیایی و حذف عجیب از لیگ قهرمانان
یکی از عجیب ترین محرومیت ها، زمانی بود که امیر قلعه نویی سرمربی تیم ملی بود اما رد پایش در حذف استقلال دیده شد. در سال ۸۵، تیم فوتبال استقلال به دلیل ارسال دیر هنگام و خارج از موعد لیست آسیایی خود به کنفدراسیون فوتبال آسیا، از لیگ قهرمانان آسیا حذف شد. ماجرا از این قرار بود که استقلال می بایست لیست بازیکنان آسیایی خود را تا تاریخ ۲۲ بهمن ۸۵ برابر با ۱۱فوریه ۲۰۰۷، به AFC ارسال کند. این باشگاه اما تا آن تاریخ لیستی برای کنفدراسیون فوتبال آسیا ارسال نکرد و از آسیا کنار گذاشته شد. استقلال در آن سال در گروه B بدون تغییر و با حضور پاختاکور ازبکستان، کویت اسپورت کلاب کویت و الهلال عربستان هم گروه بود که با حذف آبی‌ها، این گروه با سه تیم به کار خود ادامه داد. آن زمان قلعه نویی که به عنوان رئیس سازمان فوتبال استقلال فعالیت می کرد و رد پایش در این موضوع دیده می شد، در اظهار نظری عجیب گفت: باشگاه استقلال فهرست خود را به کنفدراسیون فوتبال آسیا ارسال کرده اما شاید این فهرست در مقر کنفدراسیون فوتبال آسیا گم شده است! او ادعا کرده بود که لیست استقلال روز ۲۱ بهمن ارسال شده و اهمال کاری از سوی استقلال نبوده اما به هر دلیل لیست به دست مسئولان آسیا نرسیده. با این حال، استقلالی ها باوجود تحمل هزینه‌های گزاف دادرسی و گرفتن وکیل، در آن فصل از لیگ قهرمانان آسیا حذف شوند و این نقطه تاریک تا ابد در باشگاه استقلال به نام قلعه نویی ثبت شود.
خیریت معروف مهدی طارمی
مهدی طارمی این روزها در پورتو به یک بازیکن پخته تبدیل شده اما تا چند سال قبل با اقدامات خود حسابی برای پرسپولیس دردسر ساز شد. درست قبل از اولین تجربه حضور تیم برانکو در نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان آسیا، خبر محرومیت مهدی طارمی مثل پتک روی سر این تیم فرود آمد. مهدی که مدتی قبل با ریزه اسپور ترکیه قرارداد امضا کرده و سپس تصمیم به ترک این باشگاه گرفته بود، با رای فیفا چهار ماه از فعالیت در فوتبال محروم شد. برای پرسپولیس که نه اما برای خود مهدی، این محرومیت حتما خیریتی داشت. چراکه موجب شد این بازیکن حواسش را بیشتر جمع کند و دیگر دست به تکرار این اشتباه نزند. طارمی حالا در لباس پورتو، یکی از بهترین فوتبالیست‌های ایران به شمار می‌رود. جالب اینکه جریمه سنگین این ستاره هم با توافق بین روسای جمهور ایران و ترکیه، در نهایت مورد بخشش قرار گرفت.
یک شادی گل با جرم سنگین
عیسی آل‌کثیر بدون شک یکی از خبرسازترین و مهم‌ترین چهره‌های فوتبال ایران در سال ۹۹ بود. وی که اوایل سال ۹۹ به پرسپولیس پیوسته بود، بعد از سه، چهار بازی خوبی که برای این تیم در لیگ قهرمانان آسیا انجام داد ناگهان با محرومیت سنگینی روبرو شد؛ محرومیتی که باعث شد تا آل کثیر به یکی از چهره‌های جنجالی و خبرساز فوتبال ایران تبدیل شود.
آل کثیر به عنوان یکی از بازیکنان تازه وارد به پرسپولیس همراه این تیم به مسابقات لیگ قهرمانان آسیا رفت و تا مرحله نیمه نهایی هم عملکرد خیلی خوبی داشت و موفق شد گل‌های حساسی به ثمر برساند و نقش زیادی در رسیدن پرسپولیس به نیمه نهایی داشته باشد، اما قبل از بازی با النصر عربستان با محرومیتی عجیب روبرو شد.
آل‌کثیر در جریان بازی با پاختاکور ازبکستان دو گل برای پرسپولیس به ثمر رساند، اما شادی یکی از گل های او برای خودش و تیمش گران تمام شد. مسئولان کنفدراسیون فوتبال آسیا، شادی او را نژادپرستانه دانستند. این در حالی بود که آل کثیر برای برادرزاده اش آن شادی را انجام داده بود اما مسئولان آسیا آن را نژاد پرستانه تلقی کردند.‎‌
به همین دلیل پیش از بازی با النصر عربستان، آل‌کثیر از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا ۶ ماه محروم و مبلغ ۱۰ هزار دلار هم جریمه شد. پس از این موضوع مسئولان باشگاه پرسپولیس چندین بار تلاش کردند تا محرومیت او کم شود، اما این اتفاق رخ نداد؛ تا آل‌کثیر برای بازی کردن دوباره با لباس پرسپولیس تا فروردین ۱۴۰۰ صبر کند.
امیررضا واغظ آشتیانی:سال ها مشکلات را لاپوشانی کردند و امروز صدایش درآمده
امیررضا واعظ آشتیانی، مدیرعامل اسبق استقلال، در گفت و گو با خبرآنلاین درباره محرومیت های مدیریتی باشگاه ها در فوتبال ایران گفت: اگر از ماحرای محرومیت هایی که به اشتباهات انفرادی بر می گردد بگذریم، موضوعاتی که برای باشگاه ها پیش می آید، بیشتر به تفکر مدیران آماتوری بر می گردد. فضای فوتبال و ورزش ما، هنوز بلوغ حرفه ای پیدا نکرده. یعنی افرادی که حتی در زندگی شخصی خود نظم و انضبطا و مدیریت ندارند، چطور می توانند یک تشکبلات و سازمان یا باشگاه را از نگاه حرفه ای مدیریت کنند.
او ادامه داد: تحلیل من این است که انتخاب این افراد، از سوی مدیران ارشدی که خودشان هم به این بلوغ نرسیده اند اتفاق می افتد. سطح کلان ورزش کشور ما از گذشته تا امروز هم چنین مواردی را داشته و این موضوع مربوط به امروز نیست. از گذشته افرادی انتخاب می شدند که مدیریت شان جای سوال داشت و آن ها افراد ضعیفی را برای مسئولیت در حایگاهای مهم انتخاب می کردند و این باعث شد ه که امروز شاهد مشکلات مختلفی باشیم. از جمله اینکه استقلال و پرسپولیس از آسیا محروم شوند. سوال این است که چرا از گذشته این دو بلاشگاه بر اساس انضباط و برنامه جلو نرفته اند؟ من بیش از دو دهه است که می گویم و استقلال و پرسپولیس را باید بر اساس قانون تحارت اداره کرد. یعنی مجمع، اعضای هیئت مدیره را انتخاب کند و هیئت مدیره هم مدیرعامل را؛ در استقلال اما می بینیم که مدیرعامل را وزیر انتخاب می کند یعنی رییس مجمع!
آشتیانی افزود: این رویه نادرست باعث می شود که نهایتا این اتفاق ها و محرومیت ها رخ بدهد. بارها استقلال و پرسپولیس تحت عنوان شرکت ثبت شده اند و قانون تجارت هم برای اداره شرکت ها می گوید که برای این باشگاه ها باید بازرس یا همان حسابرس سالانه تعیین شود، و در پایان هر سال مجمع سالانه برگزار گردد. در آن مجمع بازرس کاملا حسابرسی می کند که ورودی و خروجی باشگاه از نظر مالی در چه شرایطی است، و همینطور وضع مدیریتی باشگاه در چه شرایطی است. در آن جا مشخص می شود باشگاه بدهکار است یا طلبکار و بر اساسن آن گزارش ها تصمیم گیری می شود اما در اینجا شما کدام مجمع سالانه را دیده اید؟
رئیس اسبق فدراسیون دوچرخه سواری ایران درباره مشکلات مالی باشگاه های استقلال و پرسپولیس هم گفت: حدود هفت- هشت سال پیش گفتند استقلال و پرسپولیس یکی ۸۰ و دیگری ۱۰۰ میلیارد بدهی دارند و پس از آن به دوباره به خواب رفتند. از آن وقت تا کنون چه کار مثبتی انجام شده که اتفاقات تلخ گذشته تکرار نشود؟ عملا هیچ و دوباره به سمت رفتارهای غیرقانونی رفتند.
او ادامه داد: امروز اگر استقلال و پرسپولبس بدهکار هستند و در آستانه حذف از آسیا، این نشان دهنده این است که نظارتی وجود نداشته. وزارت ورزش که صاحب این دوباشگاه است نظارتی نداشته و من این گلایه را حتی به بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات هم دارم که چه نظارتی داشته اند؟ اگر نظارتی بوده آن را رسانه ای کنند و اگر نبوده پس آن ها هم در این موضوع دخیل اند و کوتاهی کرده اند.
وی افزود: این واقعیت تلخ امروز حاصل عملکرد افرادی است که نباید در آن جایگاه ها می نشستند، از طرفی مدیرانی که خود از نظر مدیریتی چالش داشتنذ، افراد نا توان را انتخاب کردند و حالا آن هایی که باید پاسخ دهند، در راس کار نیستند و نظارتی هم نیست.
آشتیانی درباره لابی گری برای حضور در باشگاه ها در آسیا و پوشاندن مشکلات عنوان کرد: این که در هر دوره با تمنا و خواهش، و با لابی گری مسائل را لاپوشانی کنیم، نتیجه اش این می شود که امروز صدایش در آمده و اگر کمیته حرفه ای هم مجوز ها را به صورت نهایی تایید کند، کنفدراسیون آسیا به دنبال راستی آزمایی است. یک دهه است که به نظرات منتقدان دهن کجی شده و امروز باید تاوان آن را بدهند. من همیشه گفته ام اگر مسئول ارشدی را به دلیل انتخاب اشتباهش محاکمه کنند، دیگر کسی به خود اجازه نمی دهد افراد ناتوان را در راس امور بگذارد اما هیچ نظارتی نیست و این جهل مدیریتی باعث بروز مشکلاتی چنین شده.
او ادامه داد: اگر فلان شخص می گوید من چند جام آورده ام و در عین حال بدهکاری زیادی برای باشگاهش ایجاد کرده، و مدعی است جزو مدیران خوب است، علتش این است که کسی آن ها را مواخذه نکرده که کسب این جام به چه قیمتی بوده؟
مدیرعامل اسبق استقلال افزود: چند روز قبل مدیرعامل یکی از این باشگاه ها مرتبا از همه تشکر می کرد که شرایط صدور مجوز فراهم شده. ای اف سی خواب که نیست؛ آنها پیش خودشان می گویند چه شده که این همه از بقیه تشکر می شود؟ این به دلیل ندانستن ظرافت‌های مدیریتی و گفتمان مدیریت است که نمی‌دانند تشکر کردن، نوعی پالس دادن به کنفدراسیون آسیاست. طرف مقابل می‌گوید مگر چه شده که تشکر می کنند؟ و به همین دلیل می خواهد راستی ازمایی کند. اصلا دلیلی ندارد برای کاری که قانونی جلو می‌رود، این همه تشکر شود.
او در پایان گفت: همه این ها دست به دست هم می دهد و امروز به اینجا رسیده ایم که می خواهند راستی آزمایی کنند که کمیته ای که در ایران است، درست تصمیم گرفته یا نه؟ و بعید نیست اگر درست تصمیم نگرفته باشند، با خود آن ها هم برخورد شود.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام