سرمقاله

هنر ایجاد ارتباط با مخالفان

جلال خوش‌چهره

محمد علی نویدی- به گواهی تاریخ، تجربه و استدلال برهانی و مشاهدات عینی ایجاد تغییرات و تحولات در سطح و ساحت زندگی انسان و جوامع بشری امری لازم و ضروری و قطعی است، چرا که زندگانی آدمی به مرور زمان و پدیداری مسائل و موضوعات جدید و ابتر شدن مقولات کهنه و قدیم و ظهور معضلات پیچیده، نیازمند بازسازی و نوسازی است تا اثرهای سازنده و تازه تولید شوند و تا چرخ زندگی را بچرخانند و حیات بشر را با طراوت و تازگی استمرار بخشند و پیش برانند.
اما زندگی انسان، محل آزمون و خطا و ایجاد تغییرات ناگهانی و آشوبناک نیست. زیرا، عرصه زندگی انسان، قلمرو ظهور نفس و خود و هستی و اثر آدمی است،یعنی آدمیت آدم. میدان حیات و زندگانی در نسبت با تغییرات ناگهانی، محل زندگی و مرگ است. زندگی، انسان است و انسان زندگی. بنابراین، فردیت، شخصیت و خودیت و حیثیت آدمی با زندگی آبرومند ارتباط و اتصال دارد.
خصلت و خاصیت زندگی بشری چنین است که با تدریج و قاعده و آهستگی سازگار و سازوار است. انسان موجود منعطف و خوی گیر می باشد و به مرور زمان به تغییرات عادت می کند، لیکن، واسطه بین این عادت و آن تغییرات ناگهانی، عقلانیت و خردمندی و اعتدال است. تجربه زیست جهانی نیز این مطلب و موضوع را اثبات عملی کرده است. فرهنگ و تمدن بشری که حاصل تفکر و تلاش جمعی است بر اساس همین عقلانیت اثربخش و نافع تاسیس و ترقی و ترویج شده است.
بنابراین معقولیت با مطلوبیت یا عقلانیت با خیریت و اثربخشی تناسب و تعادل دارد. تغییرات مطلوب و سودمند « favorable variation» با جسم و جان و جهان زندگی آدمیان مناسب و مساعد است به همین دلیل جوامع بشری از چنین تغییراتی اقبال و استقبال می کنند. اما، تغییرات غیر عقلانی و غیر علمی و ناگهانی و آشوب ناک با طبع بشری ناسازگار و ناملایم می باشد، بنابراین، طبع آدمی چنین تغییراتی را نمی پذیرد. به تعبیر دیگر، طبع انسان و ظرفیت و شرایط زندگی وی با تغییرات غیر طبیعی و نامتوازن تحت فشار قرار می‌گیرد و دچار تزاحم و تعارض می شود و شیرازه زندگی از هم می‌پاشد.
عقلانیت و اعتدال سبب تولید اثرهای سازنده می شود و همین اثرها بر روی هم انباشته می شوند و امتیازهای زندگی انسانی محسوب می شوند. یعنی، رفتار عقلانی موجب رفتار علمی و فرزانگی زندگانی می گردد. نکته دقیق و ظریف این است که: نگرش، منش و کنش انسان در زندگی با هم ربط وثیق و پیوند عمیق و لاینفک دارند. عقلانیت رشته اتصال این سه مرحله و سه سطح از چرخ زندگی است« کتاب نقد پژوهی و نقد اثربخش»
حکمت زندگی با برهان عقلی و تجربه نافع عملی ارتباط دارد. یعنی، حکمت زندگی با عقلانیت استحکام و اتقان پیدا می کند و همین عقلانیت موجب وحدت ملی، همبستگی اجتماعی و بالندگی کشور می شود. تغییرات در تمام حوزه ها: اقتصاد، سیاست، اجتماع، علم، هنر و ادبیات و فرهنگ و رسانه‌ها و توزیع آگاهی و نظایر آن، اگر مبتنی بر عقلانیت و اندیشه باشد، سبب بالندگی و شکوفایی و پیشرفت می گردد و اگر بر مبنای دلبخواهی و باری بهر جهت و بدون حکمت و برهان و دیدگاه علمی باشد، موجب تباهی و توقف زندگی می شود.
آینده و آبادانی جامعه و کشور و زندگی با نوع و چگونگی و میزان عقلانیت و خرد جمعی، بستگی تام و تمام دارد. «تفکراثربخش» می تواند در این برهه و سایر روزگاران و دوران سخت و صعب زندگی و مردم به یاری ما بیاید و به آینده و زندگی امید بخشد و بن بست ها را بگشاید. « تفکراثربخش » هم به حکمت و تفکر توجه دارد و هم به کاربرد و کاربست نافع آن. آبادی ایران و زندگی مردمان با تفکراثربخش و تلاش اثر مند امکان پذیر است. خردمندان جامعه می توانند با تفکراثربخش گره های زندگی و جامعه را بگشایند.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام