سرمقاله

گورباچف و هواپیمای تک‌نفره آلمان غربی

پیمان مولوی

چند ماهی بود که از مذاکرات وین خبری نبود، مذاکراتی که در پی کشمکش‌های تهران- واشنگتن بر سر برخی مسائل باقی مانده در مذاکرات، متوقف شده بود با سفر «انریکه مورا» معاون مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با هدف شکست بن بست مذاکرات ایران و ۱+۴ به ایران رنگ و بوی تازه ای به خود گرفت .پیرو این سفر«جوزپ بورل» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز هفته گذشته به تهران آمد و نوید یک راه حل میانه را داد.
در هر حال این دور از مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران از طریق اتحادیه اروپا ، سه شنبه گذشته در دوحه(پایتخت قطر) آغاز و چهارشنبه پایان یافت. پس از پایان این نشست منابع غربی و برخی مقامات ارشد آمریکایی از عدم حصول نتیجه در این دو روز گفتند .
خبر آنلاین در گفت‌و‌گو با وحید جلال زاده رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس یازدهم به بررسی علت های به نتیجه نرسیدن این نشست پرداخته است که در پی می‌خوانید‌:
وی در این خصوص می افزاید: بعد از سفرهای آقایان مورا و بورل به تهران و پایتخت برخی از کشورها و انجام مکاتبات ، مذاکرات به شکل دیگری و نصفه نیمه ادامه داشت.
جمهوری اسلامی هیج وقت از مذاکرات فرار نکرده بنابراین آمادگی برای مذاکرات محدد را البته نه در وین و نه در آن قالب قبلی بلکه در دوحه قطر و در شکل جدید اعلام کرد. بنا شد دیپلمات های ما با آقای مورا مذاکره کنند و ایشان نتایج مذاکرات را به آقای مالی در دوحه منتقل کند.
با آمریکایی‌ها در سه موضوع به تفاهم و توافق نرسیدیم یکی بحث تضمین‌ها بود که عرض کردم در این بخش آمریکایی‌ها، می‌بایست، تضمین می دادند حداقل تا پایان دوره بایدن انتفاع اقتصادی جمهوری اسلامی برقرار خواهد بود اما متاسفانه توانایی اینکار را ندارند. نکته دوم بحث پادمان بود، ما در مذاکرات اسفند ماه با غربی‌ها به این تفاهم رسیده بودیم که با آژانس در رد و بدل متون و سوال و پرسش و پاسخ جمهوری اسلامی به توافق برسیم تا در خرداد ماه و در اجلاسیه شورای حکام بحث پادمانی ما حل و فصل شود و پرونده مختومه شود که خُب دیدیم ، نه فقط این اتفاق نیافتاد بلکه آژانس و شورای حکام علیه جمهوری اسلامی قطعنامه صادر کرد، البته محتوای قطعنامه ملایم بود اما جمهوری اسلامی همین را هم برنتابید و ما در دوحه تاکید کردیم، بحث پادمان باید پایان یابد. بحث سوم هم همین لیست قرمز تحریمی‌هاست که جمهوری اسلامی تاکید دارد، افراد حقیقی و حقوقی که تفاهم شده از لیست حذف شوند، دیگر نباید به بهانه‌های دیگری، مجددا به لیست قرمز بازگردانده شوند. جلال زاده همچنین تاکید می‌کند: آمریکایی‌ها مدعی هستند جمهوری اسلامی حرف جدیدی نزده و حرف های قبلی را تکرار کرده، در حالی که ما همین موضوعات را با آقای مورا و آقای بورل و ۱+۴ مطرح کرده بودیم و گفته بودیم اگر جمهوری اسلامی از این مذاکرات انتفاع اقتصادی به دست نیاورد، اصلا نقض غرض است و رفتن ما به مذاکرات اصلا هیچ سودی به حال جمهوری اسلامی ندارد . ما نه بیش تر از برجام می خواهیم و نه به کمتر از برجام راضی می‌شویم. حالا، آمریکایی‌ها باید اراده سیاسی خودشان را نشان دهند و درخواست های بحق جمهوری اسلامی را در قالب مذاکرات وین و برجام بپذیرند.
وی در پاسخ به این سوال که خاموش کردن دوربین های پادمانی در ناکامی مذاکرات دوحه تاثیر گذار بود؟ می گوید: نه، این دوربین ها در مذاکرات دوحه تاثیر منفی در تصمیمات دو طرف نداشت . طبق قانون راهبردی لغو تحریم های مجلس ما یک بازه زمانی را برای دولت مشخص کرده بودیم که اگر تحریم ها در آن بازه زمانی لغو نشود به اقدامات یکجانبه و داوطلبانه ایران در پروتکل الحاقی پایان دهد .جمهوری اسلامی ، حُسن نیت نشان داد و با این پیش فرض که ممکن است مذاکرات به نتیجه برسد ، دوربین ها را در مدت زمان مشخص شده ، جدا نکرد و تصویر برداری ادامه یافت و البته تصاویر را در اختیار آژانس قرار ندادیم . ما در حال طی کردن یک پروسه با آژانس هستیم اما این پروسه ، جداگانه است و ارتباطی به مذاکرات دوحه نداشت .
رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین در مورد چشم انداز مذاکرات می افزاید: نماینده آمریکا در سازمان ملل چند روز پیش اعلام کرد که آمریکا می خواهد تحریم ها را لغو کند و جمهوری اسلامی به تعهدات خودش برگردد،این، همان حرفی است که جمهوری اسلامی بارها بیان کرده که آمریکا باید تحریم‌ها را لغو و انتفاع اقتصادی کشورمان را حداقل تا پایان دوره ریاست جمهوری بایدن تضمین کند و اگر این شروط برآورده شود ، جمهوری اسلامی نیز همانگونه که بارها اعلام کرده به تعهدات برجامی خود باز خواهد گشت. اما آمریکایی‌ها در جلسات مذاکراتی متاسفانه تن به این تعهدات نمی‌دهند.
اگر آمریکا اراده سیاسی برای برگشت به برجام نداشته باشد قطعا این مذاکرات به نتیجه مطلوب دو طرف نخواهد رسید‌. اکنون، توپ در زمین آمریکایی‌هاست، کاخ سفید در موضع گیری های رسمی از بازگشت به برجام و پذیرش الزامات آن مانند لغو تحریم ها سخن می گوید اما در مذاکرات برجامی جاضر نیست ، تضمین بدهد که اعضای خارج شده از لیست قرمز را مجددا به لیست بازنگرداند و مسائل پادمانی جمهوری اسلامی هم طبق توافقاتی که با آژانس داشتیم حل شود. اگر این مواع، رفع شوند به توافق خواهیم رسید اما اگر آمریکایی‌ها بخواهند با همین رویکرد ادامه دهند و گمان کنند جمهوری اسلامی از مواضع خود، عقب خواهد نشست، قطعا مذاکرات به نتیجه نخواهد رسید.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام