سرمقاله

گورباچف و هواپیمای تک‌نفره آلمان غربی

پیمان مولوی

اخیرا یکی از مجسمه‌سازان مطلبی را در فضای مجازی منتشر کرد که محتوای آن، از شست‌وشوی نیمه‌کاره مجسمه میدان فردوسی و دورنگ شدن این مجسمه ۶۳ ساله خبر می داد.
خبرنگار تجسمی ایسنا به میدان فردوسی رفت تا از صحت‌وسقم ماجرا مطلع شود و در نهایت آنچه مشاهده شد، بدین شرح است: اثر گرانبها و ارزشمند ابوالحسن صدیقی ـ نقاش و مجسمه‌ساز مشهور ایرانی ـ که یکی از المان‌های مطرح شهر تهران به شمار می‌آید، دو رنگ شده و به صورت تیره‌ و روشن درآمده است!
اکنون به نظر می‌رسد مسئولان وقت سازمان زیباسازی شهر تهران که سالانه برنامه‌های مرمتی و شست‌وشوی آثار شهری را در برنامه کاری خود دارد، تنها به تمیز کردن بخشی از مجسمه فردوسی بسنده کرده اند و با گذشت یک سال، شست‌وشوی مجسمه به طور کامل انجام نشده است. البته این احتمال هم وجود دارد که در حین عملیات مرمت و شستشو متوجه تغییر فاحش رنگ مجسمه شده‌اند و برای پرهیز از ادامه این روند و مخدوش نشدن‌ بیشتر اثر، کار را متوقف کرده‌اند.
مدیرکل موزه‌ها و اموال منقول تاریخی گفت: مجسمه فردوسی ثبت ملی شده و اقدام شهرداری برای پاکسازی این مجسمه، بدون مجوز، غیراصولی و خلاف قوانین ناظر بر آثار ثبت ملی بوده است.
مرتضی ادیب‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا درباره پاکسازی مجسمه فردوسی در تهران که پس از شست‌وشو، دو رنگ شده و با همین وضعیت به حال خود رها شده است، اظهار کرد:‌ مجسمه فردوسی در سال ۱۳۹۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و دارای ضوابط حفاظت اختصاصی است، بنابراین شهرداری و یا هر ارگان دیگری بدون دریافت مجوز از میراث فرهنگی، اجازه مرمت، ‌پاکسازی و یا هر اقدام دیگری را ندارد.
او تاکید کرد: شهرداری ‌برای پاکسازی و شست‌وشوی مجسمه فردوسی باید مجوز میراث فرهنگی را می‌گرفت و توسط کارشناسان متخصص این حوزه، عملیات پاکسازی را انجام می‌داد که چنین اقدامی انجام نشده است و شهرداری بدون مجوز به پاکسازی غیراصولی سطح مجسمه فردوسی اقدام کرده است.
ادیب‌زاده که پیش‌تر معاون میراث فرهنگی استان تهران بوده، با یادآوری تخریب مجسمه‌های میدان حر تهران از سوی شهرداری در سال گذشته، اظهار کرد: با توجه به آن تجربه و همچنین به سبب آسیب‌های خاص وارده، ناشی از آلودگی شدید و نیز اهمیت این آثار، شهرداری باید این احتیاط را درباره مجسمه فردوسی لحاظ می‌کرد، ‌ به ویژه آن‌که مراتب ثبت آثار ملی به استانداران ابلاغ می‌شود و لازم است مرمت مجسمه‌های شهری ثبت‌شده توسط متخصصان این امر و با نظارت کارشناسی صورت گیرد.
او همچنین یادآور شد: مجسمه‌های شهری علاوه بر آسیب و آلودگی ناشی از محل قرار گرفتنشان در یک فضای عمومی، به مرور زمان به دلیل آلودگی دچار تغییرات در ظاهر خود می‌شوند. تاثیرات آب و هوا مانند آلودگی، ‌نوسانات دمایی، نفوذ رطوبت به بافت مجسمه‌ها منجر به ایجاد آسیب‌هایی در آن‌ها خواهد شد. همچنین ممکن است فضولات پرندگان یا جوندگان نیز به مرور زمان، سطوح این مجسمه‌ها را دچار تغییر و تخریب کند.
مدیرکل موزه‌ها و اموال منقول تاریخی درباره پیگیری و بررسی دیگر خسارت‌های وارد شده به مجسمه فردوسی در جریان پاکسازی سطح آن و همچنین چگونگی ادامه عملیات پاکسازی با توجه به این‌که مجسمه دو رنگ و با وضعیت نامناسب به حال خود رها شده است، ‌ گفت: معاونت میراث فرهنگی استان تهران باید بررسی کند که چه آسیبی به مجسمه فردوسی وارد شده است. ظاهرا پاکسازی مجسمه نیمه‌تمام رها شده است.
شست‌وشوی غیراصولی مجسمه فردوسی در روزهای گذشته پس از آن‌که عکسی از آن در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد، واکنش بسیاری از مجسمه‌سازان و اعضای شورای شهر تهران را نیز برانگیخت. به اعتقاد برخی مجسمه‌سازان، این رفتار شهرداری که از گذشته سابقه داشته و با وجود اعتراض‌ها آخرین آن هم نخواهد بود، ‌چه بسا که مدیر روابط عمومی سازمان زیباسازی شهر تهران گفته است: در سال ۱۴۰۱ سازمان زیباسازی برنامه مفصلی برای مرمت یا شست‌وشوی سازه‌های حجمی و المان‌هایی مثل مجسمه‌های میادین دارد.
محمد جواد زمان‌آبادی همچنین گفته که مجسمه میدان فردوسی در محلی است که آنجا در معرض آلودگی، آفتاب و بارندگی قرار دارد و دائما نیازمند این است که به آن رسیدگی شود، اما سازمان زیباسازی طی دو سال گذشته هنوز برنامه‌ریزی برای شست‌وشوی یا مرمت این سازه انجام نداده است.
با این حال، نرگس معدنی‌پور ـ رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران ـ در تذکری که یکشنبه ۱۲ تیرماه در تذکر پیش از دستور خود در صحن شورا، به مصوبه حفظ آثار فاخر اشاره کرد و از شهرداری خواست که هرچه سریع‌تر مساله دو رنگ شدن مجسمه فردوسی را رفع کند.
تندیس حکیم ابوالقاسم فردوسی، بنابر اطلاعاتی که مدیرکل موزه‌ها و اموال منقول تاریخی وزارت میراث فرهنگی منتشر کرده است، به شماره ۱۴۴۴ به تاریخ ششم بهمن‌ماه سال ۱۳۹۸ در فهرست میراث ملی ایران به ثبت رسیده و از آثار ماندگار استاد ابوالحسن خان صدیقی، ‌نقاش و مجسمه‌ساز مشهور ایرانی است.
ساخت این مجسمه در میدان فردوسی تهران که سومین مجسمه فردوسی نصب شده در ایران است، از سوی انجمن آثار ملی در قراردادی به استاد ابوالحسن خان صدیقی که در آن زمان در ایتالیا به سر می‌برد، سپرده شد و اوایل سال ۱۳۴۸ به پایان رسید و در سال ۱۳۵۰ در محل میدان فردوسی نصب شد. جنس مجسمه از سنگ مرمر کارارا Carrara Marble و ارتفاع آن بیش از سه متر است.
استاد ابوالحسن خان صدیقی، از مجسمه‌سازان مشهور معاصر است که سازنده آثاری چون مجسمه فردوسی و ‌نادرشاه افشار در مشهد و سازنده تندیس خیام در پارک لاله تهران است.
واکنش عضو شورای شهر تهران به آسیب وارده به مجسمه فردوسی
رئیس کمیته سلامت شورای شهر تهران به آسیب وارد شده به مجسمه میدان فردوسی تهران واکنش نشان داد.
به گزارش ایسنا، سوده نجفی در حساب شخصی خود در توییتر نوشت: ‏آسیب وارد شده به مجسمه‌ی حکیم ابوالقاسم فردوسی در میدان منتسب به نام این شاعر بزرگ، به هر دلیلی که رخ داده است پذیرفتنی نیست.
وی در ادامه آورده است: از مجموعه ‎شهرداری تهران انتظار می‌رود تا نسبت به مرمت این اثر ملی ارزشمند که یکی از نمادهای مطرح پایتخت است، اقدام عاجل نماید.
همچنین رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران از شهرداری خواست که هرچه سریع‌تر مساله دو رنگ شدن مجسمه فردوسی را رفع کنند.
معدنی‌پور صبح دیروز در تذکر پیش از دستور خود به شیوه شست‌وشوی مجسمه فردوسی واکنش نشان داد و گفت: اخیرا شست‌شوی غیرکارشناسی مجسمه فردوسی موجب دو رنگ شدن آن شده است و این در حالی است که این مجسمه ۶۳ سال پیش توسط مرحوم صدیقی ساخته و در میدان فردوسی نصب شده است.
وی با بیان اینکه در گذشته مجسمه با روش‌های علمی و زیر نظر کارشناسان مجرب شست‌وشو داده می‌شد، گفت: البته در گذشته مداخلات غیرعلمی نیز انجام شده اما همیشه نظر کارشناسان قالب بوده است و نهایتا با روش‌های علمی شست‌وشو داده شده است.
رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران با بیان این‌که شورای شهر نیز مصوبه‌ای در راستای حفظ آثار فاخر دارد، ادامه داد: از شهرداری تهران می‌خواهم که به صورت عاجل این مساله را رفع کند.
رفتاری که با مجسمه فردوسی شد، اولین نیست اما بدترین است
یک مجسمه‌ساز که در مقطعی از مسوولان سازمان زیباسازی شهر تهران هم بوده است، به وضعیت حال حاضر مجسمه سنگی میدان فردوسی و دورنگ شدن این اثر ارزشمند در پی شست و شوی غیراصولی، واکنش نشان داد و تصریح کرد: مشابه رفتاری که اکنون با فردوسی شده، اتفاق تازه‌ای نیست و مرتبه آخر هم نخواهد بود!
به گزارش ایسنا، سیدمجتبی موسوی ـ مجسمه‌ساز و معاون اسبق فرهنگی و هنرهای شهری سازمان زیباسازی شهر تهران ـ در واکنش به دورنگ شدن مجسمه میدان فردوسی، مطلبی را در فضای مجازی منتشر کرده است.
موسوی نوشت: «در دو مقطع مسئولیتم در حوزه هنر شهری و مجسمه‌سازی در سازمان زیباسازی شهر تهران، عمدتا سه چیز بیش از هر چیز دیگری برایم آزاردهنده بود؛ نخست جریان سرقت مجسمه‌ها، دوم وندالیسم و تخریب آنها و سوم مرمت و رنگ آمیزی‌های غیراصولی که اغلب توسط شهرداری برخی مناطق تهران صورت می‌گرفت.
دردسر و آزار گزینه سوم بیش از دو مورد دیگر بود. البته شهروند و مخاطب تفکیکی بین ارگان‌های شهرداری قائل نیست و همه را یکی می‌داند که البته حق با اوست، درست این است که مدیریت صحیح و یکپارچه در هماهنگی بین اجزا به دست آید و غیر از این هرچه باشد نشانه ضعف مدیریت است. شنیدن این توجیه برای مخاطب تکراری شده که انجام یک کار ناصحیح را یک بخش شهرداری گردن بخش دیگری بیندازد و با این شیوه از پاسخگویی طفره برود، پاسخی که هیچ‌گاه برای مخاطب پذیرفتنی نبوده است (این موضوع شامل دوره مسئولیت خود من هم می‌شود).
اتفاق اخیر شستشوی غیراصولی مجسمه فردوسی تهران که از مهمترین آثار هنر شهری یک قرن اخیر ایران است توسط شهرداری منطقه شش تهران که منجر به دو رنگی این مجسمه سنگی شده است، رخداد جدیدی نیست، اما می‌توانم ادعا کنم بدترین آن است، دلیل آن هم به ارزش، اهمیت و امضای مجسمه برمی‌گردد. کار شاخص و بی تکرار هنرمند فقید استاد ابوالحسن صدیقی که در سال های ۵۰-۱۳۴۸ در ایتالیا و از سنگ مرمر کارارا ساخته شده و در ۱۳۵۰ در همین میدان نصب شد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام