سرمقاله
تحول گفتمان ترامپ درباره جنگ ایران؛ از «پیروزی قاطع» تا «شکیبایی راهبردی» / آریا یونسی
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
پخش مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ در سینماهای کشور، با وجود لغو دو دیدار تیم ملی و محدودیتهای زمانی و اجرایی، به یکی از پرفروشترین تجربههای نمایش رویدادهای زنده در سالنهای سینما تبدیل شد. بررسی اکرانهای قطعی نشان میدهد دستکم شش مسابقه روی پرده رفت و فروش بلیتها پیش از برگزاری فینال از ۱۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان عبور کرد؛ رقمی که با اضافهشدن فروش نهایی مسابقه آرژانتین و اسپانیا افزایش یافته، اما جمعبندی نهایی آن هنوز از سوی سامانه مدیریت فروش و اکران سینما منتشر نشده است. به گزارش ایرنا، در مجموع، ۱۱۹ سینما در ۴۳ شهر کشور مجموعا ۲۶۷ سالن بازی شب گذشته اسپانیا و آرژانتین را پخش کردند. در مجموع طبق آمار ثبت شده در سامانه سمفا ۴۲ هزار و ۳۷۸ نفر برای این بازی بلیت تهیه کرده اند و استانهای تهران، خراسان رضوی، اصفهان، فارس و خوزستان به ترتیب بیشترین مخاطب را در سطح کشور داشته اند. از مجوز سهبازی تا اکران مراحل پایانی جام جهانی ماجرای پخش فوتبال در سینماها از هفدهم خردادماه آغاز شد؛ زمانی که شورای صنفی نمایش با پخش سه مسابقه تیم ملی ایران در مرحله گروهی جام جهانی موافقت کرد. قرار بود دیدارهای ایران مقابل نیوزیلند، بلژیک و مصر در سینماهای کشور نمایش داده شوند، اما این برنامه دقیقاً مطابق مصوبه اولیه پیش نرفت. دیدار ایران و نیوزیلند در ۲۶ خرداد، به دلیل صادرنشدن مجوز پلیس اماکن، از برنامه سینماها کنار گذاشته شد. سومین مسابقه تیم ملی مقابل مصر نیز به دلیل تعطیلی سالنهای سینمایی در ایام عزاداری روی پرده نرفت. به این ترتیب، از سه مسابقه مرحله گروهی ایران، تنها دیدار ایران و بلژیک بهصورت گسترده و رسمی در سینماها پخش شد. استقبال از همین مسابقه، مسیر اکران فوتبال را تغییر داد. در ادامه، دیدار اسپانیا و بلژیک از مرحله یکچهارم نهایی، دو مسابقه نیمهنهایی فرانسه و اسپانیا و انگلیس و آرژانتین، مسابقه ردهبندی فرانسه و انگلیس و در نهایت فینال آرژانتین و اسپانیا نیز در سینماهای منتخب کشور نمایش داده شدند. بر این اساس، شش مسابقه بهطور قطعی در سالنهای سینمایی اکران شد: ایران ـ بلژیک؛ اسپانیا ـ بلژیک؛ فرانسه ـ اسپانیا؛ انگلیس ـ آرژانتین؛ فرانسه ـ انگلیس و آرژانتین ـ اسپانیا. شبی که فوتبال نزدیک به ۶ میلیارد تومان فروخت پرفروشترین و پرمخاطبترین اکران فوتبال در این دوره به دیدار ایران و بلژیک اختصاص داشت. براساس آمار رسمی سامانه سمفا، این مسابقه در ۲۱۷ سالن و در قالب ۲۱۹ سانس نمایش داده شد و ۳۲ هزار و ۷۶۰ نفر برای تماشای آن بلیت خریدند. فروش این مسابقه به رقم دقیق پنج میلیارد و ۹۵۰ میلیون و ۲۲۰ هزار تومان رسید؛ رقمی که اکران یک مسابقه فوتبال را در جایگاهی قابل مقایسه با فروش روزانه تعدادی از فیلمهای تجاری قرار داد. بلیت این مسابقه ۱۸۰ هزار تومان قیمت داشت. این استقبال گسترده در حالی رقم خورد که تنها چند روز پیش از برگزاری مسابقه، اصل پخش فوتبال در سینماها با ابهامهای اجرایی و صدور مجوز روبهرو بود. موفقیت اقتصادی دیدار ایران و بلژیک، سینماداران را به ادامه این تجربه در مراحل حساس جام جهانی ترغیب کرد. از فروش کم یکچهارم نهایی تا استقبال از نیمهنهاییها پس از وقفه ایجادشده در فعالیت سینماها، دیدار اسپانیا و بلژیک در مرحله یکچهارم نهایی در ۲۱ سالن نمایش داده شد. اطلاعرسانی دیرهنگام و تعداد محدود سالنها موجب شد این مسابقه با استقبال چندانی روبهرو نشود و با حدود ۲۶ میلیون تومان، یکی از کمفروشترین اکرانهای فوتبالی جام جهانی باشد. شرایط در مرحله نیمهنهایی تغییر کرد. بلیت دیدار فرانسه و اسپانیا با قیمت ۱۸۰ هزار تومان عرضه شد و این مسابقه با فروش ۹ هزار و ۱۸۴ بلیت، حدود یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان فروش داشت. دیدار دوم نیمهنهایی میان انگلیس و آرژانتین نیز شب بعد در سینماهای منتخب نمایش داده شد. مسابقه ردهبندی فرانسه و انگلیس و فینال آرژانتین و اسپانیا نیز در روزهای پایانی مسابقات به فهرست اکرانهای سینمایی اضافه شدند. فینالی که پیش از آغاز، سه میلیارد تومان فروخت فروش بلیت فینال جام جهانی از چند روز پیش از برگزاری مسابقه آغاز شد. براساس آخرین آمار اعلامشده از سامانه سمفا پیش از برگزاری بازی، ۱۷ هزار و ۴۰۷ بلیت در ۱۸۰ سالن سینما فروخته شده بود و فروش این مسابقه پیش از سوت آغاز، از سه میلیارد و ۲۷۰ میلیون تومان گذشته بود. این رقم تنها به پیشفروش بلیت مربوط است و فروش نهایی فینال پس از بستهشدن گیشهها میتواند بیش از میزان اعلامشده باشد. فروش کل فوتبال در سینماها چقدر بود؟ آخرین گزارش تجمیعی منتشرشده تا غروب شنبه ۲۷ تیرماه، یعنی پیش از برگزاری فینال، مجموع فروش بلیت مسابقات جام جهانی در سینماها را بیش از ۱۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان اعلام کرده بود. بیش از ۹ میلیارد تومان از این مبلغ از طریق سامانه سینماتیکت ثبت شده که معادل ۸۰.۳ درصد فروش آنلاین سامانههای بلیتفروشی بوده است. با این حال، رقم ۱۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان را نمیتوان عدد نهایی این طرح دانست؛ زیرا این آمار پیش از برگزاری فینال منتشر شده و فروش بلیت فینال نیز پس از انتشار گزارش افزایش یافته است. از سوی دیگر، برخی ارقام منتشرشده در گزارش تجمیعی، با آمار نهایی و جداگانه سامانه سمفا برای مسابقه ایران و بلژیک تفاوت دارد. بنابراین، نتیجه دقیق و قابل استناد این است که فروش اکرانهای فوتبال تا پیش از فینال از ۱۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان گذشته و با احتساب فروش نهایی فینال، رقم کل بالاتر از این میزان است؛ اما اعلام عدد قطعی نیازمند انتشار گزارش نهایی سمفا پس از بستهشدن تمامی سانسها و اعمال اصلاحات احتمالی است. تهران و خراسان رضوی در صدر استقبال براساس آمارهای منتشرشده، استانهای تهران، خراسان رضوی، اصفهان، فارس و خوزستان بیشترین استقبال را از نمایش مسابقات جام جهانی در سینماها داشتند. در دیدار ایران و بلژیک بهتنهایی، تهران ۵۱ درصد خرید بلیتها را به خود اختصاص داد و خراسان رضوی و اصفهان در رتبههای بعدی قرار گرفتند. این پراکندگی نشان میدهد اکران فوتبال تنها به پردیسهای پایتخت محدود نمانده و در مراکز استانها نیز توانسته است مخاطبانی را به سالنها بکشاند که احتمالاً بخشی از آنان مشتری همیشگی فیلمهای روی پرده نیستند. درآمد میلیاردی، اما سود نامشخص ارقام اعلامشده در سامانه سمفا، فروش ناخالص بلیت است و نباید آن را سود خالص سینماداران یا درآمد نهایی یک نهاد مشخص تلقی کرد. سهم سامانههای فروش، مالیات، سهم سینمادار، هزینه نیروی انسانی، نگهبانی، مصرف انرژی، فعالیت بوفهها، مسائل مربوط به حق پخش و سایر هزینههای اجرایی در گزارشهای عمومی اعلام نشده است. در نتیجه هنوز نمیتوان با اتکا به اطلاعات منتشرشده گفت برگزاری این اکرانها دقیقاً چه میزان هزینه داشته یا سود خالص آن برای سینماها چقدر بوده است. آنچه بهطور قطعی قابل گزارش است، میزان استقبال مخاطبان و گردش مالی حاصل از فروش بلیتهاست. فوتبال؛ رقیب فیلم یا راه نجات سالنها؟ تجربه جام جهانی ۲۰۲۶ نشان داد سالن سینما لزوماً تنها مکانی برای نمایش فیلم نیست و میتواند به محلی برای تماشای جمعی رویدادهای بزرگ ورزشی، فرهنگی و هنری تبدیل شود. فروش نزدیک به ۶ میلیارد تومانی یک مسابقه و استقبال هزاران نفر از نیمهنهایی و فینال، ظرفیت اقتصادی این الگو را آشکار کرد. با این حال، ادامه این مسیر نیازمند برنامهریزی زودهنگام، هماهنگی با پلیس و نهادهای مجوزدهنده، تعیین تکلیف حقوق پخش، اعلام شفاف آمار فروش و هزینهها و جلوگیری از اطلاعرسانی دقیقه نودی است. تفاوت چشمگیر استقبال از دیدار ایران و بلژیک با بازی اسپانیا و بلژیک نشان میدهد نام تیمها تنها عامل موفقیت نیست؛ تعداد سالنها، زمان صدور مجوز و کیفیت اطلاعرسانی نیز میتواند یک اکران را به رویدادی چندمیلیاردی یا برنامهای کممخاطب تبدیل کند. جام جهانی برای سینماهای ایران با شش اکران قطعی و گردش مالی چندمیلیاردی به پایان رسید؛ تجربهای که ثابت کرد در روزهای کمرمق گیشه، گاهی یک توپ فوتبال بیش از یک فیلم سینمایی مخاطب را به مقابل پرده نقرهای میکشاند.