فاطمه شفیعی - اصفهان، پویش ملی «۲۵ درجه؛ قرار همدلی» با هدف ترویج فرهنگ مصرف بهینه برق و دعوت شهروندان به تنظیم وسایل سرمایشی روی دمای ۲۵ درجه، امسال همزمان با سراسر کشور در اصفهان نیز اجرا شد. در این راستا، تبلیغات محیطی در گالری شهری و عرشه پل‌های اصفهان به همت روابط عمومی شرکت توزیع نیروی برق شهرستان اصفهان و با همکاری اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان در نقاط مختلف شهر به نمایش درآمد. هدف این پویش، جلب مشارکت شهروندان برای کاهش مصرف برق در روزهای گرم سال و تقویت فرهنگ مسئولیت‌پذیری اجتماعی در حوزه انرژی است؛ موضوعی که به باور کارشناسان، بدون همراهی مردم و تداوم آموزش‌های عمومی، دستیابی به آن امکان‌پذیر نخواهد بود. تبلیغات محیطی همواره یکی از ابزارهای مؤثر در انتقال پیام‌های آموزشی به شمار می‌رود، اما میزان موفقیت آن زمانی مشخص می‌شود که بازخورد شهروندان مورد بررسی قرار گیرد. خبرنگار ما در گفت‌وگو با شهروندانی از مناطق مختلف اصفهان، دیدگاه آنان را درباره تبلیغات محیطی این پویش جویا شده است. یک راننده تاکسی در منطقه ۳ اصفهان که بیشتر ساعات روز را در سطح شهر تردد می‌کند، با اشاره به تبلیغات محیطی نصب‌شده در گالری شهری و عرشه پل‌ها گفت: «تبلیغات را بارها دیدم، اما راستش متوجه نشدم منظور از ۲۵ درجه چیست. اگر پیام کمی شفاف‌تر بود یا توضیح کوتاهی کنار آن نوشته می‌شد، برای افرادی مثل من قابل فهم‌تر بود.» یک دانش‌آموز در منطقه ۶ از تأثیر این تبلیغات بر خانواده‌اش گفت: «وقتی مفهوم پویش را فهمیدم، در خانه هم درباره آن صحبت کردم و از خانواده خواستم دمای کولر را روی ۲۵ درجه تنظیم کنیم. به نظرم اگر هر خانواده این کار را انجام دهد، در مجموع تأثیر خوبی خواهد داشت.» چند دانشجوی دانشگاه‌های منطقه ۴ نیز معتقد بودند تبلیغات محیطی این پویش توانسته موضوع مدیریت مصرف انرژی را به فضای دانشگاه‌ها بکشاند. به گفته آنان، پیام‌های نصب‌شده در سطح شهر باعث شد درباره مصرف برق، مسئولیت شهروندان و راهکارهای صرفه‌جویی در جمع‌های دانشجویی گفت‌وگوهایی شکل بگیرد. یکی از این دانشجویان گفت: «گاهی یک پیام کوتاه در فضای شهری می‌تواند شروع یک گفت‌وگوی مهم باشد. این تبلیغات باعث شد در دانشگاه درباره مصرف برق و مسئولیت هر کدام از ما بیشتر صحبت کنیم.» چند بانوی خانه‌دار از مناطق یک، دو و ۱۴ اصفهان نیز که سطح تحصیلات آنان از دیپلم تا کارشناسی ارشد بود، از اهداف این پویش استقبال کردند. آنان گفتند تلاش می‌کنند توصیه‌های مطرح‌شده را در خانه اجرا کنند و معتقدند مدیریت مصرف برق باید از خانواده آغاز شود. یکی از این بانوان اظهار کرد: «اگر هر خانواده تنها کمی در مصرف برق دقت کند، نتیجه آن به نفع همه مردم خواهد بود. این موضوع فقط کاهش هزینه‌ها نیست، بلکه کمک به حفظ منابع کشور است.» یکی دیگر از بانوان نیز گفت که پیام پویش را به‌طور کامل متوجه نشده و به نظر او، طراحی و محتوای طرح برای همه مخاطبان به اندازه کافی شفاف نبوده است. در میان افرادی که با خبرنگار ما گفت‌وگو کردند، یک معلم نیز پیشنهادی برای افزایش مشارکت مردم ارائه داد. وی گفت: «فرهنگ‌سازی بسیار مهم است، اما در کنار آن باید برای مشترکان کم‌مصرف نیز مشوق‌هایی در نظر گرفته شود. اگر خانواده‌هایی که الگوی مصرف را رعایت می‌کنند از تخفیف در هزینه برق یا امتیازهای تشویقی برخوردار شوند، انگیزه مردم برای همراهی با این پویش بیشتر خواهد شد.» در مقابل، تعدادی از مغازه‌داران سطح شهر عنوان کردند به دلیل مشغله کاری، فرصت چندانی برای توجه به تبلیغات محیطی ندارند و معمولاً کمتر به تابلوهای نصب‌شده در سطح شهر دقت می‌کنند. آنان پیشنهاد کردند در کنار تبلیغات محیطی، از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ها و اطلاع‌رسانی مستقیم برای انتقال پیام استفاده شود. یک دانشجوی رشته هنر نیز با نگاهی تخصصی به طراحی آثار تبلیغاتی گفت: «فضای شهر پر از طرح و تابلوهای مختلف است و طبیعی است که مخاطب همه آن‌ها را نبیند. اگر در طراحی تبلیغات محیطی این پویش از رنگ‌های شاخص‌تر، ترکیب‌بندی متفاوت و گرافیک خلاقانه‌تری استفاده می‌شد، احتمال دیده شدن و ماندگاری پیام در ذهن شهروندان بیشتر بود.» همچنین دو تن از طراحان و گرافیست‌های حرفه‌ای اصفهان که آثار این پویش را از منظر تخصصی بررسی کرده بودند، ضمن ارزیابی مثبت طراحی گرافیکی آن، معتقد بودند پیام‌های اجراشده روی تابلوهای با ابعاد یک در دو متر که در برخی چهارراه‌های شهر نصب شده بود، از نظر ترکیب‌بندی، خوانایی و انتقال پیام، بسیار مناسب، گویا و حرفه‌ای طراحی شده بود. به گفته آنان، مهم‌ترین محدودیت این آثار، کوچک بودن ابعاد تابلوها بود و اگر همین طرح‌ها در سازه‌های بزرگ‌تر اجرا می‌شد، میزان دیده شدن، تأثیرگذاری و ماندگاری پیام در ذهن شهروندان به مراتب بیشتر می‌شد. بررسی این گفت‌وگوهای میدانی نشان می‌دهد پویش «۲۵ درجه؛ قرار همدلی» توانسته توجه بخشی از شهروندان را به موضوع مدیریت مصرف برق جلب کند و در برخی خانواده‌ها و مراکز آموزشی نیز زمینه گفت‌وگو درباره این موضوع را فراهم آورد. در عین حال، بخشی از شهروندان بر شفاف‌تر شدن پیام، استفاده از طراحی‌های شاخص‌تر، افزایش ابعاد برخی سازه‌های تبلیغاتی و بهره‌گیری همزمان از رسانه‌های مختلف برای انتقال بهتر پیام تأکید داشتند. تبلیغات محیطی، زمانی که از طراحی مناسب، جانمایی مؤثر و پیام روشن برخوردار باشد، می‌تواند نقش مهمی در فرهنگ‌سازی و تغییر رفتار شهروندان ایفا کرده و به کاهش مصرف برق و مدیریت بهتر انرژی کمک کند.