سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
حمله پهپادی اوکراین به خط لوله ترانسبالکان، در اوج بحران انرژی اروپا، این پرسش را پررنگ کرده که آیا کییف با تشدید تنش، به دنبال فشار بر اروپا و جلب حمایت بیشتر واشنگتن است؛ آن هم به قیمت امنیت و اقتصاد اروپا. به گزارش نورنیوز حمله پهپادی اوکراین به مسیر انتقال گاز روسیه به اروپا، در شرایطی که قاره سبز با یکی از حساسترین مقاطع امنیتی و انرژی خود مواجه است، بار دیگر این پرسش را پیش میکشد که کییف در ورای اقدامات پرتنش خود چه اهدافی را دنبال میکند. بلغارستان اعلام کرده است یک پهپاد اوکراینی خط لوله ترانسبالکان، مسیر انتقال گاز روسیه از ترکیه به اروپا، را هدف قرار داده است؛ اقدامی که میتواند بر بحران انرژی اروپا بیفزاید. این حمله در شرایطی رخ داده که اروپا، همزمان با پیامدهای جنگ اوکراین و تحولات پرتنش غرب آسیا، با فشار فزاینده اقتصادی و انرژی روبهروست. از این منظر، هدف قرار دادن زیرساختی حیاتی برای انتقال انرژی، صرفاً یک اقدام نظامی تلقی نمیشود؛ بلکه میتواند بخشی از راهبردی برای تشدید تنش، محدود کردن گزینههای دیپلماتیک اروپا و واداشتن این قاره به استمرار حمایت از کییف باشد. جیغهای بلند برای پنهان کردن شکستهای میدانی عملکرد زلنسکی در سالهای اخیر نشان داده است که هرگاه فشارهای سیاسی، رسواییهای مالی یا ناکامیهای میدانی افزایش یافته، کییف به سمت اقدامات پرسروصداتر و اتهامزنیهای گستردهتر حرکت کرده است؛ از ادعای حمایت کشورهای مختلف از روسیه گرفته تا حملات به زیرساختهای انرژی و عملیات پرریسک در عمق خاک روسیه. حمله به کشتیهای نزدیک پایانه دریایی کنسرسیوم خط لوله خزر و پرونده انفجار نورداستریم نیز در همین چارچوب قابل بازخوانی است؛ اقداماتی که پیامد آنها تنها به میدان جنگ محدود نمانده و امنیت انرژی اروپا را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در روزهای اخیر، تشدید حملات اوکراین به زیرساختهای انرژی روسیه همزمان شده با فشارهای سیاسی و اقتصادی بر زلنسکی، تغییرات در ساختار نظامی و سیاسی کییف و ادامه پیشرویهای روسیه در برخی جبههها. در چنین شرایطی، نمایش قدرت نظامی میتواند تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی از مشکلات داخلی و ناکامیهای میدانی باشد؛ هرچند اعتراضات خیابانی در اوکراین نشان میدهد این تاکتیکها دیگر مانند گذشته اثرگذار نیستند. اروپا؛ قربانی باجخواهیهای بیپایان کییف اروپا تاکنون حدود ۲۰۰ میلیارد دلار کمک مالی و نظامی در اختیار اوکراین قرار داده و همزمان بحث استفاده از داراییهای روسیه برای تأمین هزینههای جنگ نیز دنبال شده است. با این حال، بحران اقتصادی و انرژی، فضای سیاسی اروپا را نسبت به تداوم کمکهای بیپایان به کییف حساستر کرده و زمزمههای مذاکره با مسکو نیز بیش از گذشته شنیده میشود. در چنین فضایی، هر اقدامی که تنش روسیه و اروپا را افزایش دهد، عملاً به نفع جریانی است که استمرار جنگ را بر مذاکره ترجیح میدهد. حمله به نورداستریم، ادعاهای مربوط به پرواز پهپادهای روسی در آسمان اروپا و اکنون هدف قرار دادن مسیر انتقال گاز، میتواند در چارچوب تلاش برای تعمیق شکاف میان اروپا و روسیه ارزیابی شود. این روند البته با حمایت برخی دولتهای اروپایی دنبال میشود؛ کشورهایی که تداوم جنگ را فرصتی برای تقویت صنایع تسلیحاتی و پیشبرد رقابت نظامی میبینند. در این میان، اروپا بیش از آنکه به یک بازیگر مستقل تبدیل شود، در معرض پرداخت هزینههای سنگین تصمیماتی قرار گرفته که منافع اصلی آن الزاماً اروپایی نیست.