صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
گروه بینالملل - حملات موشکی و پهپادی نیروهای انصارالله به اهدافی در جنوب عربستان، تازهترین نشانه از بازگشت جنگ یمن به مرحلهای است که دامنه آن دیگر به داخل مرزهای این کشور محدود نمیشود. حمله به اهدافی در جازان و فرودگاه ابها در کنار درگیریهای سنگین در ساحل غربی یمن، نشان میدهد دوره آرامش نسبی پس از آتشبس سال ۲۰۲۲ عملاً جای خود را به دور تازهای از تقابل داده است. یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرد نیروهای این کشور تجمع نظامیان سعودی در پادگان «الدغاریر» در منطقه جازان را با موشکهای بالستیک هدف قرار داده و همزمان عملیاتی علیه فرودگاه بینالمللی ابها انجام دادهاند. منابع یمنی این حملات را واکنشی به عملیات نظامی عربستان و نیروهای همسو با آن در یمن معرفی کردهاند. گزارشهای اولیه همچنین از اختلال در فعالیت فرودگاه ابها حکایت داشت. با این حال درباره نتایج دقیق برخی از حملات باید میان ادعاهای طرفین تفکیک قائل شد. عربستان بهطور رسمی تأیید کرده که فرودگاههای جازان و نجران هدف قرار گرفتهاند و سه نفر نیز جراحات سطحی برداشتهاند، اما در زمان انتشار گزارش آسوشیتدپرس، ریاض هنوز اصابت تازه به فرودگاه ابها را تأیید نکرده بود. پشت صحنه حملات به عربستان تحولات اخیر را نمیتوان بدون توجه به تغییرات میدان نبرد در غرب یمن تحلیل کرد. نیروهای دولت مورد حمایت عربستان از روز دوشنبه عملیات گستردهای را در مناطق نزدیک بابالمندب آغاز کردهاند و توانستهاند بخشهایی از مناطق ساحلی را از کنترل نیروهای انصارالله خارج کنند. منابع دولت عدن از بازپسگیری مناطقی در اطراف بابالمندب و ساحل منتهی به المخا خبر دادهاند. این منطقه صرفاً اهمیت نظامی ندارد. بابالمندب یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان است و کنترل ساحل پیرامونی آن مستقیماً بر امنیت کشتیرانی در دریای سرخ تأثیر میگذارد. رویترز پیش از آغاز عملیات گزارش داده بود ریاض در حال آمادهسازی طرحی برای عقب راندن نیروهای انصارالله از مناطق راهبردی پیرامون بابالمندب است. براساس این گزارش، قرار بود نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان در خط مقدم عملیات قرار گیرند و ریاض پشتیبانی هوایی ارائه کند. بنابراین حملات اخیر به خاک عربستان را میتوان بخشی از پاسخ نیروهای یمنی به فشار تازه در ساحل غربی دانست؛ تلاشی برای انتقال هزینه عملیات از میدان یمن به داخل عربستان. ابها؛ هدفی با پیام سیاسی انتخاب ابها و جازان نیز اتفاقی نیست. جنوب عربستان در دوره قبلی جنگ یمن بارها هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته بود، اما پس از آتشبس سال ۲۰۲۲ شدت حملات فرامرزی به میزان قابل توجهی کاهش یافت. این وضعیت از تابستان امسال تغییر کرد. در ماه ژوئیه، پس از حمله به فرودگاه صنعا، نیروهای انصارالله بار دیگر ابها را هدف موشک و پهپاد قرار دادند؛ اتفاقی که آسوشیتدپرس آن را تشدید قابل توجه تنش میان دو طرف توصیف کرد. تکرار حمله به اهدافی در جنوب عربستان اکنون این پیام را منتقل میکند که گسترش عملیات زمینی در یمن میتواند هزینه امنیتی مستقیمی برای ریاض ایجاد کند. این دقیقاً همان معادلهای است که عربستان طی سالهای گذشته تلاش کرده بود از آن فاصله بگیرد. معادله دشوار ریاض عربستان اکنون با انتخاب پیچیدهای روبهرو است. موفقیت نیروهای مورد حمایتش در بازپسگیری مناطق ساحلی میتواند موقعیت انصارالله در بابالمندب را تضعیف کند و تهدید علیه مسیر کشتیرانی دریای سرخ را کاهش دهد. تحولات اخیر حتی بخشی از نگرانی بازار نفت درباره اختلال در صادرات منطقه را کاهش داده است. اما ادامه این عملیات یک روی دیگر نیز دارد: افزایش حملات موشکی و پهپادی به خاک عربستان. زیرساختهای انرژی، فرودگاهها و مراکز نظامی عربستان در برد تسلیحات نیروهای یمنی قرار دارند. طی روزهای گذشته انصارالله حمله به مجموعهای از اهداف در عربستان، از تأسیسات نفتی گرفته تا فرودگاهها و مراکز نظامی را اعلام کرده است. در نتیجه، ریاض باید میان دستاورد احتمالی در میدان یمن و هزینه گسترش جنگ به داخل خاک خود موازنه برقرار کند. بازنده همیشگی؛ مردم یمن در میان محاسبات نظامی یک واقعیت کمتر دیده میشود: یمن هنوز با یکی از عمیقترین بحرانهای انسانی جهان مواجه است. برنامه جهانی غذا هشدار داده تشدید دوباره جنگ وضعیت امنیت غذایی را بهشدت وخیم کرده است. براساس ارزیابی این نهاد، در مناطق تحت کنترل دولت که امکان بررسی آنها وجود داشته، حدود ۷۴ درصد خانوارها غذای کافی در اختیار ندارند. جنگ جدید همچنین دهها هزار نفر را آواره کرده و افزایش قیمت مواد غذایی، فشار بیشتری بر جامعهای وارد کرده که حدود ۹۰ درصد غذای مورد نیاز خود را وارد میکند. این همان خطری است که میتواند دور تازه جنگ را از دورههای پیشین نیز پرهزینهتر کند. تحولات چند روز اخیر نشان میدهد بحران یمن وارد مرحلهای حساس شده است. عملیات در بابالمندب، حملات به جازان و ابها و افزایش نقش مستقیم عربستان، حلقههای یک زنجیره واحد هستند. اگر مسیر سیاسی نتواند دوباره فعال شود، معادله «پیشروی در یمن ـ حمله به عربستان» میتواند به چرخهای از اقدام و واکنش تبدیل شود؛ چرخهای که نهتنها یمن و عربستان، بلکه امنیت دریای سرخ و یکی از مهمترین مسیرهای تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.