سرمقاله
صفحات روزنامه
اخبار آنلاین
گروه بینالملل - دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا در تازهترین موضعگیری خود اعلام کرد که تا پیش از برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره در سوم نوامبر، حمله تازهای به ایران انجام نخواهد داد. او در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که واشنگتن در حال انجام «گفتوگوهای سازنده» با تهران است و در عین حال تأکید کرد محاصره بنادر ایران همچنان با قدرت ادامه خواهد یافت. به گزارش یورونیوز، این اظهارات پس از آن مطرح شد که برخی رسانههای آمریکایی از جمله آتلانتیک و اکسیوس گزارش داده بودند کاخ سفید در حال بررسی گزینههایی برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده پیش از انتخابات است. ترامپ با انتشار این پیام، عملاً تقویم سیاسی داخلی آمریکا را به موضوع تنش با ایران گره زد و نشان داد ملاحظات انتخاباتی تا چه اندازه میتواند بر تصمیمهای مرتبط با خاورمیانه تأثیر بگذارد. تأثیر جنگ بر فضای انتخاباتی آمریکا جنگ که اکنون وارد ماه هشتم خود شده، برخلاف وعدههای اولیه ترامپ مبنی بر پایان سریع و کمهزینه به موضوعی تبدیل شده که مستقیماً بر هزینه زندگی آمریکاییها تأثیر گذاشته است. افزایش قیمت بنزین و نگرانیهای معیشتی در ایالتهایی مانند آیووا، اوهایو و کارولینای شمالی، رقابت جمهوریخواهان را دشوار کرده است. نظرسنجیهای اخیر از جمله گزارش مرکز پژوهشی پیو نشان میدهد بخش قابل توجهی از رأیدهندگان، سیاستهای دولت را عامل افزایش هزینههای انرژی میدانند و این موضوع به یکی از محورهای اصلی کارزار انتخاباتی تبدیل شده است. در این رابطه، یورونیوز در تحلیلی نوشته است که اشاره ترامپ به تقویم انتخابات میتواند نشانهای از آگاهی او نسبت به تأثیر منفی ادامه درگیری بر شانس نامزدهای حزبش باشد. برخی ناظران این موضع را تلاش برای کاهش فشار سیاسی بر جمهوریخواهان در هفتههای حساس پیش از رأیگیری تفسیر کردهاند. در عین حال، گروهی دیگر با توجه به سابقه تغییر مواضع ترامپ، احتمال استفاده از این اظهارات بهعنوان بخشی از تاکتیکهای دیپلماتیک یا حتی مانور روانی را منتفی نمیدانند. زیرا ترامپ پیش از این نیز بارها مواضع خود را تغییر داده و گاهی اظهاراتی مطرح کرده که با اقدامات بعدیاش همخوانی نداشته است. دیدگاههای داخلی آمریکا درباره تداوم درگیری مارک اسپر، وزیر دفاع پیشین آمریکا در دولت اول ترامپ، در اظهارنظری جداگانه در اجلاس GZERO لندن گفته است که چشماندازی روشن برای پایان سریع جنگ نمیبیند و این احتمال وجود دارد که درگیری تا سال ۲۰۲۷ یا حتی بعد از آن ادامه یابد و به دولت بعدی واگذار شود. اسپر هشدار داده که تمرکز طولانیمدت واشنگتن بر خاورمیانه میتواند توجه به رقبای استراتژیک دیگر به خصوص چین را کاهش دهد و آمریکا را از پیگیری منافع بلندمدت خود در منطقه هند-آرام غافل کند. این اظهارات در حالی مطرح میشود که گزارشهایی از آمادهسازی گزینههای نظامی در پنتاگون و بحث درباره عملیات کوتاهمدت اما شدید منتشر شده است. نیویورکتایمز نیز به نقل از مقامهای آگاه نوشته که گزینههای نظامی همچنان در حال بررسی است، حتی اگر ترامپ در ظاهر اولویت را به ملاحظات سیاسی داخلی داده باشد. با این حال، اعلام صریح توقف حمله تا پس از انتخابات، دستکم در سطح رسانهای، فضای متفاوتی ایجاد کرده است. ابعاد دیپلماتیک و فشار اقتصادی ترامپ در پیام خود همزمان بر ادامه محاصره اقتصادی تأکید و ادعا کرده که ایران از نظر اقتصادی و نظامی در وضعیت دشواری قرار دارد. او همچنین از عبور حجم بالای نفت از تنگه هرمز سخن گفت و آن را نشانهای از موفقیت سیاست فشار واشنگتن دانست. از سوی دیگر، گزارشها حاکی از ادامه گفتوگوهای غیرمستقیم میان دو طرف با میانجیگری برخی کشورها از جمله قطر است. تهران نیز پیشتر طرحهایی برای بازگشایی تنگه و ازسرگیری مذاکرات ارائه کرده که هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است. ایرنا پیشتر به نقل از منابع مختلف به فهرست خسارتهای سنگینی اشاره کرده بود که آمریکا در جریان درگیری متحمل شده است. این موضوع در فضای داخلی آمریکا نیز مورد بحث قرار گرفته و برخی نمایندگان جمهوریخواه خواستار پایان هرچه سریعتر جنگ شدهاند. به عنوان مثال مایک راجرز، نامزد جمهوریخواه مجلس سنا از میشیگان از جمله کسانی است که علناً خواستار خاتمه سریع درگیری شده است. پیامدهای احتمالی برای ماههای آینده اعلام توقف حمله تا انتخابات، فضای محدودی از آرامش نسبی ایجاد کرده، اما گزینه ازسرگیری اقدامات پس از سوم نوامبر همچنان روی میز باقی مانده است. در صورت پیروزی دموکراتها در یکی از دو مجلس کنگره، احتمال افزایش فشارهای داخلی بر دولت برای تأمین هزینه ادامه درگیری و حتی بررسی مبنای قانونی آن وجود دارد. این موضوع میتواند ترامپ را در موقعیت دشوارتری قرار دهد، بهویژه اگر کنگره جدید رویکرد متفاوتی نسبت به تأمین مالی عملیات نظامی اتخاذ کند. تحلیلگران معتقدند این موضعگیری ترامپ بیش از آنکه نشاندهنده تغییر راهبردی بنیادین باشد، بازتابدهنده محاسبات انتخاباتی و تلاش برای مدیریت پیامدهای داخلی جنگ است. جنگ هشتماهه نشان داده که وعدههای اولیه درباره پایان سریع با واقعیتهای میدانی فاصله داشته و هزینه سیاسی آن برای حزب حاکم افزایش یافته است. آنچه در هفتههای آینده رخ دهد، هم به نتایج انتخابات میاندورهای و هم به روند گفتوگوهای جاری بستگی خواهد داشت. در عین حال، نباید از نظر دور داشت که ترامپ با باز گذاشتن احتمال اقدام پس از انتخابات، عملاً اهرم فشار را حفظ کرده است. این رویکرد دوگانه توقف موقت همراه با حفظ گزینه نظامی میتواند هم برای مخاطب داخلی و هم برای طرف مقابل پیامهای متفاوتی داشته باشد. در همین راستا، گره زدن موضوع تنش با ایران به تقویم سیاسی آمریکا، بار دیگر نشان داد که ملاحظات داخلی واشنگتن همچنان نقش تعیینکنندهای در تصمیمگیریهای مرتبط با خاورمیانه ایفا میکند. ترامپ با اعلام توقف حمله تا انتخابات، تلاش کرده فضای سیاسی داخلی را مدیریت کند، اما چالشهای بنیادین درگیری همچنان پابرجاست. تهران نیز در این میان با رصد دقیق تحولات، موضع خود را بر اساس منافع ملی و ارزیابی واقعبینانه از شرایط تنظیم خواهد کرد. در نتیجه هفتهها و ماههای پیش رو میتواند نشان دهد که آیا این توقف موقت به فرصتی برای دیپلماسی تبدیل میشود یا صرفاً وقفهای پیش از دور تازهای از تنش خواهد بود؟