گروه سیاسی- در شرایطی که فشارهای اقتصادی بر زندگی روزمره مردم سنگین‌تر از همیشه شده، مقامات دولت چهاردهم بار دیگر از برنامه‌های حمایتی سخن می‌گویند. محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهوری اخیراً اعلام کرده که افزایش مبلغ کالابرگ به‌زودی قطعی می‌شود و منابع آن در حال تأمین است. این اظهارنظر در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از خانوارها همچنان با فاصله روزافزون میان درآمد و هزینه‌های ضروری دست‌وپنجه نرم می‌کنند و هر خبر حمایتی را با امید و تردید همزمان دنبال می‌کنند. عارف گفته همکارانش با احتیاط در حال بررسی میزان افزایش هستند و به‌محض نهایی شدن، جزئیات اعلام خواهد شد. پیش‌تر نیز گزارش‌هایی از افزایش اعتبار برخی خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد و بهزیستی به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان منتشر شده بود. با این حال، رقم نهایی برای همه مشمولان و زمان دقیق اجرا هنوز به‌صورت رسمی و شفاف مشخص نیست. همین ابهام، پرسش‌های تازه‌ای درباره کارآمدی و زمان‌بندی سیاست‌های حمایتی دولت ایجاد کرده است. واقعیت‌های پشت وعده افزایش کالابرگ کالابرگ الکترونیکی از ابتدا به‌عنوان ابزاری برای حمایت هدفمند از اقشار کم‌درآمد و جایگزینی نسبی یارانه‌های نقدی طراحی شد. هدف آن بود که اعتبار خرید به سمت کالاهای اساسی هدایت شود و از تبدیل شدن یارانه به هزینه‌های غیرضروری جلوگیری کند. با این حال، تجربه ماه‌های گذشته نشان داده که اثر این طرح در برابر موج تورمی و افزایش مداوم قیمت کالاهای اساسی محدود بوده است. وقتی قیمت اقلام خوراکی، شوینده‌ها و سایر کالاهای ضروری به‌طور پیوسته بالا می‌رود، افزایش چند صد هزار تومانی اعتبار خرید، هرچند در کوتاه‌مدت مفید است، نمی‌تواند به‌تنهایی شکاف معیشتی را پر کند. قدرت خرید خانوارها تحت تأثیر تورم عمومی و کاهش ارزش پول، مدام در حال فرسایش است و حمایت‌های مقطعی به‌سختی می‌توانند با این سرعت رقابت کنند. وعده‌های مشابه درباره افزایش مبلغ کالابرگ در ماه‌های اخیر بارها از سوی مقامات مختلف شنیده شده، اما فاصله میان اعلام و اجرا گاه طولانی بوده است. همین تأخیرها باعث شده بخشی از افکار عمومی با دیده تردید به چنین اخباری نگاه کند. مردم بیش از شنیدن عبارت‌هایی مانند «به‌زودی» و «در حال نهایی شدن»، به دیدن تغییر واقعی در قدرت خرید خود نیاز دارند. نمی‌توان منکر نیت دولت برای حمایت از معیشت شد. افزایش کالابرگ در شرایط کنونی اقدامی ضروری و قابل‌درک است و نشان می‌دهد مقامات نسبت به فشارهای موجود بی‌تفاوت نیستند. دولت پزشکیان از ابتدای کار، اولویت دادن به معیشت مردم را یکی از شعارهای اصلی خود اعلام کرده و تلاش برای اجرای طرح‌های حمایتی در همین راستا ارزیابی می‌شود. با این حال، نقد اصلی به شفافیت، زمان‌بندی و جامعیت بازمی‌گردد. وقتی معاون اول رئیس‌جمهور از «نهایی شدن منابع» سخن می‌گوید اما رقم دقیق افزایش، زمان اجرا و جامعه هدف را به‌طور کامل اعلام نمی‌کند، انتظار عمومی برای جزئیات مشخص بی‌پاسخ می‌ماند. این ابهام می‌تواند به‌جای ایجاد امید، به نااطمینانی دامن بزند. علاوه بر این، کالابرگ تنها یکی از ابزارهای حمایتی است. بدون مهار پایدار تورم، کنترل نسبی قیمت‌ها و ایجاد ثبات در بازار، افزایش مقطعی اعتبار خرید نمی‌تواند احساس امنیت اقتصادی ایجاد کند. تجربه سال‌های گذشته نشان داده حمایت‌های نقدی یا کالایی وقتی مؤثرترند که در کنار سیاست‌های کلان اقتصادی و اصلاحات ساختاری قرار گیرند. در غیر این صورت، به مسکن‌های موقتی تبدیل می‌شوند که اثرشان به‌سرعت از بین می‌رود. نکته دیگر، نابرابری در بهره‌مندی از حمایت‌هاست. در حالی که برخی گروه‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی افزایش بیشتری دریافت کرده‌اند، بخش وسیعی از خانوارهای طبقه متوسط و حقوق‌بگیر که زیر فشار هزینه‌ها هستند، همچنان در انتظار تعیین تکلیف نهایی به سر می‌برند. این تفاوت می‌تواند احساس بی‌عدالتی را تقویت کند. آنچه مردم انتظار دارند خانوارهایی که هر ماه با محاسبه دقیق هزینه‌ها زندگی می‌کنند، بیش از هر چیز به پیش‌بینی‌پذیری و شفافیت نیاز دارند. اعلام زمان دقیق اجرا، رقم افزایش برای گروه‌های مختلف و منابع تأمین آن، می‌تواند اعتماد عمومی را تقویت کند. در غیر این صورت، وعده‌های مکرر بدون نتیجه ملموس، به فرسایش تدریجی امید منجر می‌شود. مردم انتظار دارند دولت علاوه بر افزایش کالابرگ، برنامه‌های مشخص‌تری برای کنترل قیمت کالاهای اساسی، حمایت از تولید داخلی و کاهش هزینه‌های پنهان زندگی ارائه دهد. کالابرگ می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد، اما راه‌حل کامل نیست. اگر تورم ماهانه همچنان بالا بماند، حتی افزایش قابل‌توجه اعتبار نیز به‌سرعت بی‌اثر خواهد شد. از سوی دیگر، ارتباط مؤثر با افکار عمومی اهمیت دارد. اعلام‌های پراکنده و فاقد جزئیات، فضای گمانه‌زنی را گسترش می‌دهد و شایعات را جایگزین اطلاعات رسمی می‌کند. دولت می‌تواند با انتشار جدول زمانی مشخص و توضیح منابع مالی، این فضا را مدیریت کند. افزایش مبلغ کالابرگ در شرایط فعلی اقدامی لازم و مورد انتظار است. اظهارات عارف نشان می‌دهد دولت در حال حرکت به سمت اجرای این تصمیم است. با این حال، موفقیت نهایی این طرح نه در اصل اعلام آن، بلکه در سرعت اجرا، شفافیت جزئیات و تأثیر واقعی‌اش بر سفره خانوارها سنجیده خواهد شد. هرچه فاصله میان سخن و عمل کوتاه‌تر باشد، اعتماد عمومی نیز پایدارتر می‌ماند. مردم امروز بیش از وعده، به نتیجه ملموس نیاز دارند. دولت اگر بتواند این وعده را با دقت و سرعت به اجرا برساند، گامی مثبت در مسیر کاهش فشار معیشتی برداشته است. در غیر این صورت، تکرار عبارت «به‌زودی» بدون تغییر محسوس، تنها به انباشت نارضایتی منجر خواهد شد.