ابتکار- اختلاف میان آمریکا و چین بر سر نفوذ اقتصادی در آمریکای لاتین، با افزایش فشارها بر مکزیک وارد مرحله تازه‌ای شده است. در آستانه بازنگری توافق تجارت آزاد آمریکا، مکزیک و کانادا موسوم به «یواس‌ام‌سی‌ای»، واشنگتن خواهان محدود شدن روابط تجاری مکزیک با چین است؛ رویکردی که با واکنش صریح پکن مواجه شده است. سفارت چین در مکزیک با رد اتهامات مطرح‌شده علیه شرکت‌های چینی، بر حق این کشور برای انتخاب مستقل شرکای اقتصادی تأکید کرده است. این اختلاف نشان می‌دهد که رقابت دو قدرت بزرگ اقتصادی جهان دیگر به تعرفه‌های تجاری محدود نیست و به موضوعاتی مانند سرمایه‌گذاری، فناوری و جایگاه کشورهای همسایه آمریکا در زنجیره‌های تأمین جهانی گسترش یافته است. مکزیک زیر فشار واشنگتن به گزارش گلوبال تایمز، سفارت چین در مکزیک در واکنش به اظهارات لری روبین، رئیس انجمن آمریکایی مکزیک، از تلاش برای محدود کردن همکاری‌های اقتصادی دو کشور انتقاد کرده است. روبین پیش‌تر خواستار بازبینی فعالیت شرکت‌های چینی، از جمله هواوی، در مکزیک شده بود. او همچنین بر ضرورت محدودسازی روابط تجاری مکزیک با چین در جریان بازنگری توافق تجارت آزاد آمریکای شمالی تأکید کرده است. سفارت چین این اظهارات را فاقد مستندات کافی دانسته و اعلام کرده که تعیین شرکای اقتصادی مکزیک باید براساس تصمیم مستقل این کشور انجام شود. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده که بازنگری توافق تجاری سه کشور آمریکای شمالی، فرصتی برای طرح دوباره اختلافات اقتصادی و تعیین قواعد همکاری در سال‌های آینده فراهم کرده است. توافقی فراتر از تجارت توافق یواس‌ام‌سی‌ای که جایگزین پیمان نفتا شد، چارچوب اصلی تجارت میان آمریکا، مکزیک و کانادا را تشکیل می‌دهد. اهمیت این توافق برای مکزیک به وابستگی گسترده بخش تولید و صادرات این کشور به بازار آمریکا بازمی‌گردد. از سوی دیگر، سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی، از جمله بنگاه‌های چینی، بخشی از ظرفیت صنعتی مکزیک را تقویت کرده است. در چنین شرایطی، مکزیک با مسئله‌ای پیچیده مواجه است: حفظ دسترسی به بازار بزرگ آمریکا و هم‌زمان بهره‌گیری از فرصت‌های سرمایه‌گذاری و همکاری با سایر اقتصادهای جهان. فشار برای محدود کردن حضور شرکت‌های چینی می‌تواند انتخاب‌های اقتصادی مکزیک را تحت تأثیر قرار دهد. بااین‌حال، واشنگتن نیز روابط تجاری با کشورهای همسایه را از منظر امنیت زنجیره تأمین و رقابت فناوری بررسی می‌کند. هواوی؛ نماد رقابت فناوری طرح نام هواوی در این اختلاف، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون فناوری در مناسبات اقتصادی دو قدرت است. شرکت‌های فعال در حوزه ارتباطات و زیرساخت‌های دیجیتال، علاوه بر جایگاه تجاری، در مباحث مربوط به امنیت داده‌ها و استقلال فناوری نیز مورد توجه قرار دارند. آمریکا طی سال‌های گذشته نسبت به فعالیت برخی شرکت‌های فناوری چینی نگرانی‌هایی مطرح کرده است. در مقابل، پکن این محدودیت‌ها را اقدامی در جهت مهار رقابت‌پذیری شرکت‌های خود می‌داند. سفارت چین در مکزیک نیز تأکید کرده که شرکت‌های چینی موظف به رعایت قوانین محلی، احترام به مقررات و انجام مسئولیت‌های اجتماعی هستند. به گفته این سفارت، سرمایه‌گذاری بنگاه‌های چینی به ایجاد اشتغال و توسعه صنعتی مکزیک کمک کرده است؛ ادعایی که ارزیابی دقیق ابعاد آن نیازمند بررسی مستقل آمار سرمایه‌گذاری و اشتغال است. رقابت بر سر آمریکای لاتین اهمیت اختلاف اخیر فراتر از روابط دوجانبه چین و مکزیک است. آمریکای لاتین در سال‌های گذشته به یکی از عرصه‌های مهم رقابت اقتصادی قدرت‌های بزرگ تبدیل شده و چین تلاش کرده است از طریق تجارت، سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساخت‌ها، حضور خود را در این منطقه گسترش دهد. در مقابل، آمریکا حفظ پیوندهای اقتصادی با کشورهای همسایه را بخشی از راهبرد تقویت تولید داخلی و کاهش وابستگی به زنجیره‌های تأمین رقیب می‌داند. مکزیک به دلیل همسایگی با آمریکا، ظرفیت صنعتی و دسترسی به بازار آمریکای شمالی، جایگاهی ویژه در این رقابت دارد. همین موقعیت، تصمیم‌گیری درباره همکاری با شرکت‌های چینی را برای دولت مکزیک حساس‌تر کرده است. استقلال اقتصادی در آزمون سفارت چین در بیانیه خود تأکید کرده که پکن و مکزیک براساس احترام متقابل همکاری می‌کنند و هیچ طرف خارجی نباید درباره روابط اقتصادی آنها تعیین تکلیف کند. بااین‌حال، استقلال در انتخاب شرکای تجاری برای اقتصادی که پیوندهای عمیقی با بازار آمریکا دارد، صرفاً موضوعی سیاسی نیست. تصمیم‌های مکزیک می‌تواند بر صادرات، سرمایه‌گذاری خارجی، اشتغال و آینده صنایع این کشور اثر بگذارد. ازاین‌رو، دولت مکزیک ناگزیر است میان تعهدات تجاری خود در آمریکای شمالی و فرصت‌های همکاری با چین توازن برقرار کند. آینده یک رقابت پیچیده اختلاف بر سر فعالیت شرکت‌های چینی نشان می‌دهد که بازنگری توافق تجاری آمریکای شمالی ممکن است به عرصه‌ای برای طرح مسائل گسترده‌تر ژئوپلیتیکی تبدیل شود. در این میان، هنوز مشخص نیست فشارهای مطرح‌شده تا چه اندازه به محدودیت‌های رسمی علیه شرکت‌های چینی منجر خواهد شد. آنچه روشن است، افزایش اهمیت مکزیک در رقابت اقتصادی واشنگتن و پکن است. کشوری که اکنون باید در کنار حفظ منافع تجاری خود، پیامدهای سیاسی انتخاب شرکای اقتصادی‌اش را نیز مدیریت کند. آینده این اختلاف می‌تواند نشان دهد که کشورهای آمریکای لاتین تا چه اندازه قادر خواهند بود در فضای رقابت قدرت‌های بزرگ، استقلال تصمیم‌گیری اقتصادی خود را حفظ کنند.